Miesięcznik Literacki – czasopismo społeczno-literackie, wydawane w Warszawie w latach 1966–1990. Redaktorem naczelnym był Włodzimierz Sokorski, zastępcą redaktora naczelnego Andrzej Lam, sekretarzem redakcji Jan Wołosiuk i Aleksander J. Wieczorkowski. Zamieszczał prozę, poezję, eseje krytyczno-literackie, artykuły i dyskusje na tematy artystyczne, historyczne, filozoficzne i socjologiczne.
W skład zespołu redakcyjnego wchodzili trwalej, bądź byli z nim związani okresowo: Władysław Lech Terlecki (proza), Andrzej Kuśniewicz, Julian Przyboś (dział poezji; cykl Zapiski bez daty), Jerzy Putrament (felieton), Marian Piechal, Kazimierz Truchanowski, Stanisław Grochowiak (cykl refleksji osobistych Permisi non amisi), Ernest Bryll, krytycy Anna Bukowska (z-ca redaktora naczelnego, dział krytyki), Jerzy Stajuda (plastyka), Stanisław Witold Balicki (teatr), ponadto Czesław Madajczyk (po raz pierwszy w oficjalnym obiegu wskazał winnych zbrodni katyńskiej), Marian M. Drozdowski, Jan Danecki, Marek Siemek, Janusz Maciejewski. Bogdan Owczarek, Edmund Jan Osmańczyk, Marian Podkowiński, Klemens Krzyżagórski, Bogusław Jasiński.
Cykl Wszystko jest poezja publikował Edward Stachura. Ukazywały się uniwersyteckie wykłady pisarzy na temat sztuki literackiej: Melchiora Wańkowicza (O fundamentach pisarstwa), Jarosława Iwaszkiewicza (Ludzie i książki), Teodora Parnickiego (Rodowód literacki). O odkryciach archeologicznych pisał Kazimierz Michałowski.
W dziedzinie krytyki literackiej i artystycznej współpracowali m.in. Jan Błoński, Kazimierz Wyka, Artur Sandauer, Julian Rogoziński (felieton U poetów), Henryk Markiewicz, Janusz Sławiński, Andrzej Mencwel, Michał Komar, Jan Pieszczachowicz, Tadeusz Nyczek (felieton Powiedz tylko słowo), Jarosław Klejnocki (przeglądy literatury drugiego obiegu), Mieczysław Porębski, Urszula Czartoryska, Andrzej JakimowiczAndrzej Jakimowicz, Leszek Prorok, Stefan Morawski, Jerzy Koenig, Zbigniew Osiński (artykuły o teatrze Grotowskiego); felieton filmowy Z kina prowadził Krzysztof Teodor Toeplitz, cykl artykułów Medytacje semantyczne Anna Wierzbicka.
Całostronicowe rysunki zamieszczał w każdym numerze Jan Młodożeniec. Ukazywały się doroczne przeglądy literatury światowej pt. Forum.
Wśród tematów artystycznych i literackich powracała na łamy „Miesięcznika Literackiego” problematyka sztuki awangardowej wobec ciągłości kultury i ról pisarza w społeczeństwie; wśród historycznych – stosunek do II Rzeczypospolitej, istniejące na tym polu ograniczenia i zaniedbania, przemiany inteligencji polskiej oraz dzieje myśli lewicowej i ruchu robotniczego w różnych jego odłamach; wśród socjologicznych – skutki deformacji procesów awansu społecznego i rozwoju samorządności oraz konsekwencje naruszania równowagi środowiska naturalnego.
W dziale Archiwum ogłaszane były listy wybitnych pisarzy. Od 1969 czasopismo przyznawało doroczne nagrody w zakresie eseistyki literackiej i humanistycznej.
W pierwszym zeszycie po zawieszeniu „Miesięcznika Literackiego” w stanie wojennym (1982, nr 1–5, styczeń–maj) znalazło się oświadczenie Redakcji:
W ostatnim numerze pisma zamieszczono pożegnanie z czytelnikami:
Przypisy "Miesięcznik Literacki" 1982, nr 1-5 (maj), s. 3-4. Fragm. cyt.: A. Lam, wstęp: W. Sokorski. "Miesięcznik Literacki" 1990, nr 2-3 (luty-marzec), s. 2. Autor: A. Lam. . Miesięcznik Literacki. [w:] Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny, t. 1–2. Redaktorzy naukowi: A. Hutnikiewicz, A. Lam. Redaktor naczelny: J. Wojnowski. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, t. 1, s. 425.
A. Kieżuń: Miesięcznik Literacki. [w:] Słownik literatury polskiej XX wieku. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1992, s. 622–624.
Kategoria:Czasopisma w języku polskim Kategoria:Czasopisma wydawane od 1966 Kategoria:Czasopisma wydawane do 1990 Kategoria:Miesięczniki wydawane w Warszawie Kategoria:Niewydawane miesięczniki polskie Kategoria:Polskie czasopisma literackie Kategoria:Prasa w Warszawie (Polska Ludowa)