Ruch praw mężczyzn – składa się z różnych grup i osób, które koncentrują się na ogólnych kwestiach społecznych i niektórych rozporządzeniach rządowych, na które mają negatywny wpływ, a w niektórych przypadkach dyskryminują strukturalnie mężczyzn i chłopców. Tematy omawiane w ramach ruchu na rzecz praw mężczyzn obejmują prawo rodzinne, rodzicielstwo, reprodukcję, samobójstwa, przemoc domową wobec mężczyzn, obrzezanie, edukację, pobór do wojska, sieci bezpieczeństwa społecznego i politykę zdrowotną. Niektórzy naukowcy opisują ruch na rzecz praw mężczyzn lub jego części jako bunt przeciwko feminizmowi.
Historia thumb|Warren Farrell
Prekursorzy Terminu „prawa mężczyzn” używano od co najmniej lutego 1856 roku, kiedy to pojawił się w magazynie .
Trzy luźno powiązane organizacje praw mężczyzn zostały utworzone w Austrii w okresie międzywojennym. Liga Praw Mężczyzn (Bund für Männerrechte) została założona w 1926 roku w celu „zwalczania wszelkich ekscesów emancypacji kobiet”Malleier, Elisabeth (2003). „Der ‘Bund für Männerrechte’. Die Bewegung der ‘Männerrechtler’ im Wien der Zwischenkriegszeit”. Wiener Geschichtsblätter. 58 (3): 208–233.. W 1927 roku Justitia League for Family Law Reform i Aequitas World’s League for the Rights of Men oddzieliły się od Ligi Praw Mężczyzn. Trzy grupy broniące praw mężczyzn sprzeciwiły się wejściu kobiet na rynek pracy i postrzegały to jako negatywny wpływ ruchu kobiet na instytucje społeczne i prawne. Krytykowały one prawo małżeńskie i rodzinne, a w szczególności wymóg wypłacania alimentów żonom i nieślubnym dzieciom oraz popierały wykorzystanie badań krwi do ustalenia ojcostwa. Justitia i Aequitas wydawały własne czasopisma (które zwykle szybko upadały) jak Männerrechtler-Zeitung (Czasopismo Obrońców Praw Mężczyzn) czy Notwehr (Obrona Konieczna), w których wyrażały swoje poglądy, na które duży wpływ miały prace , Otto Weiningera i Jörga Lanza von Liebenfelsa. Organizacje te przestały istnieć przed 1939.
Ruch thumb|Protesty w Indiach Współczesny ruch na rzecz praw mężczyzn wyłonił się z , który pojawił się w pierwszej połowie lat 70. XX wieku, kiedy to zaczęto studiować feministyczne idee i politykę. Ruch na rzecz wyzwolenia mężczyzn uznał zinstytucjonalizowaną władzę mężczyzn, jednocześnie krytycznie analizując konsekwencje hegemonicznej męskości. Pod koniec lat 70. ruch na rzecz wyzwolenia mężczyzn podzielił się na dwa odrębne nurty o przeciwstawnych poglądach: profeministyczny ruch mężczyzn i antyfeministyczny ruch praw mężczyzn. Działacze praw mężczyzn odrzucili feministyczne zasady i skupili się na obszarach, w których ich zdaniem, mężczyźni są pokrzywdzeni, uciskani lub dyskryminowani. Naukowiec zajmujący się badaniami nad męskością, , zauważył, że ich krytyka ról płciowych przerodziła się w celebrowanie wszystkiego, co męskie i niemalże zauroczenie samą tradycyjną rolą męską.
W latach 80. i 90. XX wieku obrońcy praw mężczyzn sprzeciwiali się zmianom społecznym, do których dążyły feministki i bronili patriarchalnego porządku płci w rodzinie, szkołach i miejscu pracy. Niektórzy obrońcy praw mężczyzn postrzegają mężczyzn jako grupę uciskaną i uważają, że społeczeństwo i mężczyźni zostali „sfeminizowani” przez ruch kobiet. , australijska pisarka, stwierdziła, że Warren Farrell i twierdzą, że dla większości mężczyzn władza jest iluzją, a kobiety są prawdziwymi posiadaczami władzy w społeczeństwie poprzez pełnienie roli głównych opiekunów i wychowawców dzieci.
