Parafia św. Jana Chrzciciela w Wołkołacie

Parafia św. Jana Chrzciciela w Wołkołacie () – parafia rzymskokatolicka w Wołkołacie. Należy do dekanatu dokszyckiego diecezji witebskiej.

Pomimo tragicznych doświadczeń podczas II wojny światowej, kiedy z rąk Niemców i Rosjan zginęło dwóch proboszczów parafii, kościół w Wołkołacie był nieprzerwanie otwarty w okresie okupacji niemieckiej i władzy sowieckiej.

Historia Pierwszy kościół w Wołkołacie został ufundowany w 1520Inne źródła mówią o 1522, 1524 oraz 1525 r.. Kościół prawdopodobnie uległ zniszczeniu podczas reformacji, ponieważ w 1624 r.Inne źródła wskazują 1625 r. podkomorzy oszmiański Jan Dołmat-Isajkowski dokonał kolejnej fundacji kościoła i plebanii. W 1748 r. wybudowano nową, murowaną dzwonnicę.

W 1713 r. oprócz proboszcza ks. Józefa K. Kleczkowskiego funkcję pomocniczą administratora plebanii pełnił ks. Michał Paweł Górski. W 1724 r. w parafii wprowadzono Bractwo Opatrzności Bożej, którego podstawą założenia był przywilej papieża Innocentego XIII. W 1744 r. parafia leżała w dekanacie połockim diecezji wileńskiej. W latach 1761–1794 proboszczem był ks. Michał Antoni Halicki. Parafia miała wówczas kaplicę w Januszowie u Oskierków, trzy cmentarze z których tylko kościelny był ogrodzony, w parafialnej szkole uczył Stefan Krajewski (w 1777 r. zapisanych było 4 mieszczańskich dzieci).

Po rozbiorach Polski parafia stała się w nowej diecezji mińskiej beneficjum dla kanoników i pracowników katedry. Tzw. „intraty proboszczowskie” przeznaczono na utrzymanie wikarych katedralnych. W 1849 r. wraz z całym dekanatem wilejskim parafia Wołkołata została włączona do diecezji wileńskiej, tym razem w dekanacie nadwilejskim. Do parafii należały oprócz miasteczka Wołkołata 72 wioski. W 1850 r. parafia posiadała kaplicę w Żośnie Starym, w 1863 r. także w Teresdworze i na cmentarzu.

W 1877 r. postawiono nowe ogrodzenie wokół kościoła, a w 1896 r. pokryto je dachówką. W latach 1884–1893 staraniem proboszcza ks. dziekana Nikodema Cycena wybudowano nową świątynię, a dokładnie obudowano starą drewnianą, ceglano-kamiennymi ścianami. W ten sposób pod pozorem remontu, udało się obejść carski zakaz budowy nowych świątyń, wprowadzony jako represja po powstaniu styczniowym. W 1884 r. wybudowano również plebanię. Ksiądz Cycen był inicjatorem założenia na nowo „domu ubogich”, jaki utrzymywał się z ofiar zbieranych na cmentarzu w dzień Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny. W 1893 r. konsekrowano nowy kościół.

Ks. Romuald Dronicz Od 1938 r. proboszczem parafii był ks. Romuald Dronicz. 14 października 1938 r. wydano pozwolenie na budowę kaplicy w Zawliczu. Po wybuchu II wojny światowej, podczas okupacji rosyjskiej, proboszcz sprzedawał swoje prywatne mienie, by zapłacić nakładane przez okupanta podatki i nie dopuścić do zamienienia kościoła w magazyn. Po niemieckim ataku na ZSRR pomagał m.in. jeńcom rosyjskim (opanował epidemię, która wybuchła w obozie jenieckim w Wołkołacie) oraz Żydom. W czerwcu 1942 r. został aresztowany przez Niemców w czasie Polenaktion – masowych aresztowań polskiej inteligencji. Był więziony w Berezweczu. 4 lipca 1942 r. został zamordowany w lesie przy folwarku Borek wraz z 4 innymi kapłanami.

