Miejskie szkoły ludowe w latach 1908–1918 w Poznaniu – szkoły miejskie (niem. Städtischen Schulen) z podstawowym poziomem nauczania, zwane szkołami ludowymi (niem. Volksschulen), działające w latach 1908–1918 na obszarze miasta Poznania (niem. Posen). Historia Do końca XIX wieku poznańskie szkoły zajmowały siedem gmachów zbudowanych w ostatnim trzydziestoleciu tegoż wieku. Po przyłączeniu do miasta w 1900 roku Jeżyc, Łazarza i Wildy, wystąpiła potrzeba budowy nowych budynków szkolnych, co doprowadziło do zainicjowania w latach 1902–1914, budowy nowych obiektów dla sześciu szkół stopnia podstawowego (Volksschulen). Kolejno budowane były: w latach 1902–1904 szkoła dla dziewcząt i chłopców (I i II Volksschule), nazywana Pestalozzi-Comeniusschule na tzw. Łąkach Bernardyńskich, usytuowana u zbiegu dzisiejszych ulic św. Marii Magdaleny (ówcześnie Comeniusstrasse) i Hipolita Cegielskiego (ówcześnie Pestalozzistrasse); w latach 1907–1913 szkoła dla dziewcząt i chłopców (VIII Volksschule) na Jeżycach, przy ul. Juliusza Słowackiego (ówcześnie Karlstrasse); w latach 1908–1913 szkoła dla dziewcząt (XIII Volksschule) na Łazarzu, przy ul. Kazimierza Jarochowskiego (ówcześnie Ziethenstrasse); w latach 1909–1913 szkoła dla chłopców (XI Volksschule) na Wildzie, przy ul. Ignacego Prądzyńskiego (ówcześnie Gneisenaustrasse) i w latach 1914–1917 szkoła dla dziewcząt (XV Volksschule) na Garbarach, przy narożniku dzisiejszych ulic Ewarysta Estkowskiego (ówcześnie Zum Bollwerk) i Garbary (ówcześnie Große Gerberstrasse).
Projekty gmachów tych szkół powstały w Miejskim Urzędzie Budowlanym, pod kierunkiem miejskich radców budowlanych (niem. Stadtbaurat) Heinricha Grüdera (Pestalozzischule i Comeniusschule), Fritza Teubnera (VIII, XI i XIII Volksschule), Adolfa Stahla (XI, XIII i XV Volksschule).
Architektami zaangażowanymi przy projektowaniu szkół byli: Otto Meister (Pestalozzischule i Comeniusschule), Karl Roskam, także (Pestalozzischule i Comeniusschule), Hermann Kloth (VIII i XV Volksschule), Häcker (XV Volksschule) i Waldmann (XI Volksschule), a także Joseph Leimbach i F. d'Hargues, którzy współpracowali przy projekcie (VIII Volksschule).
Rozplanowanie przestrzenne szkół (Pestalozzischule i Comeniusschule) wykonał miejski inspektor budowlany Felix Moritz, a miejski radca budowlany Hermann Herrenberger wykonał natomiast rozplanowanie (XV Volksschule) i pawilonu oznaczonego literą D na terenie XIII Volksschule.
