Mistrzostwa Włoch w szachach (, w skrócie CIA) – coroczny (z kilkoma wyjątkami) i najważniejszy turniej krajowy, mający na celu wyłonienie najlepszych szachistów we Włoszech. Pierwszy oficjalny turniej o mistrzostwo Włoch odbył się 1921 roku, co pokrywa się z datą założenia Włoskiej Federacji Szachowej. Wcześniej okazjonalnie organizowano Turniej Narodowy (), który był, de facto, mistrzostwami krajowymi i może być uznany za poprzednika oficjalnych mistrzostw.
Szachistą o największej ilości mistrzostw Włoch w historii zdobył Stefano Tatai, który pomiędzy 1962 a 1995 triumfował dwunastokrotnie.
W turnieju może wziąć udział każdy. Od 1999 roku tytuł Mistrza Włoch przyznawany jest jednak najlepszym zawodnikom obywatelstwa włoskiego. W latach 1947 i 1952 przyznano tytuł ex aequo, ponieważ nie rozegrano playoffów.
Zwycięzcy Listę zwycięzców opracowano na podstawie źródła: Turniej NarodowyLp.RokMiastoZwycięzcaI1875RzymII1878LivornoIII1881MediolanIV1883WenecjaV1886RzymVI1892TurynVII1900RzymVIII1901WenecjaIX1905FlorencjaX1906MediolanXI1911RzymXII1913BoloniaXIII1916MediolanXIV1920Viareggio Mistrzostwa Włoch w szachach {|class="sortable wikitable"Lp.RokMiastoZwycięzca11921Viareggio21923 Neapol 31929Florencja 41931 Mediolan 51934 Mediolan61935 Florencja71936 Florencja 81937 Neapol 91939 Rzym 101943 Florencja 111947 Rzym 121948 Florencja131950Sorrento141951 Wenecja 151952 Ferrara 161953 Florencja 171954 Triest 181956 Rovigo 191957 Reggio nell’Emilia 201959 Rimini 211960 Perugia 221961 San Benedetto del Tronto 231962 Forte dei Marmi 241963 Imperia 251964 Neapol 261965 Florencja 271966 Rovigo 281967 Savona 291968 Mediolan 301969 San Benedetto del Tronto 311970 Sottomarina 321971 San Benedetto del Tronto 331972 Recoaro Terme 341973 Sottomarina 351974 Castelvecchio Pascoli 361975 Pesaro 371976 Castelvecchio Pascoli 381977 Castelvecchio Pascoli 391979 Lido 401980 Agnano 411981 Barcellona Pozzo di Gotto 421982 Arco 431983Arco 441984 Arcidosso 451985 Chianciano Terme 461986 Cesenatico 471987 Chianciano Terme 481988 Chianciano Terme 491989 Chianciano Terme 501990 Chianciano Terme 511991 Chianciano Terme 521992/1993 Reggio nell’Emilia 531994 Filettino 541994/1995 Reggio nell’Emilia Mistrzostwa Włoch 1994/5551995 Werona Mistrzostwa Włoch 1995561996 Mantua 571997/1998 Reggio nell’Emilia 581998 Saint-Vincent 591999 Saint-Vincent 602000 Saint-Vincent 612001 Montecatini Terme 622002 Montecatini Terme 632003 Arvier 642004 Montecatini Terme 652005 Cremona 662006 Cremona 672007 Martina Franca 682008 Martina Franca 692009 Sarre 702010 Siena 712011 Perugia 722012 Turyn 732013 Rzym 742014 Boscotrecase 752015 Mediolan 762016 Rzym 772017 Cosenza 782018Salerno 792019Padwa —2020onlineOficjalne mistrzostwa Włoch zostały odwołane z powodu pandemii COVID-19 we Włoszech. W ich miejsce zorganizowano turniej online, który nie jest wliczany do oficjalnych mistrzostw, natomiast jego zwycięzca wpisany został na honorową listę mistrzów Włoch802021Chianciano Terme Pier Luigi Basso812022Cagliari Luca Moroni822023Brescia