Krystyna Ceynowa (także Krystyna Cejnowa, Krystyna Halmann, ur. ok. 1785, zm. 1836) – ostatnia osoba na terenie dzisiejszej Polski (wówczas Królestwo Prus), która poniosła śmierć w wyniku oskarżenia o czary.
51-letnia Krystyna Ceynowa, samotna wdowa po rybaku została oskarżona przez swoich sąsiadów z wsi Chałupy (noszącej wtedy nazwę Ceynowa) o „rzucenie uroku na Johanna Konkela, niechodzenie do kościoła oraz to, że na jej kominie siadały czarne wrony”D. Łukasiewicz, Zło niechrześcijańskie i nieludzkie. Historia dzieciobójstwa i inne studia z dziejów codzienności, Wydawnictwo Naukowe Silva Rerum, . Poznań 2014, s. 8.. Sprowadzony z Sopotu znachor podburzył tłum, który skazał kobietę na tzw. próbę wody, którą przeszła, po czym została zamordowana poprzez „zatłuczenie wiosłami”. Był to akt samosądu. Sprawcy czynu zostali osądzeni przez władze pruskie i skazani na karę więzienia.
Na podstawie tej historii powstała legenda o czarownicy Ortyszy. Od jej imienia nazwano wydmę Ortus położoną 3 km od centrum ChałupFranciszek Mamuszka, Ziemia Pucka, Warszawa, PTTK „Kraj”, 1989, ..
Wydarzenie było opisane m.in. przez Stefana Żeromskiego w jego książce pt. „Wiatr od morza”. W 2010 Anna Koprowska-Głowacka na podstawie tej historii napisała opowiadanie, które opublikowała w swojej pracy "Czarownice z Pomorza i Kujaw".
Incydent został wykorzystany w polityce germanizacyjnej jako dowód na prymitywizm kaszubskich rybaków.
Zobacz też Barbara Zdunk Anna Göldi
Przypisy
Linki zewnętrzne Ronowska, Bożena Proces w Ceynowie według Himmlers Hexenkartothek
Kategoria:Chałupy Kategoria:Historia kobiet w Niemczech Kategoria:Historia kobiet w Polsce Kategoria:Ofiary procesów o czary Kategoria:Ofiary samosądów Kategoria:Zmarli w 1836 Kategoria:Ofiary zabójstw w Niemczech