Gotha – miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, siedziba powiatu Gotha. 31 grudnia 2022 miasto liczyło 46 019 mieszkańców.
Geografia Gotha leży na przedgórzu Lasu Turyńskiego przy autostradzie A4 i głównej linii kolejowej Lipsk – Frankfurt nad Menem, ze stacją Gotha. Najwyższy punkt w granicach miasta, wzgórze , leży na wysokości 431,3 m n.p.m. Najwyższym wzniesieniem na obszarze zabudowanym jest wzgórze zamkowe sięgające 331 m, a najniższy punkt znajduje się na wysokości 269,4 m n.p.m.
Historia Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z 775 roku, w którym to Karol Wielki przekazał villę gotaha klasztorowi Hersfeld. W 1180 lub 1189 miejscowość utrzymała prawa miejskie, od 1247 należała do margrabiów Miśni z dynastii Wettynów. Z 1316 pochodzi wzmianka o tutejszym zamku Grimmenstein. Jako, że przez miasto nie przebiega żadna większa rzeka, w latach 1366–1369 wybudowano Leinakanal ułatwiający zaopatrzanie miasta w wodę. W 1524 do miasta dotarła reformacja, pierwszym pastorem i superintendentem został reformator Friedrich Myconius. W 1545 zabudowa Gothy została zniszczona przez pożar, a w 1567 miasto zajęły wojska cesarskie Habsburgów, które zrównały zamek z ziemią. W 1640, w wyniku podziału księstwa Saksonii-Weimaru, powstało księstwo Saksonii-Gothy, a w latach 1643–1654 książę Ernest I Pobożny wzniósł tu swoją rezydencję – pałac Friedenstein. W 1672 książę odziedziczył tron księstwa Altenburga i włączył je w granice swojego kraju, zmieniając jego nazwę na Księstwo Saksonii-Gothy-Altenburga. W latach 1708–1711 powstał letni . W 1769 rozebrano fortyfikacje otaczające Friedenstein umożliwiając budowę ogrodu pałacowego. W 1798 w miejscowym obserwatorium zorganizowano pierwszy międzynarodowy kongres astronomiczny. W latach 1806–1811 rozebrano mury miejskie. Od 1826 miasto należy do księstwa Saksonii-Coburga-Gothy. W 1847 do miejscowości doprowadzono linię kolejową. W 1875 w budynku restauracji Tivoli August Bebel i Ferdinand Lassalle założyli Socjalistyczną Partia Niemiec, poprzedniczkę dzisiejszej SDP. W 1920 Gothę włączono w granice kraju związkowego Turyngii. W 1894 otwarto pierwszą linię tramwajową. Podczas nocy kryształowej oddziały SA spaliły tutejszą synagogę. W 1945 komendant oddał bez walki miasto w ręce Amerykanów, co uratowało je przed zniszczeniem; mimo to po roku 1980 część starego miasta została rozebrana. W 2015 roku dokumenty wpisano na listę Pamięć Świata UNESCO.
Gospodarka W mieście rozwinięty jest przemysł maszynowy, środków transportu, metalowy, gumowy oraz poligraficzny.
Kultura Almanach Gotajski, rocznik wydawany 1763–1944 i od 1956, zawiera między innymi zbiór wiadomości o rodzinach panujących i arystokracji. biblioteka uniwersytecka (Universitäts- und Forschungsbibliothek Erfurt/Gotha) Muzeum Przyrody () Muzeum Ubezpieczeń ()
Zabytki zespół zamkowy Friedenstein – największa wczesnobarokowa rezydencja magnacka w Niemczech z najstarszym na kontynencie europejskim parkiem w stylu angielskim, barokowym pałacem Friedrichsthal, pałacem zimowym (Winterpalais), muzeum książęcym () i zabytkową oranżerią; pałac Mönchshof z otaczającym go parkiem w Gocie-Siebleben; kościoły, w tym gotycka Margarethenkirche na Nowym Targu (niem. Neumarkt) i gotycki poklasztorny kościół augustianów – dziś ewangelicki kościół parafialny; ratusz; domy mieszczańskie z XVII-XVIII wieku; (pol. Kolej Lasu Turyńskiego).
Sport VC Gotha – klub piłka siatkowej mężczyzn.
Osoby związane z miastem Jan Ernest IV (1658–1729) współwładca w Saksonii-Gocie-Altenburgu w latach 1675–1680, książę Saksonii-Saalfeld od 1680, i Saksonii-Coburg od 1699 (określany odtąd jako książę Saksonii-Coburg-Saalfeld). Lucas Cranach starszy (1472–1553), niemiecki malarz i grafik epoki renesansu. Hannah Höch (1889-1978), niemiecka artystka awangardowa.
Współpraca Miejscowości partnerskie: Gastonia, Stany Zjednoczone Kielce, Polska Martin, Słowacja Romilly-sur-Seine, Francja Salzgitter, Dolna Saksonia
Zobacz też Tramwaje w Gocie Nowa Synagoga w Gocie Przypisy
Bibliografia Thüringer Landesamt für Statistik, Erfurt
Kategoria:Miasta w Turyngii Kategoria:Powiat Gotha