Ks. Eugeniusz Łatecki Po aresztowaniu ks. Romualda Dronicza administratorem parafii był ks. Eugeniusz Łatecki, proboszcz parafii w Drozdowszczyźnie.

20 czerwca 1943 roku ks. dziekan Jan Romejko z Łuczaju powiadomił ks. Łateckiego o grasującej na terenie jego parafii „uzbrojonej bandzie” i nie radził mu jechać do Drozdowszczyzny. Ten jednak pojechał. Wieś została zaatakowana przez oddział sowieckich partyzantów. W trakcie grabieży Rosjanie zamordowali co najmniej 5 osób. Po mszy św. niedzielnej kapłan został wyprowadzony z kościoła, przestrzelono mu obie ręce, którymi trzymał uzdę konia, wybito kolbą karabinu oko, po czym zamordowano strzałami z karabinu maszynowego. Ks. Eugeniusz Łatecki został pochowany na cmentarzu w Duniłowiczach.

Okres powojenny W latach 1961–1984 proboszczem był ks. Kazimierz Tomkowicz, były kapelan AK i więzień łagrów sowieckich w latach 1949–1953.

Po śmierci ks. Tomkowicza, przez kolejne cztery lata, posługę duszpasterską w parafii wykonywali sąsiedni proboszczowie. Opiekę nad parafią sprawował w tym czasie ks. Franciszek Grynkiewicz, później w latach 1985–1986 r. dojeżdżał ks. Edmund Dowgiłowicz-Nowicki, a od 1987 r. pojawiał się jako wikariusz o. Piotr Jasiewicz, który po roku pracy dojazdowej otrzymał pozwolenie na zamieszkanie tu na stałe. Z inicjatywy o. Jasiewicza wyremontowano świątynię, uporządkowano teren przykościelny oraz zadbano o rozwój kaplic w Sierhach i Janczukach. Kaplica Matki Bożej Ostrobramskiej w Janczukach została w 1994 r. przerobiona z domu mieszkalnego. Z obszaru parafii wydzielono nową parafię św. Piotra i Pawła w Sierhach. 13 czerwca 2019 r. uroczyście poświęcono kaplicę św. Antoniego Padewskiego w Horodyszczach przerobioną z dawnego kołchozowego kantoru.

Demografia Liczba katolików, wiernych parafii, w poszczególnych latach.

Proboszczowie parafii imię i nazwisko daty urzędowaniaKs. Stanisław Święcicki1638–1641Ks. Marcin Borzęcki1651–1674Ks. Władysław Dzięgielewski1682–1695Ks. Kazimierz Kurpowski1695–1698Ks. Józef Kleczkowski1710–1737Ks. Bonifacy Klaczkowski1749–1750Ks. Michał Antoni Halicki1761–1794Ks. Jarostyw1791Ks. Zygmunt Łastowski1798Ks. Bazyli Salmonowicz1798–1802Ks. Zienkowicz–1816Ks. Bazyli Ginko1816–1839Ks. Marcin Augustynowicz1841–1868Ks. Abdon Andrzejkowicz1868–1870Ks. Nikodem Cycen1871–1901Ks. Bolesław Sokołowski1901–1911Ks. Wincenty Gabiszewski1911–1917Ks. Adolf Ołdziejowski1917–1924Ks. Mieczysław Sawicki1924–1927Ks. Aleksander Hanusewicz1927–1936Ks. Jan Jaśkiewicz1936–1938Ks. Romuald Dronicz1938–1942Ks. Eugeniusz Łatecki1942–1943Ks. Stanisław Górski1943–1961Ks. Kazimierz Tomkowicz1961–1984vacat1984–1988O. Piotr Jasiewicz OFMCap1988–2016Ks. Oleg Piwowar2016–

Przypisy

Bibliografia Strona catholic.by

Kategoria:Parafie pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela Kategoria:Parafie diecezji witebskiej Parafia