Kapełków () – część wsi Biedrzychowice w południowej Polsce położonej w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Głogówek. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej.
Kapełków położony jest na północny wschód od Biedrzychowic, na północ od Twardawy, nad Stradunią.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.
Geografia Kapełków znajduje się w południowo-zachodniej części Polski. Leży na ziemi prudnickiej – regionie historyczno-kulturalnym, którego głównym ośrodkiem jest miasto Prudnik. Ziemia prudnicka stanowi zachodnią część Górnego Śląska. Pod względem administracyjnym Kapełków położony jest w południowej części województwa opolskiego, w powiecie prudnickim, w gminie Głogówek, tuż przy granicy z gminą Walce i powiatem krapkowickim. Znajduje się w odległości około 17 km od granicy z Czechami. Należy do Euroregionu Pradziad.
Miejscowość leży na Nizinie Śląskiej. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory, Kapełków znajduje się w granicach mikroregionu Dolina Dolnej Straduni (318.59.5). W obszarze miejscowości przepływa rzeka Stradunia.
Nazwa mały|lewo|Kapełków (Kabelka) wśród miejscowości ziemi prudnickiej na mapie z XIX wieku Niemiecką nazwą miejscowości było Kapelka. Nazwa ta ma pochodzić od kapiącego mleka. Ze względu na polskie pochodzenie nazwy nazistowska administracja III Rzeszy w 1936 zmieniła nazwę na nową, całkowicie niemiecką – Molken.
1 października 1948 nadano miejscowości, wówczas administracyjnie związanej z Biedrzychowicami, polską nazwę WydzieraczRozporządzenie Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 października 1948 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ().. Pochodziła od czasownika wydzierać (wydrzeć), tu w znaczeniu zabrać coś komuś siłą, też ziemia wydarta pod uprawę. Lokalna śląska ludność od XVIII wieku nazwą Wydzieracz określała jednak nie Kapełków, a pobliski folwark Siemiradzice.
W opracowanej w 1971 przez Powiatowy Inspektorat Statystyczny w Prudniku Statystycznej charakterystyce miejscowości w gromadach powiatu prudnickiego, miejscowość została wymieniona pod nazwami Wydzieracz i Kapołków. Wśród lokalnej ludności funkcjonuje nazwa Kapołków.
Historia Wiosną 1985, po północnej stronie drogi z Biedrzychowic do Kapełkowa, odkryto stanowisko archeologiczne. Znaleziono tamże m.in. fragmenty glinianych naczyń kultury przeworskiej. mały|lewo|Kapełków na mapie z 1913 Folwarki Kapełków, Siemiradzice i Szelonka stanowiły własność klasztoru norbertanek w Czarnowąsach. Do 1742 wieś należała do powiatu sądowego głogóweckiego w Monarchii Habsburgów. Po I wojnie śląskiej znalazła się w granicach Królestwa Prus i weszła w skład powiatu prudnickiego w prowincji Śląsk. W 1780 folwark Kapełków stał się własnością hrabiego Heinricha Leopolda von Seherr-Thoss i został włączony do państwa Dobra. mały|Ruiny domu mieszkalnego Według Meyers Gazetteer w folwarku Kapełków mieszkało 96 osób. W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Kapełków znalazł się po stronie wschodniej, w obszarze objętym plebiscytem. W okresie II wojny światowej w Kapełkowie pracowali robotnicy przymusowi z Polski, m.in. z miejscowości Lachowice.
Od marca do maja 1945 powiat prudnicki znajdował się pod kontrolą radzieckiej komendantury wojskowej. 11 maja 1945 polska administracja przejęła władzę cywilną w powiecie prudnickim. Wówczas w Kapełkowie została osiedlona część polskich repatriantów z Kresów Wschodnich – z Tarnopola na terenie obecnej Ukrainy.
W spisie gromad i miejscowości w powiecie prudnickim na dzień 1 stycznia 1953 wymieniono Kapełków jako przysiółek Biedrzychowic pod nazwą Kapołków. Według podziału administracyjnego województwa opolskiego na dzień 31 sierpnia 1964, Kapełków (Wydzieracz), jako przysiółek Twardawy, należał do gromady Biedrzychowice. W 1966 w przysiółku mieszkało 17 osób.
1 stycznia 2006 urzędowa nazwa przysiółka Biedrzychowic Wydzieracz została zniesiona. Od tej pory miejscowość figurowała w państwowym rejestrze nazw geograficznych jako niestandaryzowana część wsi Biedrzychowice o nazwe Kapełków.
Transport mały|Droga z Kapełkowa do Twardawy W rejonie miejscowości przebiega linia kolejowa nr 137 łącząca Katowice z Legnicą przez Gliwice, Kędzierzyn-Koźle, Prudnik, Nysę, Świdnicę i Strzegom. Najbliższa stacja kolejowa znajduje się w Twardawie.
Bezpieczeństwo Miejscowość jest pod opieką dzielnicowego rejonu służbowego nr 11 Komendy Powiatowej Policji w Prudniku (Komisariat Policji w Głogówku).
Teren miejscowości, jak i całej gminy Głogówek, położony jest w strefie nadgranicznej w związku z czym Straż Graniczna dysponuje, na tym obszarze, specjalnymi kompetencjami w zakresie bezpieczeństwaRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2005 r. w sprawie wykazu gmin i innych jednostek zasadniczego podziału terytorialnego państwa położonych w strefie nadgranicznej oraz tablicy określającej zasięg tej strefy ().. Gminę Głogówek obejmuje zasięgiem służbowym placówka Straży Granicznej w Opolu ze Śląskiego Oddziału SG.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Biedrzychowice (województwo opolskie) Kategoria:Opuszczone wsie w województwie opolskim Kategoria:Wsie norbertanów