Luca Moroni832024Torino Francesco Sonis842025Spilimbergo Luca Moroni |valign="top" | {|class="sortable wikitable" ! Lp. !! Rok !! Miasto !! Zwycięzca |- | 1 || 1938 || Mediolan || Clarice Benini |- | 2 || 1939 || Rzym || Clarice Benini |- | 3 || 1973 || Coloretta di Zeri || Rita Gramignani |- | 4 || 1974 || Coloretta di Zeri || Barbara Pernici |- | 5 || 1975 || Valenza Po || Rita Gramignani |- | 6 || 1976 || Bari || Rita Gramignani |- | 7 || 1977 || Cattolica || Barbara Pernici |- | 8 || 1978 || Latina || Barbara Pernici |- | 9 || 1979 || Bratto || Barbara Pernici |- | 10 || 1980 || Latina || Rita Gramignani |- | 11 || 1981 || Amelia || Barbara Pernici |- | 12 || 1983 || Turyn || Rita Gramignani |- | 13 || 1985 || Mediolan || Gisella Facchini |- | 14 || 1987 || Aosta || Rita Gramignani |- | 15 || 1988 || Aosta || Ada Paizis |- | 16 || 1989 || Aosta || Rita Gramignani |- | 17 || 1990 || Aosta ||Giuliana Fittante |- | 18 || 1991 || Gorgonzola || Rita Gramignani |- | 19 || 1992 || Formia || Rita Gramignani |- | 20 || 1993 || Formia || Giusy Parrino |- | 21 || 1994 || Formia || Alessandra Riegler |- | 22 || 1995 || Formia || Alessandra Riegler |- | 23 || 1996 || Mantua || Alessandra Riegler |- | 24 || 1997 || Porto San Giorgio || Veronika Goi |- | 25 || 1998 || Casenatico || Alessandra Riegler |- | 26 || 1999 || Porto San Giorgio || Sonia Sirletti |- | 27 || 2000 || Imperia || Giuliana Fittante |- | 28 || 2001 || Imperia || Alba Decataldo |- | 29 || 2002 || Bratto || Laura Costantini |- | 30 || 2003 || Bratto || Mariagrazia de Rosa |- | 31 || 2004 || Bratto || Maria Santurbano |- | 32 || 2005 || Bratto || Eleonora Ambrosi |- | 33 || 2006 || Bratto || Roberta Brunello |- | 34 || 2007 || Fiuggi || Fiammetta Panella |- | 35 || 2008 || Bratto || Marina Brunello |- | 36 || 2009 || Bratto || Marianna Chierici |- | 37 || 2010 || Bratto || Mariagrazia de Rosa |- | 38 || 2011 || Montecatine Terme || Roberta Messina |- | 39 || 2012 || Acqui Terme || Tea Gueci |- | 40 || 2013 || Porto San Giorgio || Mariagrazia de Rosa |- | 41 || 2014 || Fano || Alessia Santeramo |- | 42 || 2015 || Giovinazo || Daniela Movileano |- | 43 || 2016 || Peruggia || Daniela Movileano |- | 44 || 2017 || Cosenza || Olga Zimina |- | 45 || 2018 || Salerno || Marina Brunello |- | 46 || 2019 || Padova || Elena Sedina |- | 47 || 2020 || On line || Olga Zimina |- | 48 || 2021 || Chianciano Terme || Elena Sedina |- | 49 || 2022 || Cagliari || Olga Zimina |- | 50 || 2023 || Brescia || Olga Zimina |- | 51 || 2024 || Torino || Marina Brunello |- | 52 || 2025 || Spilimbergo || Olga Zimina
