Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Buczaczu – gniazdo Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” działające w latach 1894–1939 w Buczaczu. thumb|240px|Siedziba PTG „Sokół” w Buczaczu, 1907
Historia Siedzibą towarzystwa od 1905 był gmach przy ulicy Gimnazjalnej (później Słowackiego, obecnie ul. Szkolna).
Po przyjęciu do wiadomości przez Namiestnictwo we Lwowie 5 marca 1894 l. 16229 statutu Sokoła buczackiego miejscowe Towarzystwo ukonstytuowało się z początkiem 1895. Wybrani zostali prezesem dr Edward Krzyżanowski, zastępcą prezesa Tadeusz Śmiglewski, wydziałowymi Franciszek Dębicki (gospodarz), Wilhelm Kramer (sekretarz), Antoni Ratayski (skarbnik), Józef Zarzycki, Józef ŻabskiBuczacz. „Przewodnik Gimnastyczny „Sokół””. R. XV. 3, s. 31 , marzec 1895.. Do Związku polskich gimnastycznych Towarzystw Sokolich towarzystwo zostało przyjęte z dniem 1 stycznia 1895 roku.
14 stycznia 1896 na walnym zgromadzeniu w skład Wydziału weszli: prezes dr Edward Krzyżanowski, zastępca prezesa Franciszek Zych, sekretarz Wilhelm Kramer, skarbnik i gospodarz Antoni Ratayski, nauczyciel Tadeusz Śmiglewski, członkowie Jan Gerstmann, Jan Czeżowski. Jako zastępcy wydziałowych weszli Tadeusz Bedronek, Edward Kolinek, jako członkowie komisji rewizyjnej Władysław Stojowski, Kazimierz SokołowskiBuczacz. „Przewodnik Gimnastyczny „Sokół””. R. XVI. 2, s. 29 , luty 1896..
W niedziele 9 września 1898 ks. Turczański, proboszcz w Budzanowie sprawił swoje przedstawienie Kościuszko pod Racławicami, które urządził w sali Sokoła w BuczaczuListy z kraju. Buczacz. „Kurjer Lwowski”. 253 (dodatek do Nr 254), s. 3, 12 września 1898..
Prezesem Komitetu budowy gmachu PTG „Sokół” w Buczaczu był Marian Błażowski, który 17 marca 1907 podczas walnego zgromadzenia Towarzystwa został mianowany członkiem honorowymKronika sokola. Buczacz. „Przewodnik Gimnastyczny „Sokół””. R. XXVII. 6, s. 44–45, czerwiec 1907..
Skład Wydziału w 1908: prezes Franciszek Zych, zastępca prezesa Mieczysław Hirschler, wydziałowiNowe Wydziały. Buczacz. „Przewodnik Gimnastyczny „Sokół””. R. XXVII. 4, s. 30–31, kwiecień 1908. członek Wydziału i dyrekcji powiatowej Kasy oszczędności w BuczaczuSzematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów, 1908, s. 491–492. Mieczysław Burzyński, notariusz WincentySzematyzm Królestwa Galicyi… 1908, s. 128, 131. Czechowicz, T. Czerski, komisarz skarbowy WładysławSzematyzm Królestwa Galicyi… 1908, s. 22. Hełczyński, dyrektor szkoły wydziałowej żeńskiej w Buczaczu JózefSzematyzm Królestwa Galicyi… 1908, s. 566. Keffermüller, dr prawa, adwokar c. k. Sądu powiatowego w Buczaczu Jan Lisowski, profesor c. k. Gimnazjum w Buczaczu JózefSzematyzm Królestwa Galicyi… 1908, s. 491. Mazur, M. Męciński, W. Prusak, Antoni Ratayski.
W 1921 roku doszło do zjednoczenia sokolstwa z trzech zaborów. Powstał Związek Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce. Wszystkie Towarzystwa podzielono na Okręgi, które łączyły się w Dzielnice. Towarzystwo Gimnastyczne w Buczaczu znalazło się w dzielnicy małopolskiej i stało na czele okręgu XV buczackiego.
Władza bolszewicka zakazała działalność Towarzystwa w jesieni 1939.
Członkowie Stanisław Woszczyński (zm. w 1907 w wieku 35 lat)Nekrologia. „Przewodnik Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół””. 2, s. 16, luty 1908.
Przypisy
Bibliografia Buczacz. „Przewodnik Gimnastyczny „Sokół””. R. XXX. 1, s. 7, styczeń 1910.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” Kategoria:Kultura w Buczaczu Kategoria:Sport w Buczaczu