250px | thumb | Atmosfera Wenus widziana w ultrafiolecie przez Pioneer Venus 1 w 1979.
Pomysł na to, że na Wenus istnieje obecnie życie był od dawna przedmiotem dyskusji. Liczba hipotez zmniejszyła się znacznie od wczesnych lat 60. XX wieku, kiedy statek kosmiczny zaczął badać planetę i stało się jasne, że jej środowisko jest ekstremalne w porównaniu z ziemskim.
Położenie Wenus bliżej Słońca niż Ziemia i ekstremalny efekt cieplarniany podnoszący temperaturę na powierzchni do prawie 735 K (462 °C; 863 °F) i ciśnienie atmosferyczne 90 razy większe niż na Ziemi sprawiają, że życie oparte na wodzie w formach ziemskich jest mało prawdopodobne na powierzchni Wenus. Jednak kilku naukowców spekulowało, że ekstremofilne (termo- i acydofilne mikroorganizmy) mogą istnieć w umiarkowanych, kwaśnych górnych warstwach atmosfery WenusStuart Clark "Acidic clouds of Venus could harbour life" w: „New Scientist”, 26 września 2003, (dostępne od 30 grudnia 2015).Martin Redfern, "Venus clouds 'might harbour life'" w: BBC News, 25 maja 2004, (dostępne od 30 grudnia 2015.Lewis R. Dartnell, Tom Andre Nordheim, Manish R. Patel, Jonathan P. Mason i inni [doi=10.1016/j.icarus.2015.05.006 "Constraints on a potential aerial biosphere on Venus: I. Cosmic rays"] w: „Icarus”, nr 257 z września 2015, str. 396–405.. W 2020 ogłoszono istnienie fosforowodoru , zwanego inaczej fosfiną, w atmosferze planety, w ilościach wskazujących na pochodzenie najwyraźniej od organizmów żywychNadia Drake "Possible sign of life on Venus stirs up heated debate" w: ”National Geographic” z 14 września 2020, (dostępne od 14 września 2020)., Jane S. Greaves i wsp. "Phosphine gas in the cloud decks of Venus" w: ”Nature Astronomy” z 14 września 2020, (doi:10.1038/s41550-020-1174-4 , dostępne od 14 września 2020).Shannon Stirone, Kenneth Chang, Dennis Overbye "Life on Venus? Astronomers See a Signal in Its Clouds - The detection of a gas in the planet's atmosphere could turn scientists' gaze to a planet long overlooked in the search for extraterrestrial life" w: ”The New York Times” z 14 września 2020, (dostępne od 14 września 2020).. Informacja ta później została skorygowana – stwierdzone ilości fosfiny w istocie były znacznie mniejsze.
Poglądy historyczne Aż do połowy XX wieku uważano, że środowisko powierzchniowe Wenus jest podobne do Ziemi, stąd powszechnie uważano, że Wenus może być siedliskiem życia. W 1870 roku brytyjski astronom Richard Proctor powiedział, że istnienie życia na Wenus jest niemożliwe w pobliżu jej równikaRichard A. Proctor „Other Worlds Than Ours: The Plurality of Worlds Studied Under the Light of Recent Scientific Researches”, New York : J.A. Hill and Co., 1870. str. 94., ale możliwe w pobliżu jej biegunów.
Od lat sześćdziesiątych XX wieku coraz liczniejsze dowody z różnych sond kosmicznych pokazują, że Wenus ma ekstremalny klimat, z efektem cieplarnianym generującym stałą temperaturę około 500 °C na powierzchni. Atmosfera zawiera chmury kwasu siarkowego, a ciśnienie atmosferyczne na powierzchni wynosi 90 barów, czyli jest prawie 100 razy większe niż na Ziemi i podobne do ciśnienia panującego na głębokości ponad 1000 m w oceanach Ziemi. W takim środowisku i biorąc pod uwagę nieprzyjazne życiu cechy wenusjańskiej pogody, życie w ziemskich formach jest wysoce nieprawdopodobne.
We wrześniu 1967 roku Carl Sagan i Harold Morowitz opublikowali analizę kwestii życia na Wenus w czasopiśmie NatureHarold Morowitz "Life on Venus" w: „Astrobiology”, 11 (9), 2011, str. 931–932, doi:10.1089/ast.2011.9270..