Szkoły ludowe + Szkoły ludowe w latach 1908–1918 w PoznaniuDawna szkołaLata budowyOpisObecnie w budynkuZdjęcie współczesneLokalizacjaPestalozzischule1902–1904I Volksschule dla dziewcząt przy Pestalozzistrasse,obecnie ul. Hipolita Cegielskiego, róg ul. Kazimierza Wielkiego.Poznańska Szkoła Chóralna Jerzego Kurczewskiego.200x200pxNa mapach: Comeniusschule1902–1904II Volksschule dla chłopców przy Comeniusstrasse,obecnie ul. Hipolita Cegielskiego, róg ul. św. Marii Magdaleny.VIII Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza.200x200pxNa mapach: Schrodkaschuleok. 1890III Volksschule przy Bromberger Strasse,obecnie ul. Bydgoska.Poznańska Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I stopnia nr. 2 im. Tadeusza Szeligowskiego.200x200pxNa mapach: St. Martin-Knabenschule1876–1878IV Volksschule przy St. Martinstrasse,obecnie ul. Święty Marcin.Do lipca 2013 roku działała tutaj filia Biblioteki Raczyńskich.200x200pxNa mapach: Allerheiligen-Schule1843Red. Jerzy Topolski i Lech Trzeciakowski, Dzieje Poznania, t. II, cz. I: Lata 1793–1918. (Poznań 1994), s. 520, V Volksschule przy Allerheiligenstrasse,obecnie ul. Wszystkich Świętych.Poznańskie Centrum Świadczeń.200x200pxNa mapach: St. Martin-Mädchenschule1877–1878VI Volksschule przy Töpfergasse,obecnie ul. Garncarska.Do 31 marca 2015 roku budynek zajmowany był przez Uniwersytet Artystyczny.200x200pxNa mapach: Jersitz-Knabenschule1880–1881VII Volksschule przy Große Berliner Strasse 73,obecnie ul. Henryka Dąbrowskiego.Szkoła Podstawowa Specjalna nr 107 im. Arkadego Fiedlera.200x200pxNa mapach: Jersitz-Mädchenschule1895–1914VIII Volksschule przy KarIstrasse 7,obecnie ul. Juliusza Słowackiego.Szkoła Podstawowa nr 36 im. Henryka Sucharskiego.200x200pxNa mapach: Lazarus-Knabenschule1898IX Volksschule przy Parkstrasse 12,obecnie ul. Józefa Strusia.Sklep sieci Biedronka.200x200pxNa mapach: Gurtschinschuleok. 1880X Volksschule przy Bossestrasse 9,obecnie ul. Bosa.Szkoła Podstawowa nr 10 im. Arkadego Fiedlera.200x200pxNa mapach: Wilda-Knabenschule1909–1914XI Volksschule przy Kronprinzenstrasse 89/90 obecnie ul. 28 czerwca 1956 r.,budynek współcześnie niezachowany, szkoła przeniesiona na Gneisenaustrasse, obecnie ul. Ignacego Prądzyńskiego.Szkoła Podstawowa nr 25 im. Bohaterów Monte Cassino.200x200pxNa mapach: Na mapach: Wilda-Mädchenschule1898XII Volksschule przy Margaretenstrasse 4/5,obecnie ul. Przemysłowa.Do 2014 roku Wydział Technologii Chemicznych i Inżynierii Środowiska Politechniki Poznańskiej.200x200pxNa mapach: Lazarus-Mädchenschule1908–1914XIII Volksschule przy Ziethenstrasse,obecnie ul. Kazimierza Jarochowskiego.Szkoła Podstawowa nr 33 i XXXIII Liceum Ogólnokształcące.200x200pxNa mapach: Jersitz-Knabenschule1910–1914Planowana jako XIV Volksschule przy KarIstrasse, ostatecznie połączona z VIII Volksschule, obecnie ul. Juliusza Słowackiego.Szkoła Podstawowa nr 36 im. Henryka Sucharskiego.200x200pxNa mapach: Mädchen-Stadtschulehttp://delibra.bg.polsl.pl/Content/12868/Vol55_No77.pdf1914–1916XV Volksschule przy Große Gerberstrasse, róg Zum Bollwerk,obecnie ul. Garbary, róg ul. Ewarysta Estkowskiego.Szkoła Podstawowa nr 40 im. Mieszka I.200x200pxNa mapach: Hilfsschule1900Hilfsschule (szkoła dla dzieci upośledzonych) przy Große Gerberstrasse 25, obecnie ul. GarbaryWydawnictwo Miejskie Posnania, Kronika Miasta Poznania – Wielkie Garbary, nr 3-2017, s.258-262, ISSN 0137-3552.Budynek obecnie niezachowany. Wykorzystywany po 1945 roku do celów magazynowych. W latach 70. XX wieku został wyburzony.Na mapach:
Zobacz też Miejskie szkoły średnie, szkoły wyższe i prywatne w latach 1908–1918 w Poznaniu Przypisy
Bibliografia Książka związku poznańskich nauczycieli na lata 1908/09 (niem. Vereinsbuch des Posener Lehrervereins für Jahre 1908/09) https://www.wbc.poznan.pl/dlibra
Kategoria:Oświata w Poznaniu