Amanda Aizpuriete (ur. 28 marca 1956 w Jurmale, zm. w październiku 2023) – łotewska poetka, pisarka i tłumaczka. Za swoją twórczość otrzymała wiele nagród krajowych i zagranicznych, jej wiersze zostały przetłumaczone na ponad 14 języków.
Życiorys Studiowała filologię i filozofię na Uniwersytecie Łotewskim w Rydze oraz w Instytucie Literackim imienia A.M. Gorkiego w Moskwie. Pracowała jako konsultant w redakcji magazynu „Avots”, współpracowała z magazynami „Karogs” i „Vides Vēstis”.
Od 1976 r. publikowała poezje, przetłumaczyła wiersze Anny Achmatowej, Iosifa Brodskiego, , Georga Trakla, a także prozę Franza Kafki, Virginii Woolf, Kena Keyes'a i innych. Wierze Aizpuriete zostały przetłumaczone na ponad 14 języków, m.in. na niemiecki, szwedzki, fiński, turecki i rosyjski, a jej powieść pt. Nakts peldētāja została przetłumaczona na język litewski. W 1986 została członkiem Łotewskiego Związku Pisarzy.
Wydała w Niemczech trzy tomy poezji: Die Untiefen des Verrats (1993), Lass mir das Meer (1996) i Babylonischer Kiez (2000). W 1999 r. otrzymała Horst-Bienek-Preis für Lyrik przyznawaną przez Bawarską Akademię Sztuk Pięknych. W 2000 r. była jednym z trzech autorów reprezentujących Łotwę w międzynarodowym projekcie „Ekspres Literacki”. Wzięło w nim 107 pisarzy z 43 państw. W 2000 r. otrzymała nagrodę Dni Poezji za tom Bābeles nomalē. W 2003 r. otrzymała Literacką Nagrodę Roku za tłumaczenie poezji A. Achmatowej. W 2013 r. otrzymała nagrodę im. Ojārsa Vācietisa za tom Turp. W 2022 roku została laureatką Nagrody Vilenica.
W 2011 r. Amanda Aizpuriete, po próbie samobójczej, przyznała w wywiadzie, że próbowała kilka razy odebrać sobie życie, pierwszy raz w latach 70. Poetka miała poczucie bezsilności z powodu problemów ze znalezieniem pracy i śmierci mężczyzn, których kochała.
Wybrane działa Poezja Nāks dārzā māte, 1980 Kāpu iela, 1986 Nākamais autobuss, 1990 Pēdējā vasara, 1995 Bābeles nomalē, 1999 Vēstuļu vējš, 2004 ledusskapja šūpuļdziesma, 2011 Šonakt biju zaļš putns, 2011 Turp, 2013
Proza Nakts peldētāja, 2000
Tłumaczenia Anna Achmatowa, Baltie gājputni, 1983 Ken Kesey, Kāds pārlaidās pār dzeguzes ligzdu, 1997 John Updike, Īstvikas raganas, 1998 Franz Kafka, Process, 1999 Virginia Woolf, Orlando, 1999 Uwe Kolbe, Bezmiega sastāvdaļas, 2000 Anna Achmatowa, Melnais gredzens, 2003 George Trakl, Sebastiāns sapnī, 2006 Iosifs Brodski, Dzejas izlase, 2009 Nikołaj Gumilow, Dzeja, 2016
Przypisy
Kategoria:Łotewscy poeci Kategoria:Łotewscy pisarze Kategoria:Łotewscy tłumacze Kategoria:Ludzie urodzeni w Jurmale Kategoria:Urodzeni w 1956 Kategoria:Zmarli w 2023