Krzysztof Konstanty Stypuła (ur. 20 marca 1948 w Krakowie, zm. 19 maja 2020 tamże) – polski inżynier budownictwa, profesor nauk technicznych, specjalista mechaniki budowli i budowy metra, wykładowca akademicki.
Życiorys Urodził się 20 marca 1948 r. w Krakowie. Uczył się w Szkole Podstawowej nr 36, a w 1966 r. ukończył III Liceum Ogólnokształcące im. Jana Kochanowskiego w Krakowie, zaś następnie z wyróżnieniem ukończył w 1971 r. studia magisterskie na Wydziale Leśnym Wyższej Szkoły Rolniczej w Krakowie ze specjalnością inżynieria leśna. W latach 1971–1974 pracował w Instytucie Użytkowania Lasu i Inżynierii Leśnej Akademii Rolniczej w Krakowie, tworząc laboratorium mechaniki gruntów i gruntoznawstwa drogowego. Prowadził wówczas przedmioty z pogranicza tematyki rolnej i budowlanej.
Jednocześnie od 1969 do 1974 r. studiował na Wydziale Budownictwa Lądowego Politechniki Krakowskiej na specjalności teoria konstrukcji, a jego praca dyplomowa została wyróżniona w konkursie im. prof. I. Stella-Sawickiego. W 1974 r. zaczął pracę w Instytucie Mechaniki Budowli Politechniki Krakowskiej i siedem lat później obronił pracę doktorską nt. badania propagacji w podłożu gruntowym oraz przenoszenia na budynki drgań wywołanych wbijaniem pali fundamentowych. W 2002 r. uzyskał habilitację na podstawie pracy nt. drgań mechanicznych wywołanych eksploatacją metra płytkiego i ich wpływu na budynki, dwa lata później został profesorem nadzwyczajnym na Politechnice Krakowskiej, a w 2014 r. otrzymał tytuł profesora nauk technicznych.
Od 1995 r. pełnił funkcję zastępcy dyrektora ds. badań naukowych i współpracy z przemysłem, a od 2013 r. był dyrektorem instytutu i pełnił tę funkcję do 20 marca 2018 r., gdy osiągnął wiek 70 lat. Następnie sprawował funkcję p.o. dyrektora.
Specjalista badań statyki i dynamiki budowli, dynamiki gruntów i ochrony środowiska przed wibracjami, w tym wibracjami powodowanymi przez środki transportu, w szczególności metro w Warszawie. Autor lub współautor monografii, artykułów, ponad 200 publikacji i ponad 170 prac naukowo-badawczych. Twórca prac poświęconych drganiom spowodowanym przez budowę i eksploatację metra w Warszawie oraz linii kolejowych. Zaprojektował wibroizolację torowiska w tunelu średnicowym w Warszawie i na części I linii metra oraz w pobliżu linii tramwajowych w tym mieście. Był także autorem analogicznych projektów dla dworca w Katowicach, dworca głównego w Krakowie i Centralnego w Warszawie, ale też Wydziału Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego i Wydziału Nanotechnologii Akademii Górniczo-Hutniczej. Prowadził obliczenia sejsmiczne podczas projektowania metra w Algierze i dynamiczne na potrzeby estakady dworca w Częstochowie oraz innych budynków sąsiadujących z liniami kolejowymi, tramwajowymi i Metra Warszawskiego, a także szacował wpływ drgań powodowanych przez budowę i użytkowanie dróg na budynki. W 2005 r. przedstawił później potwierdzoną badaniami tezę o odmiennym charakterze odpowiedzi budynków na drgania z komunikacji podziemnej w stosunku do drgań wywoływanych przez komunikację naziemną. Był promotorem budowy metra w Krakowie. Koncepcja krakowskiego metra stała się elementem wyborów samorządowych w 2016.
Autor polskich norm (m.in. w zakresie wpływu drgań na budynki i ludzi w budynkach) i konsultant końcowej wersji normy międzynarodowej (ISO) oraz uczestnik tworzenia prawa budowlanego dotyczącego wpływu drgań na budowle.
Wieloletni członek senatu uczelni. Przewodniczący Małopolskiego Oddziału Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa, członek rad naukowych Zarządu Metra Warszawskiego i Kolei Dużych Prędkości PKP PLK. Promotor trzech prac doktorskich. Wyróżniony Nagrodą Sekretarza Naukowego PAN (1982 r.), dwiema Nagrodami Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (1980, 1984 r. – obie zespołowe), Nagrodami Rektora Politechniki Krakowskiej, Nagrodą im. Stefana Bryły i nagrodą TOPBuilder. Członek Komisji Budownictwa Oddziału Krakowskiego Polskiej Akademii Nauk.
Pisał wiersze i fraszki zebrane w tomiku Sobie śpiewam, a ludziom, był także autorem tekstów pieśni religijnych. Krótkie utwory poetyckie zamieszczał na 3. stronie okładki w każdym kolejnym numerze miesięcznika „Nasza Politechnika” począwszy od roku 2009.
Zmarł w 19 maja 2020 r. w Krakowie. Został pochowany na Cmentarzu Podgórskim, kwatera XXXI, rząd 5, miejsce 6. mały|Grób prof. Krzysztofa Stypuły na Cmentarzu Podgórskim Odznaczenia i nagrody Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej (2000) nagroda sekretarza naukowego PAN (1982) Medal im. prof. Romana Ciesielskiego (2010) Nagroda im. prof. Stefana Bryły (2003) TOPBuilder (2017) Nagroda Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (1980, 1984 – zespołowe)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Polscy inżynierowie leśnictwa Kategoria:Polscy inżynierowie budownictwa Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie Kategoria:Absolwenci Politechniki Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Urodzeni w 1948 Kategoria:Zmarli w 2020 Kategoria:Pochowani na Nowym Cmentarzu Podgórskim