thumb|Alcantarea regina thumb|Alcantarea geniculata Alcantarea – rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae). Obejmuje ok. 30–40 gatunków. Rośliny te występują we wschodniej Brazylii (stany: Bahia Espírito Santo, Minas Gerais, Rio de Janeiro i São Paulo). Zasiedlają zwykle otwarte siedliska – są światłolubnymi bylinami. Rosną zwykle na skałach gnejsowo-granitowych tworzących wychodnie skalne wśród niżowych i górskich lasów, ale także na skałach kwarcytowych w obrębie formacji trawiastych oraz w naskalnych zbiorowiskach roślinnych w paśmie Serra do Espinhaço. W wielu siedliskach rośliny z tego rodzaju dominują lub są jedynymi je zasiedlającymi (np. ściany skalne). Ich kwiaty zapylane są przez nietoperze. Wiele gatunków uprawianych jest jako rośliny ozdobne i w naturze szereg z nich jest zagrożonych z powodu nadmiernego pozyskania i utraty siedlisk. Uprawa tych roślin w obrębie miast stała się przedmiotem debaty w Brazylii w kontekście ryzyka epidemicznego – w wodzie gromadzącej się w nasadach liści tych roślin mnożą się komary roznoszące dengę.
Nazwa naukowa rodzaju upamiętnia brazylijskiego cesarza Piotra II (port. Dom Pedro de Alcântara).
Morfologia thumb|Zbiorniki na wodę w nasadach liści A. vinicolor Pokrój Rośliny zielne zwykle o okazałych rozetach liściowych. W czasie kwitnienia największe gatunki osiągają do 5 m wysokości, ale do rodzaju należą też niższe rośliny osiągające do 0,4 m wysokości. Łodyga krótka i niepozorna lub tęga, okryta liśćmi.
Liście Skrętoległe, zwykle duże, całobrzegie, zebrane w przyziemną rozetę. Nasady liści tworzą zbiorniki na wodę (u największych roślin pojemność przechowywanej wody sięga 45 l).
Kwiaty Zebrane w kwiatostany złożone, wiechowate, ułożone zwykle dwurzędowo. Kwiaty są obupłciowe. Listki okwiatu równowąskie, zwykle ponad 10 razy dłuższe niż szersze, zwykle skręcone spiralnie, żółte, rzadziej białawe, szybko więdną i odpadają. Listki te są wolne, u nasady zwykle z drobnymi łuskami od wewnątrz. Pręciki i szyjka słupka wystają z kwiatu. Zalążnia półdolna.
Owoce Jajowate torebki podzielone przegrodami.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z rodziny bromeliowatych Bromeliaceae, a w jej obrębie z podrodziny Tillandsioideae Harms (1930) i plemienia Vrieseeae. Rodzaj jest blisko spokrewniony z rodzajem frizea Vriesea, do którego był włączany jako podrodzaj.
Wykaz gatunków Alcantarea abacta Versieux Alcantarea acuminatifolia Leme Alcantarea aurantiaca Versieux Alcantarea australiana Versieux & Smythe Alcantarea benzingii Leme Alcantarea brasiliana (L.B.Sm.) J.R.Grant Alcantarea burle-marxii (Leme) J.R.Grant Alcantarea cerosa Leme, A.P.Fontana & O.B.C.Ribeiro Alcantarea compacta Leme & O.B.C.Ribeiro Alcantarea distractila Leme & C.C.Paula Alcantarea duarteana (L.B.Sm.) J.R.Grant Alcantarea extensa (L.B.Sm.) J.R.Grant Alcantarea farneyi (Martinelli & And.Costa) J.R.Grant Alcantarea galactea Coser & Versieux Alcantarea geniculata (Wawra) J.R.Grant Alcantarea glaucifolia Leme & L.Kollmann Alcantarea heloisae J.R.Grant Alcantarea imperialis (Carrière) Harms Alcantarea lanceopetala Leme Alcantarea longibracteata Leme & Fraga Alcantarea lurida Leme Alcantarea martinellii Versieux & Wand. Alcantarea mucilaginosa Leme Alcantarea nahoumii (Leme) J.R.Grant Alcantarea nana Leme Alcantarea nevaresii Leme Alcantarea nigripetala Leme & L.Kollmann Alcantarea occulta Leme Alcantarea odorata (Leme) J.R.Grant Alcantarea pataxoana Versieux Alcantarea patriae Versieux & Wand. Alcantarea recurvifolia Leme Alcantarea regina (Vell.) Harms Alcantarea roberto-kautskyi Leme Alcantarea simplicisticha Leme & A.P.Fontana Alcantarea tortuosa Versieux & Wand. Alcantarea trepida Versieux & Wand. Alcantarea turgida Versieux & Wand. Alcantarea vasconcelosiana Leme Alcantarea vinicolor (E.Pereira & Reitz) J.R.Grant
Przypisy
Kategoria:Bromeliowate