Monta Kroma z domu Apse (ur. 27 lutego 1919 w Jełgawie, zm. 25 lipca 1994 w Rydze) – łotewska poetka i pisarka.
Życiorys Monta Apse urodziła się 27 lutego 1919 r. w Jełgawie, w czasie łotewskiej wojny o niepodległość. Jej ojciec był krawcem. Wkrótce po przeprowadzce do Rygi, w 1920 r. zmarł. Matka zmarła w 1938 r., a Montą zaopiekowała się rodzina jej koleżanki z klasy o lewicowych poglądach politycznych.
Pierwszy wiersz Paēnā puķes un bērziņi dzīvo... został opublikowany w 1934 r. w gazecie „Jaunākās Ziņas”. W 1938 r. ukończyła szkołę średnią i rozpoczęła pracę w laboratorium chemicznym, a następnie jako kasjerka autobusowa. W tym samym czasie aktywnie uczestniczyła w życiu środowisk komunistycznych. Poślubiła komunistę Karlisa Kroma, a krótko przed okupacją Łotwy w lutym 1940 r. została przyjęta do Komunistycznej Partii Łotwy. W 1941 r. zgłosiła się na ochotnika do Armii Czerwonej na terytorium Łotwy i służyła jako sanitariuszka. W latach 1944–45 przebywała w Moskwie, gdzie ukończyła kurs dziennikarstwa.
Po powrocie do Rygi pracowała w gazecie „Cīņa” (1945–1950) i studiowała w dwuletniej szkole partyjnej Łotewskiej SRR (1950–1952). W 1947 r. została członkiem Związku Pisarzy Łotewskiej SRR. W latach 1952–1953 pracowała w magazynie „Padomju Latvijas Sieviete”. W latach 1959–1963 studiowała na Uniwersytecie Łotewskim, a w 1963 r. ukończyła wyższe kursy literackie w Moskwie. W latach 1962–1968 pracowała w czasopiśmie „Draugs”, w latach 1968-1974 była redaktorem w wydawnictwie „Liesma”.
Jej wczesna twórczość literacka osadzona była w estetyce realizmu socjalistycznego, jednak w latach 60. Kroma zmieniła stylistykę, stając się dość radykalną poetką i błyskotliwą modernistką, której poetyka różniła się od głównego nurtu zarówno tematem, jak i formą. Głównymi tematami jej poezji były kobieca emocjonalność i życie miejskie.
Wybrane działa Svinīgais solījums, 1947 Tev, 1950 Neskarto zemju plašumos, 1956 Tālo apvāršņu zemē, 1959 Tuvplānā, 1966 Lūpas. Tu. Lūpas. Es, 1970 Skaņas nospiedums, 1975 Refrēni, 1979 Stāvā jūra, 1982 Monta, 1985 Citi veidi, 1988
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Łotewscy pisarze Kategoria:Łotewscy poeci Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Zmarli w 1994 Kategoria:Ludzie urodzeni w Jełgawie