mały|Replika samolotu myśliwskiego Hawker Hurricane. Ekspozycja muzealna w Parku Leśnym
Historia Muzeum powołano uchwałą Rady Miejskiej w Lubinie w maju 2016 roku. Oficjalne otwarcie odbyło się 17 maja 2018 roku. W następnym roku zostało połączone z Ośrodkiem Kultury „Wzgórze Zamkowe”, tworząc jedną instytucję.
Siedziba Działalność statutową muzeum prowadzi w czterech lokalizacjach. Są to Ratusz w Lubinie (Rynek 23), Galeria Pałacyk (Marii Skłodowskiej-Curie 6), Park Leśny (Gajowa 25), teren obok stacji PKP (Kolejowa).
Wystawy stałe w Ratuszu Historia miasta na tle życia codziennego – ekspozycja prezentuje życie mieszkańców Lubina i regionu w XX wieku. Składają się na nią wnętrza stylizowane na lata 50.–80. ub. wieku oraz multimedia dokumentujące rozwój Zagłębia Miedziowego. Zbrodnia Lubińska – ekspozycja poświęcona wydarzeniom z 31 sierpnia 1982 roku. Prezentowane są fotografie Krzysztofa Raczkowiaka oraz Ryszarda Bobera, dokumenty, archiwalia, filmy i relacje świadków. Sport w Lubinie – wystawa o rozwoju lokalnego sportu. Kultura w Lubinie – dokumentuje najważniejsze wydarzenia kulturalne w Lubinie w latach 2000–2022. Kartografia Dolnego Śląska – ekspozycja map od XVI–XX wieku, ukazujących przemiany osadnictwa i granic regionu.
centruj|mały|Wystawa w Ratuszu, poświęcona Zbrodni Lubińskiej
Wystawy stałe w Parku Leśnym ORP „Orzeł” nie powrócił – ekspozycja poświęcona historii okrętu podwodnego ORP „Orzeł”. Zwiedzający mogą wejść do repliki wnętrza okrętu w skali 1:1, obejrzeć scenografię filmową z filmu „Orzeł. Ostatni patrol” (2022), zapoznać się z materiałami multimedialnymi i relacjami marynarzy. Wystawa zdobyła nominację w plebiscycie Wydarzenie Historyczne Roku 2023. Wielka Wojna 1914–1918 – ścieżka edukacyjna i najważniejszy element plenerowej części Muzeum Historycznego. Ukazuje różne aspekty życia obozowego i zaplecza wojskowego żołnierzy walczących na frontach I wojny światowej oraz prezentuje kalendarium najważniejszych wydarzeń z lat 1914–1918. Okupacja sowiecka Polski 1939–1993 – ekspozycja w ramach której muzeum przygotowuje nowe wystawy czasowe – co roku inne.
centruj|mały|ORP "Orzeł" nie powrócił. Ekspozycja stała w Parku Leśnym
Wystawa stała przy ul. Kolejowej Pionierzy lubińscy 1945 – plenerowa wystawa stała poświęcona pierwszym osiedleńcom, którzy po II wojnie światowej przybywali do Lubina i okolic.
centruj|mały|Plenerowa wystawa stała Pionierzy lubińscy 1945
Park Leśny W 2018 roku w ramach zadania „Adaptacja terenu Parku Leśnego na realizację projektu Park Militarny w Lubinie” dofinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, muzeum rozpoczęło rewitalizację Parku Leśnego, tworząc na jego terenie muzeum plenerowe. Znajdują się w nim m.in. ścieżka edukacyjna Wielka Wojna 1914–1918, ekspozycja Okupacja sowiecka Polski 1939–1993, cztery bunkry poradzieckie zaadaptowane na cele muzealne, wystawa ORP „Orzeł" nie powrócił oraz atrakcje edukacyjno-rekreacyjne: park linowy, konstrukcja krokodyl, balance park i duża piaskownica. W 2025 roku na terenie Parku Leśnego odbył się cykl wydarzeń związanych z jubileuszem 1000-lecia korony polskiej. W ich ramach na terenie parku zainscenizowano gród słowiański oraz koronację Bolesława Chrobrego. centruj|mały|Inscenizacja plenerowa w ramach obchodów 1000. rocznicy koronacji Bolesława Chrobrego na króla Polski
Biblioteka Cyfrowa Zagłębia Miedziowego Biblioteka Cyfrowa Zagłębia Miedziowego (BCZM) powstała w 2020 roku. Udostępnia cyfrowe obiekty archiwalne i współczesne dotyczące przede wszystkim Zagłębia Miedziowego oraz dokumentujące aktywność Muzeum Historycznego w Lubinie. BCZM wspiera edukację, badania naukowe oraz działa na rzecz ochrony i zachowania dziedzictwa kulturowego regionu.
Działalność Oprócz wystaw muzeum realizuje także projekty edukacyjne, wydawnicze i naukowe. Współpracuje m.in. z Uniwersytetem Wrocławskim, Instytutem Pamięci Narodowej oraz Instytutem Śląskim. Organizuje także rekonstrukcje historyczne, plenery tematyczne oraz koncerty okolicznościowe. Regularnie bierze udział w wydarzeniach ogólnopolskich, takich jak Europejskie Dni Dziedzictwa.
Publikacje Rocznik Muzealny Magazyn Muzealny Eseje dla przewodników. Wielka Wojna 1914 Zbrodnia Lubińska 1982–2022 Historyczna Architektura Ziemi Lubińskiej Katalogi wystaw (m.in. ORP "Orzeł" nie powrócił, Rosja. Imperium zbrodni) Publikacje pokonferencyjne
Znaczenie Placówkę odwiedza ok. 360 tys. osób rocznie. W 2018 roku muzeum zwyciężyło w plebiscytach Radia Wrocław „Top5 Dolnośląskich Muzeów” oraz „Top5 Topów Edycja Letnia”. W 2020 roku pierwsze miejsce w plebiscycie Radia Wrocław „Top5 Dolnośląskich Skansenów” zajął Park Militarny w Lubinie. W 2022 roku wystawa Pionierzy lubińscy 1945 otrzymała wyróżnienie Dolnośląskiego Oddziału Stowarzyszenia Muzealników Polskich w Konkursie Wydarzenie Muzealne Roku Województwa Dolnośląskiego. Wystawa ORP „Orzeł” nie powrócił uznana została za jedną z pięciu najlepszych ekspozycji w Polsce w plebiscycie „Wydarzenie Historyczne Roku 2023”.
English summary The Historical Museum in Lubin (Polish: Muzeum Historyczne w Lubinie) is a regional museum established in 2016 and officially opened in 2018. It documents the history of Lubin and the Copper Basin region, with a focus on the 20th century, World War I and II, communist Poland and the Lubin Massacre. The museum operates in the Town Hall of Lubin, the Pałacyk Gallery and the Forest Park. Its exhibitions include „ORP Orzeł nie powrócił”, a large outdoor installation, nominated for the Historical Event of the Year 2023. The institution attracts around 360,000 visitors annually.
Przypisy
Kategoria:Muzea historyczne w Polsce Kategoria:Muzea w województwie dolnośląskim Muzeum Historyczne w Lubinie Kategoria:Muzea miejskie