thumb|Prostanthera cuneata thumb|Prostantera aspalathoides thumb|Prostanthera grylloana thumb|Prostanthera rotundifolia Kleszan (Prostanthera L.) – rodzaj roślin należących do rodziny jasnotowatych. Obejmuje ok. 100–101 gatunków, przy czym tworzą one, także w naturze, bardzo liczne mieszańce międzygatunkowe. Wszyscy przedstawiciele rodzaju występują dziko w Australii. Zasiedlają formacje zaroślowe i widne lasy, zarówno na siedliskach suchych, jak i nad ciekami. Część gatunków zapylana jest przez miodojady, a inne przez owady. Ponieważ rośliny obfitują w olejki eteryczne, pędy po złamaniu i liście po roztarciu mają silny, charakterystyczny miętowy zapach (stąd angielska nazwa rodzaju – mintbush).
Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne. Przy czym uprawa jest możliwa w klimacie ciepłym (rosną w strefach mrozoodporności 8–11). Do częściej uprawianych należą: P. cuneata, P. incisa, P. rotundifolia.
Morfologia Pokrój Krzewy i krzewinki, rzadko niewielkie drzewa osiągające do 8 m wysokości. Młode pędy są czterokanciaste, ale starsze są zaokrąglone.
Liście Ulistnienie naprzeciwległe. Liście zimozielone, zwykle ząbkowane, często szaro i lepko owłosione, pachnące miętą, czasem eukaliptusem.
Kwiaty Zebrane w kwiatostany wiechowate wyrastające w kątach liści lub szczytowo, często w różnym stopniu ulistnione i z przysadkami. Kielich zrosłodziałkowy, dwuwargowy. Korona biała, różowa, czerwona, fioletowa, wyraźnie grzbiecista (dwuwargowa). Górna warga wzniesiona i wyciągnięta do przodu, a dolna rozpostarta. Pręciki cztery, w dwóch parach, u części gatunków wystające z rurki korony. Zalążnia górna, dwukomorowa, w każdej komorze z dwoma zalążkami. Szyjka słupka pojedyncza, rozwidlona.
Owoce Cztery rozłupki zamknięte w trwałym kielichu.
Systematyka Rodzaj wraz z pięcioma innymi tworzy plemię Westringeae Bartling o potwierdzonym molekularnie monofiletyzmie. Do rodzaju zaliczone zostały gatunki dawniej wyodrębniane jako rodzaj Wrixonia, ze względu na ich zagnieżdżenie w obrębie Prostanthera. Całe plemię wyodrębniło się w obrębie podrodziny Prostantheroideae Luersson przed ok. 36,6 milionami lat.
Rodzaj tradycyjnie dzielony był na dwie sekcje różniące się sposobem zapylania kwiatów. Sekcja Klanderia obejmowała gatunki zapylane przez ptaki, a sekcja Prostanthera – przez owady. Podział taki okazał się sztuczny – sekcja Prostanthera ma charakter parafiletyczny.
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Jasnotowate