Jedną z pierwszych organizacji praw mężczyzn była założona przez Richarda Doyle’a w 1971 r. Coalition of American Divorce Reform Elements, z której w 1973 r. wyodrębniło się Men’s Rights Association. Free Men Inc. powstała w 1977 r. w miejscowości Columbia, w stanie Maryland, tworząc w kolejnych latach kilka oddziałów, które ostatecznie połączyły się, tworząc National Coalition of Free Men (obecnie znaną jako National Coalition for Men). Również Men’s Rights, Inc. powstała w 1977. Fathers and Families zostało utworzone w 1994. W Wielkiej Brytanii, na początku lat dziewięćdziesiątych XX w. zaczęła się organizować grupa ds. praw mężczyzn, zwana UK Men’s Movement. W 2005 powstała (SIFF), która w 2010 liczyła ponad 30 000 członków. thumb|Protesty w Wielkiej Brytanii W niektórych krajach europejskich w okresie przemian w kierunku konserwatyzmu i polityki wspierającej patriarchalną rodzinę powstały grupy obrony praw mężczyzn. W Stanach Zjednoczonych ruch praw mężczyzn ma ideologiczne powiązania z neokonserwatyzmem. Działacze praw mężczyzn otrzymali wsparcie lobbingowe od organizacji konserwatywnych, a ich argumenty były szeroko komentowane w neokonserwatywnych mediach.
Ruch praw mężczyzn stał się bardziej widoczny i zorganizowany od czasu rozwoju Internetu. Pojawiła się manosfera, w Internecie rozrosły się strony i fora poświęcone prawom mężczyzn. Aktywiści organizują się głównie w Internecie. Jedną ze stron poświęconych prawom mężczyzn jest A Voice for Men. Inne strony poświęcone problematyce praw mężczyzn to Father’s Rights Foundation, MGTOW oraz subreddity takie jak np. /r/MensRights. Zwolennicy praw mężczyzn często używają metafory czerwonej i niebieskiej pigułki pochodzącej ze sceny w filmach z serii Matrix do identyfikacji siebie nawzajem w sieci i w odniesieniu do momentu, w którym spostrzegli, że mężczyźni są uciskani.
Pomiędzy różnymi podgrupami istnieje duża wrogość. Krytycy twierdzą, że r/TheRedPill jest subredditem poświęconym prawom mężczyzn. Jednak użytkownicy tego subreddita twierdzą, że koncentrują się na samorozwoju osobistym i społecznym. Niektórzy krytycy, poza subredditem, twierdzą, że r/TheRedPill tak naprawdę nie dba o ruch praw mężczyzn i że MGTOW stanowią mężczyźni, którzy nie mają cierpliwości ani do /r/TheRedPill, ani do działaczy praw mężczyzn.
Powstały również partie polityczne koncentrujące się na prawach mężczyzn, w tym m.in. australijska Non-Custodial Parents Party (Equal Parenting), izraelska oraz brytyjska partia .
Większość działaczy na rzecz praw mężczyzn w Stanach Zjednoczonych to głównie biali, heteroseksualni mężczyźni należący do klasy średniej.
Prominentnymi działaczami są Warren Farrell Richard Doyle i . Również niektóre kobiety dołączyły się do ruchu praw mężczyzn, np. Helen Smith, Christina Hoff Sommers i .
Relacje w stosunku do feminizmu Wielu badaczy uważa ruch na rzecz praw mężczyzn za bunt lub kontrruch w stosunku do feminizmu. Bob Lingard i Peter Douglas wysunęli sugestię, że to konserwatywne skrzydło ruchu praw mężczyzn, a nie zapatrywania ruchu praw mężczyzn w ogóle, jest buntem antyfeministycznymLingard, Bob; Douglas, Peter. Men engaging feminisms: pro-feminism, backlashes and schooling. s. 36: While conservative elements of the men’s rights position overtly describe themselves as a ‘backlash’ to feminism, their more liberal counterpart’s self-proclaimed commitment to 'the true equality of both sexes and to the liberation of both sexes from their traditional roles’ (Clatterbaugh 1997: 89) make it problematic to describe the men’s rights position in general as nothing more than a backlash against feminism..
Jonathan A. Allan opisał ruch na rzecz praw mężczyzn jako ruch reakcyjny, który jest zdefiniowany przez swój sprzeciw wobec kobiet i feminizmu, ale nie sformułował jeszcze własnych teorii i metodologii poza antyfeminizmem. Badacz Michael Messner zauważył, że wczesny ruch na rzecz praw mężczyzn zawłaszczył symetryczny język ról płciowych, po raz pierwszy użyty przez feministki, co implikuje fałszywą równowagę władzy instytucjonalnej między mężczyznami i kobietami.
Ruch praw mężczyzn na ogół uwzględnia punkty widzenia, które odrzucają idee feministyczne i profeministyczne.