Mistrzowie Włoch w szachach korespondencyjnych Mario Napolitano (1939-1941) Mario Napolitano (1942-1947) Domenico Postpischl (1949-1951) Lucio del Vecchio (1951-1952) Lucio del Vecchio (1952-1953) Ferruccio Castiglioni (1953-1954) Angelo Guisti (1953-1955) Vincenzo Castaldi (1955-1956) Giorgio Porreca (1956-1957) Edoino Busetto (1957-1958) Luciano Lilloni (1958-1959) Luciano Lilloni (1959-1960) Geremia Lodi (1960-1961) Sergio Bianchi (1961-1962) Dante Pasqua (1962-1963) Florentino Palmiotto (1963-1964) Roberto Primavera (1964-1965) Giorgio Porreca (1965-1966) Giorgio Porreca (1966-1967) Giorgio Porreca (1967-1968) Giorgio Porreca (1968-1970) Giorgio Porreca (1969-1971) Giorgio Porreca (1970-1972) Giorgio Porreca (1971-1973) Claudio Cangiotti (1972-1974) Giorgio Baiocchi (1973-1975) Renato Adinolfi (1974-1976) Fabio Finocchiaro (1975-1977) Paolo Bassoli (1976-1978) Fabio Finocchiaro (1977-1979) Mauro Berni (1978-1980) Valerio Conti (1979-1981) Mario Damele (1981-1983) Maurizio Tirabassi (1982-1984) Marco Venturino (1984-1986) Maurizio Tirabassi (1985-1987) Domenico Valeriani (1986-1988) Giampiero David (1987-1989) Samuele Tullio Pizzuto (1988-1990) Vittorio Piccardo (1989-1991) Giampiero David (1990-1992) Angelo Peluso (1991-1993) Adolfo Sonzogno (1992-1994) Alberto Colombo (1993-1995) Michele Petrillo (1994-1996) Giampetro Calzolari (1995-1997) Giorgio Luigi Grasso (1996-1998) Michelle Petrillo (1997-1999) Elio Vassia (1998-2000) Giampetro Calzolari (1999-2001) Gianfranco Massetti (2000-2002) Enrico Borroni (2000-2002) Stefano Moncher (2002-2004) Riccardo Marini (2003-2006) 53.Mistrzostwa korespondencyjne Eros Riccio (2004-2006) 54.Mistrzostwa korespondencyjne Alberto Dosi (2005-2007) 55.Mistrzostwa korespondencyjne Francesco de Filippis (2006-2008) 56.Mistrzostwa korespondencyjne Eros Riccio (2007-2009) 57.Mistrzostwa korespondencyjne Mauro Petrolo (2008-2010) 58.Mistrzostwa korespondencyjne Mauro Petrolo (2009-2011) 59.Mistrzostwa korespondencyjne Mauro Petrolo (2010-2013) 60.Mistrzostwa korespondencyjne Eros Riccio (2011-2013) 61.Mistrzostwa korespondencyjne Gianluca Cremasco (2012-2013) 62.Mistrzostwa korespondencyjne Dino Secchi (2013-2014) 63.Mistrzostwa korespondencyjne Giorgio Baiocchi (2014-2015) 64.Mistrzostwa korespondencyjne Tiziano Mosconi (2015-2017) 65.Mistrzostwa korespondencyjne Tiziano Mosconi (2016-2017) 66.Mistrzostwa korespondencyjne Tiziano Mosconi (2017-2019) 67.Mistrzostwa korespondencyjne Gaetano Laghetti (2018-2020) 68.Mistrzostwa korespondencyjne Florian Gatterer (2019-2020)[https://www.iccf.com/event?id=77721 69.Mistrzostwa korespondencyjne] Florian Gatterer (2020-2022)[https://www.iccf.com/event?id=83938 70.Mistrzostwa korespondencyjne] Sandro Niecchi (2021-2022) 71.Mistrzostwa korespondencyjne Salvatore Giannetto (2022-2023) 72.Mistrzostwa korendondencyjne Massimiliano Massimini (2023-2024) 73.Mistrzostwa korespondencyjne
Rekordziści 12 tytułów: Stefano Tatai 7 tytułów: Vincenzo Castaldi (w tym 2 ex aequo) 5 tytułów: Michele Godena, Arturo Reggio (wszystkie w Turnieju Narodowym) 4 tytuły: Alberto Giustolisi (1 ex aequo), Béla Tóth, Fabiano Caruana 3 tytuły: Stefano Rosselli del Turco (w tym jeden w Turnieju Narodowym), Mario Monticelli, Enrico Paoli, Bruno Belotti, Alberto David, Luca Moroni 2 tytuły: Fermo Zannoni (Turniej Narodowy), Vincenzo Nestler, Giorgio Porreca, Carlo Micheli, Sergio Mariotti, Fernando Braga, Igor Efimov, Danyyil Dvirnyy
Galeria
Przypisy
!