Walleria J.Kirk – rodzaj roślin należący do rodziny Tecophilaeaceae, obejmujący 3 gatunki występujące w południowej Afryce, na obszarze od Zairu i Tanzanii do RPA.
Morfologia thumb|left|Kwiat W. gracilis Pokrój Rośliny zielne o wysokości do 80 cm.
Pęd Podziemne, kuliste bulwocebule, nagie, o średnicy 2–4 cm, zebrane w podłużny klaster o długości 10–15 cm. Łodyga naziemna prążkowana, gładka, szorstka lub uzbrojona w kolce.
Liście Katafile liczne, położone na podziemnej części pędu, błoniaste, rurkowate. Liście łodygowe liczne, skrętoległe, siedzące lub obejmujące łodygę. Blaszka równowąska do równowąskolancetowatej (W. gracilis i W. nutans) lub jajowata do jajowatolancetowatej (W. macckenzii). Żyłka główna pod spodem blaszki szorstka lub uzbrojona w kolce.
Kwiaty Pojedyncze, wyrastające z kątów liści na długich, prostych lub zakrzywionych szypułkach, promieniste, wzniesione lub zwisające. Sześć listków okwiatu tworzących u nasady bardzo krótką rurkę, wyżej rozpostartych, a po przekwitnięciu składających się wokół zalążni. Okwiat biały, różowy, fiołkoworóżowy, białawo-niebieski do fioletowoniebieskiego i szaroniebieskiego. Sześć pręcików, monomorficznych osadzonych u ujścia rurki. Nitki krótkie, pylniki wolne lub zbiegające się wokół szyjki słupka, lancetowate, pękające wierzchołkowym otworkiem. Pręciki żółte z niebieską główką (W. mackenzii) lub niebieskie z żółtą główką (W. gracilis i W. nutans). Słupek niemal górny. Zalążnia trójkomorowa, z 8 osiowo położonymi zalążkami w każdej komorze. Szyjka słupka nieco dłuższa od pręcików, cylindryczna lub lekko stożkowata, o malutkim, trójdzielnym znamieniu.
Owoce Kuliste torebki pękające komorowo. W każdej komorze 2-3 jajowate, ciemnoczerwono-brązowe nasiona, o błyszącej, gęsto pokrytej brodawkami łupinie.
Biologia Rozwój Wieloletnie geofity cebulowe.
Siedlisko Gleby piaszczysto-gliniaste w lasach lub buszu (W. mackenzii) lub gleby piaszczyste na sawannach i zboczach górskich (W. gracilis i W. nutans).
Genetyka Komórki Walleria mają 24 chromosomy, tworzące 12 pary homologicznych.
Systematyka Jeden z rodzajów w rodzinie Tecophilaeaceae. We wcześniejszych ujęciach taksonomicznych rodzaj zaliczany był do rodziny liliowatych (Liliaceae) oraz był wyodrębniany do monotypowej rodziny Walleriaceae Takht..
Gatunki Walleria gracilis (Salisb.) S.Carter Walleria mackenziei J.Kirk Walleria nutans J.Kirk
Nazewnictwo Etymologia nazwy naukowej Nazwa naukowa rodzaju została nadana na cześć Horacego Wallera, który w czasie podróży po centralnej Afryce w 1863 r. zebrał pierwsze okazy tych roślin.
Homonimy Walleria Nel, Bechly, Delclòs & Huang, 2009 to również rodzaj wymarłych ważek zaliczonych do rodziny Isophlebiidae
Zastosowania Bulwocebule Walleria nutans są spożywane przez ludy Tswana, Khoikhoi i buszmeńskie, po upieczeniu w gorącym popiele. Są bardzo sycące i przypominają w smaku gotowane ziemniaki. Bulwy tej rośliny są również ścierane na pastę, którą nakłada się na włosy rosnące na czole dzieci w celu ich usunięcia i "zwiększenia" rozmiaru czoła.
Przypisy
Kategoria:Tecophilaeaceae