Siedlisko atmosferyczne Chociaż prawdopodobieństwo istnienia życia w pobliżu powierzchni Wenus jest niewielkie, na wysokości około 50 km nad powierzchnią panuje łagodna temperatura, dlatego nadal istnieją opinie przemawiające za taką możliwością w atmosferze WenusVenus as a Natural Laboratory for Search of Life in High Temperature Conditions: Events on the Planet on March 1, 1982 Archived 7 November 2015 at the Wayback Machine, L. V. Ksanfomality, published in Astronomicheskii Vestnik, Vol. 46, No. 1, 2012 Archived 4 March 2016 at the Wayback Machine.Geoffrey A. Landis "Astrobiology: the Case for Venus" (PDF). Journal of the British Interplanetary Society. 56 (7/8) 2003, str. 250–254, dostępne od 7 sierpnia 2011..
W analizie danych z misji z misji Wenera, Pioneer Venus i Magellan odkryto, że siarczek karbonylu, siarkowodór i dwutlenek siarki były obecne razem w górnych warstwach atmosfery. Wenera wykryła również duże ilości toksycznego chloru tuż pod pokrywą chmur wenusjańskichDavid Harry Grinspoon „Venus Revealed: A New Look Below the Clouds of Our Mysterious Twin Planet.”, Addison-Wesley Pub, 1997.. Siarczek karbonylu jest trudny do wytworzenia nieorganicznie, ale może być wydzielany przy zjawiskach wulkanicznychJ. Seinfeld „Atmospheric Chemistry and Physics”, London: J. Wiley, 2006.. Kwas siarkowy jest wytwarzany w górnych warstwach atmosfery w wyniku fotochemicznego działania Słońca na dwutlenek węgla, dwutlenek siarki i parę wodną"Venus Express: Acid clouds and lightning", European Space Agency (ESA), dostępne od 8 września 2016..
Promieniowanie słoneczne ogranicza zdatną do życia strefę atmosferyczną do wysokości od 51 km (65 °C) do 62 km (−20 °C), w obrębie kwaśnych chmur. Spekulowano, że chmury w atmosferze Wenus mogą zawierać substancje chemiczne, które mogą inicjować formy aktywności biologicznejLeonard David "Life Zone on Venus Possible", Space.com., 11 lutego 2003. Dirk Schulze-Makuch, David H. Grinspoon, Ousama Abbas, Louis N. Irwin, Mark A. Bullock "A Sulfur-Based Survival Strategy for Putative Phototrophic Life in the Venusian Atmosphere". Astrobiology. 4 (1), marzec 2004, str. 11–18. doi:10.1089/153110704773600203.. Spekulowano, że wszelkie hipotetyczne mikroorganizmy zamieszkujące atmosferę, jeśli są obecne, mogą wykorzystywać światło ultrafioletowe (UV) emitowane przez Słońce jako źródło energii, co może być wyjaśnieniem ciemnych linii (zwanych „nieznanym absorberem UV”) obserwowanych na fotografiach Wenus w ultrafiolecie"Venus could be a haven for life". ABC News. 28 września 2002.Dirk Schulze-Makuch, Louis N. Irwin "Reassessing the Possibility of Life on Venus: Proposal for an Astrobiology Mission" w: ”Astrobiology”, 2 (2) z 5 lipca 2004, str. 197–202, doi:10.1089/15311070260192264.. Istnienie tego „nieznanego pochłaniacza UV” skłoniło Carla Sagana do opublikowania w 1963 roku artykułu proponującego hipotezę mikroorganizmów w górnych warstwach atmosfery jako czynnika absorbującego światło UVMysterious dark patches in Venus' clouds are affecting the weather there. What the dark patches are is still a mystery, though astronomers dating back to Carl Sagan have suggested they could be extraterrestrial microorganisms. Erica Naone, Astronomy. 29 sierpnia 2019..
W sierpniu 2019 roku astronomowie poinformowali o nowo odkrytym długoterminowym wzorcu absorbancji światła UV i zmian albedo w atmosferze Wenus i jej pogodzie, które są spowodowane przez „nieznane pochłaniacze”, które mogą zawierać nieznane chemikalia, a nawet duże kolonie mikroorganizmów na dużych wysokościach. w atmosferzePaul Anderson Could microbes be affecting Venus' climate? – Unusual dark patches in Venus' atmosphere – called "unknown absorbers" – play a key role in the planet's climate and albedo, according to a new study. But what are they? That's still a mystery" w: Earth & Sky, dostępne od 3 września 2019.Yeon Joo Lee i inni "Long-term Variations of Venus's 365 nm Albedo Observed by Venus Express, Akatsuki, MESSENGER, and the Hubble Space Telescope" w: ”The Astronomical Journal” 158 (3) z 26 sierpnia 2019, str. 126-152, doi:10.3847/1538-3881/ab3120..