Działacze praw mężczyzn uważają, że feminizm zradykalizował swój cel i zaszkodził mężczyznom. Wierzą, że prawa zostały odebrane mężczyznom i że mężczyźni są ofiarami feminizmu i „feminizujących” wpływów w społeczeństwie. Kwestionują oni pogląd, że mężczyźni jako grupa mają instytucjonalną władzę i przywileje i uważają, że mężczyźni są ofiarami i znajdują się w niekorzystnej sytuacji w stosunku do kobiet. Grupy broniące praw mężczyzn zasadniczo odrzucają pogląd, że feminizm jest zainteresowany problemami mężczyzn a niektórzy działacze praw mężczyzn postrzegają ruch kobiet jako spisek mający na celu celowe zatajenie dyskryminacji mężczyzn i promowanie ginocentryzmu.
Kwestie Zwolennicy praw mężczyzn zajmują się wieloma różnymi sprawami, z których niektóre zrodziły własne grupy lub ruchy, takie jak ruch praw ojców, dotyczący w szczególności kwestii rozwodów i opieki nad dziećmi. Niektóre, jeśli nie wszystkie kwestie praw mężczyzn wynikają z ról płciowych i, według socjologa Allana Johnsona, patriarchatu.
Adopcje Działacze praw mężczyzn starają się poszerzyć prawa ojców, którzy nie zawarli związku małżeńskiego, w przypadku adopcji ich dziecka. Warren Farrell stwierdził, że nie informując ojca o ciąży, ciężarna matka pozbawia adoptowane dziecko relacji z ojcem biologicznym; zaproponował więc, aby kobiety były prawnie zobowiązane do dołożenia wszelkich starań w celu poinformowania ojca o ciąży w ciągu czterech do pięciu dni. W odpowiedzi filozof James P. Sterba zgadza się, że ze względów moralnych kobieta powinna poinformować ojca o ciąży i adopcji, ale nie powinno to być narzucone jako wymóg prawny, ponieważ mogłoby to spowodować nadmierną presję, na przykład, na przeprowadzenie aborcji.
Prawa antyposagowe Organizacje broniące praw mężczyzn, takie jak (SIFF), stwierdziły, że kobiety nadużywają przepisów prawnych, które mają chronić je przed zabójstwem posagowym i spaleniom panien młodych. SIFF jest organizacją broniącą praw mężczyzn w Indiach, która koncentruje się na nadużywaniu wobec mężczyzn przepisów antyposagowych. SIFF prowadzi kampanię na rzecz zniesienia sekcji 498A indyjskiego kodeksu karnego, który karze okrucieństwo ze strony mężów (i rodziny męża) w pogoni za posagiem lub za doprowadzeniem żony do samobójstwa.
Prawo antyposagowe według SIFF-u jest regularnie nadużywane w celu rozstrzygania drobnych sporów małżeńskich; organizacja ta regularnie otrzymuje telefony od wielu mężczyzn, którzy twierdzą, że ich żony wykorzystały fałszywe roszczenia posagowe w celu uwięzienia ich.
Opieka nad dziećmi Prawo rodzinne jest obszarem głębokiej obawy wśród grup zajmujących się prawami mężczyzn. Zwolennicy praw mężczyzn stwierdzili, że system prawny i sądy rodzinne dyskryminują mężczyzn, w szczególności w zakresie opieki nad dziećmi po rozwodzie.
Uważają oni, że mężczyźni nie mają takich samych praw do kontaktu lub sprawiedliwych wspólnych praw rodzicielskich jak ich byłe żony i wykorzystują statystyki dotyczące orzeczeń w sprawie opieki nad dziećmi jako dowód uprzedzeń sądowych wobec mężczyzn. Obrońcy praw mężczyzn dążą do zmiany klimatu prawnego dla mężczyzn poprzez zmiany w prawie rodzinnym, na przykład poprzez lobbowanie na rzecz praw, które czynią wspólną opiekę nad dzieckiem jako standardową umową o opiekę, z wyjątkiem przypadków, gdy jedno z rodziców jest niezdolne lub nie chce być rodzicem. Zawłaszczyli feministyczną retorykę praw i równości w swoim dyskursie, formułując opiekę nad dzieckiem jako kwestię podstawowych praw obywatelskich w przeciwieństwie do praw dziecka. Niektórzy obrońcy praw mężczyzn twierdzą, że brak kontaktu z ich dziećmi sprawia, że ojcowie są mniej skłonni do płacenia alimentów. Inni powołują się na zespół alienacji rodzicielskiej (ang. parental alienation syndrome, PAS) jako powód przyznania opieki nad ojcami. Konsensus naukowy odrzucił PAS jako zespół wspierany empirycznie.