Pałac w Podwilczu () – zabytkowy pałac z końca XIX w. w Podwilczu.
Pałac wchodzi w skład zespołu pałacowego, obiekt wpisany do rejestru zabytków 27 lipca 1954 r. pod nr 38. Początki historii budowy pałacu sięgają najprawdopodobniej drugiej połowy XIV wieku, kiedy to wieś została wymieniona po raz pierwszy jako rodowe gniazdo von Podewilsów.
W 1890 Max von Hewald nabył wieś i rozpoczął prace budowlano-modernizacyjne pałacu w stylu neogotyckim, które ukończono w 1895. Wzniesiono wtedy nowe zabudowania gospodarcze w położonym nieopodal folwarku. Korpus główny postawiony jest na fundamentach znacznie wcześniejszej budowli. Pałac założony jest na planie w kształcie litery „L”, fasadą zwrócony na wschód. Na kształt planu składa się skrzydło główne, reprezentacyjne oraz skrzydło boczne, gospodarcze. Dostawione są one względem siebie pod kątem prostym. Korpus na rzucie prostokąta, z gankiem z głównym wejściem na osi elewacji frontowej. Nad pierwszym piętrem łukowaty fronton w schodkowym szczycie a w nim biforium złączone z herbem rodziny von Holtzendorff, właścicieli od 1908 Po śmierci Hewalda w 1908 posiadłość nabył Gustaw von Holtzendorff (na fasadzie widnieje jego herb). Herb z trzema naturalnymi pawimi piórami, pomiędzy dwoma rogami bawoła w klejnocie znajduje się nad kolumną biforium. W narożniku południowo-wschodnim mała czworoboczna wieżyczka. Do elewacji południowej dostawiona jest weranda. Skrzydło boczne na rzucie prostokąta, częściowo przenika się ze skrzydłem głównym, z półokrągłą wieżą od północy. Całość podpiwniczona. Oba skrzydła dwukondygnacyjne z częściowo mieszkalnym poddaszem. Skrzydła przykryte są wysokimi dachami dwuspadowymi. Ryzalit frontowy skrzydła głównego jednokondygnacyjny. Wieża trójkondygnacyjna, zwieńczona sześciopołaciowym dachem ostrosłupowym. W 1945 obiekt zajęło wojsko. Następnie pałac upaństwowiono wraz z majątkiem. Od 1954 znajdował się w nim dom dziecka. Pod koniec lat 60. XX w. pałac użytkowały wojska obrony terytorialnej, a od 1972 Zakłady Górnicze w Polkowicach, wchodzące w skład KGHM Polska Miedź, które umieściły w pałacu kolonie letnie. Trudności finansowe użytkownika spowodowały przekazanie majątku w 1981 Urzędowi Gminnemu w Białogardzie. Ostatnia zmiana własnościowa nastąpiła w 1987, kiedy to pałac zakupiła osoba prywatna. Kubatura 8000 m³.
Park Park założony w początku XIX w., przylegający do pałacu o pow. 21,77 ha pochodzi z początku XIX w. Jest to największy i najciekawszy park gminy. Park tworzy rozległe założenie obejmujące między innymi stawy, wzgórze widokowe, cmentarz rodowy oraz zabudowania pałacu, wozowni, domu służby, lodowni i przylegającej do parku gorzelni. Drzewostan parku tworzą głównie buki, graby, oraz dęby szypułkowe (jeden o obwodzie 454 cm), daglezje oraz młodsze olsze, jesiony i klony zwyczajne. W części północnej rośnie grupa dębów czerwonych. W sąsiedztwie pałacu rosną jodły pospolite, cyprysiki groszkowe. W parku stwierdzono trzy drzewa pomniki przyrody – dwa buki o obw. 370 oraz 445 cm i jedną jodłę o obwodzie 335 cm, dodatkowo rośnie tutaj również kasztan jadalny, buk czerwonolistny, jesion wyniosły. Przeciętna wysokość drzew to 21 m, najwyższym natomiast drzewem w parku jest daglezja (42 m). W runie natomiast występują między innymi bluszcz pospolity i przytulia wonna.
Przypisy
Bibliografia Andrzej Świrko, Pałace, dwory i zamki w dorzeczu Parsęty, POT, 2005, .
Kategoria:Podwilcze Podwilcze