W styczniu 2020 roku astronomowie zgłosili dowody, które sugerują, że Wenus jest obecnie aktywna wulkanicznie, a pozostałość po takiej aktywności może być potencjalnym źródłem składników odżywczych dla ewentualnych mikroorganizmów w atmosferze Wenus.Sannon Hall "Volcanoes on Venus Might Still Be Smoking - Planetary science experiments on Earth suggest that the sun's second planet might have ongoing volcanic activity" w: The New York Times z 9 stycznia 2020, (dostępne od 10 stycznia 2020).Justin Filiberto "Present-day volcanism on Venus as evidenced from weathering rates of olivine" w: Science. 6 (1) z 3 stycznia 2020, eaax7445, doi:10.1126/sciadv.aax7445.Sanjay S. Limaye "Venus' Spectral Signatures and the Potential for Life in the Clouds" w: ”Astrobiology”, 18 (9) z 12 września 2018, str. 1181–1198. doi:10.1089/ast.2017.1783..
Badania opublikowane we wrześniu 2020 roku wykazały istnienie fosfiny w atmosferze Wenus, która nie była powiązana z żadną znaną nieożywioną metodą syntezy zachodzącą lub możliwą w warunkach WenusJane S. Greaves i wsp. "Phosphine gas in the cloud decks of Venus" w: ”Nature Astronomy” z 14 września 2020, (doi:10.1038/s41550-020-1174-4 , dostępne od 14 września 2020)..
Fosfina raczej nie kumuluje się w atmosferze Wenus, ponieważ pod wpływem promieniowania ultrafioletowego zapewne ostatecznie reaguje z wodą i dwutlenkiem węgla. Fosfina na Ziemi jest związana z ekosystemami beztlenowymi i może wskazywać na życie na pozbawionych tlenu egzoplanetach. Ponieważ nie jest znany żaden proces niebiologiczny, który prowadzi do wytworzenia fosfiny na planetach podobnych do Ziemi w znaczących ilościach, więc wykrywalne ilości fosfiny mogły wskazywać na życie. Hipoteza dała również możliwe wyjaśnienie ciemnych smug w atmosferze Wenus, wykrytych przez Japońską Agencję Kosmiczną, które mogłyby być koloniami drobnoustrojów żyjących w chmurach"Signs of alien life detected on Venus" w: ”Sky News”, dostępne od 15 września 2020.Clara Sousa-Silva, Sara Seager, Sukrit Ranjan, Janusz Jurand Petkowski, Zhuchang Zhan, Renyu Hu, William Bains "Phosphine as a Biosignature Gas in Exoplanet Atmospheres". Astrobiology (opublikowane w lutym 2020). 20 (2) z 11 października 2019, str. 235–268, doi:10.1089/ast.2018.1954.Jennifer Chu "A sign that aliens could stink" w: MIT News z 18 grudnia 2019."Phosphine Could Signal Existence of Alien Anaerobic Life on Rocky Planets" w: ”Sci-News” z 26 grudnia 2019.Jennifer Chu "Astronomers may have found a signature of life on Venus - Evidence indicates phosphine, a gas associated with living organisms, is present in the habitable region of Venus' atmosphere", MIT, 14 września 2020, (dostępne od 15 września 2020).Sara Seager "Our crazy finding suggesting life on Venus", CNN News z 14 września 2020, (dostępne od 15 września 2020).Sara Seager i inni "The Venusian Lower Atmosphere Haze as a Depot for Desiccated Microbial Life: A Proposed Life Cycle for Persistence of the Venusian Aerial Biosphere" z 13 sierpnia 2020, (dostępne od 15 września 2020).Sara Seager (2020). "Exoplanet Biosignature Gases" na: SaraSeager.com, (dostępne od 15 września 2020).. Późniejsze analizy wykazały, że w publikacji donoszącej o odkryciu fosfiny zawarty był błąd – zarejestrowano w istocie były znacznie mniejsze ilości fosfiny w atmosferze Wenus.
Potencjalne istnienie życia w przeszłości