thumb|240px|Wyspy ok. 1920 r., widoczna przedwojenna zabudowa m.in. ul. Staromłyńskiej. thumb|240px|Początek ulicy (po prawej). thumb|240px|Rezydencja Piasek. thumb|240px|Blw. Kulczyńskiego, Żywy Pomnik ARENA. Ulica Staromłyńska – ulica położona we Wrocławiu na wyspie Piasek w ramach osiedla Stare Miasto i dawnej dzielnicy Śródmieście. Obejmuje drogę gminną o długości 101 m. Po północnej stronie ulicy znajduje się zabytkowy zespół młynów zbożowych "Maria" i "Feniks".

Historia Ulica powstała w XIII wieku i biegła pierwotnie od obecnej ulicy św. Jadwigi do ulicy Wodnej. Jej historia związana jest między innymi z położonymi tu młynami. Powstały one już w XIII-XIV wieku. Ich przebudowa do formy współczesnej nastąpiła w latach 1844-1846. Później w kolejnych latach następowały kolejne przebudowy. Oprócz młynów przy ulicy znajdowały się między innymi nadrzeczne słodownie, łaźnia opacka, o której pierwsze wzmianki pochodzą już z 1326 r., oraz tzw. plac sądowy, będący w rzeczywistości miejscem kaźni. Ulica została całkowicie zbudowana do końca pierwszej połowy XVIII wieku. Zabudowę tę stawił pożar, a odbudowa miała miejsce w 1791 r. Kolejny obiekt zbudowano tu w latach 1909-1910 i była to miejska jadłodajnia (pod numerem 4/5).

Zabudowa przedwojenna ulicy została zniszczona w wyniku działań wojennych podczas oblężenia Wrocławia w 1945 r. Zachował się jedynie wschodni odcinek ulicy z zespołem młynów i kamienicą przy skrzyżowaniu z ulicą św. Jadwigi.

W 2020 r. zbudowano Kładkę Piaskową, która połączyła Wyspę Piasek z Wyspą Słodową. W latach 2010–2013 trwała budowa współczesnego budynku mieszkalno-usługowego Rezydencja Piasek przy ulicy Staromłyńskiej 4.

Nazwy W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy: Mühlgasse, do 1945 r. Staromłyńska, od 1945 r..

Współczesna nazwa ulicy została nadana przez Zarząd Miejski i ogłoszona w okólniku nr 97 z 31.11.1945 r..

Układ drogowy Do ulicy przypisana jest droga gminna nr 105273D (numer ewidencyjny drogi G1052730264011) o długości 101 m. Ulica położona jest na działkach ewidencyjnych o łącznej powierzchni 1.200 m2.

Ulice i inne drogi powiązane z ulicą Staromłyńską: skrzyżowanie: ulica św. Jadwigi, Bulwar Wyszyńskiego skrzyżowanie z deptakiem: wyspa Piasek skrzyżowanie z deptakiem: bulwar Stanisława Kulczyńskiego Kładka Piaskowa

Wzdłuż ulicy św. Jadwigi przebiega torowisko tramwajowe dla obsługi przebiegających tu linii tramwajowych w ramach komunikacji miejskiej.

Drogi w tym rejonie położone są w strefie zamieszkania i ograniczonej prędkości z ograniczeniem prędkości jazdy do 20 km/h. Ulica, podobnie jak wszystkie łączące się z nią wyżej wymienione drogi, przeznaczona jest także dla ruchu rowerowego.

Zabudowa i zagospodarowanie Po stronie północnej ulicy znajduje się zabytkowy zespół młynów zbożowych "Maria" i Feniks", położony nad kanałem Młyna Maria rozdzielającym wyspę Piasek od wyspy Młyńskiej i Wyspy Słodowej. Przy ulicy Staromłyńskiej 2a w ramach tego zespołu położony jest młyn "Maria". Dalej znajduje się współczesny budynek przy ulicy Staromłyńskiej 4. Wolny teren między młynem a nowym budynkiem może być zabudowany, przy czym wysokość tej zabudowy nie może przekraczać 14 m. Wskazuje się na możliwość budowy nad kanałem pomostu wzdłuż brzegu i kładki do wyspy Młyńskiej.

Po stronie południowej w początkowym biegu znajduje się zabytkowa kamienica przy ulicy św. Jadwigi 9. Dalsze posesje numer 1-5 pozostają niezabudowane i częściowo wykorzystywane są na parking, za którym położony jest zespół zabudowy klasztoru Sióstr Salezjanek przy ulicy św. Jadwigi 11. Końcowy odcinek ulicy łączy się z drogami pieszo-rowerowymi przebiegających przez tereny zieleni urządzone w ramach bulwaru Stanisława Kulczyńskiego. Wolne od zabudowy tereny przy ulicy przeznaczone są pod zabudowę usługową i w niewielkim stopniu mieszkalną. Dopuszcza się budowę budynków do 18 m wysokości od strony ulicy i do 9 m wysokości bliżej bulwaru.

Ulica zlokalizowana jest w obszarze położonym na wysokości bezwzględnej pomiędzy 117,9 a 120,1 . Objęta jest rejonem statystycznym nr 934020, na którym występuje gęstość zaludnienia 3529 osób/km², przy 1.044 osobach zameldowanych w tym rejonie (stan na 31.12.2019 r.).

Ochrona i zabytki Obszar, na którym położony jest ulica Staromłyńska, podlega ochronie w ramach zespołu urbanistycznego Ostrowa Tumskiego i wysp: Piaskowej, Bielarskiej, Słodowej i Tumskiej, wpisanego do rejestru zabytków pod nr rej.: 195 z 15.02.1962 r. oraz A/678/213 z 12.05.1967 r., jak również ochronie podlega obszar samej wyspy Piasek. Inną formą ochrony tych obszarów jest ustanowienie historycznego centrum miasta, w nieco szerszym obszarowo zakresie niż wyżej wskazany zespół urbanistyczny, jako pomnik historii. Samo miasto włączyło ten obszar jako cenny i wymagający ochrony do Parku Kulturowego "Stare Miasto", który zakłada ochronę krajobrazu kulturowego oraz uporządkowanie, zachowanie i właściwe kształtowanie krajobrazu kulturowego oraz historycznego charakteru najstarszej części miasta. Ochronę tego obszaru uzupełniają ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Teren ten leży w strefie ochrony konserwatorskiej. Wymaga się tu między innymi zachowania historycznego układu ulicy, stosowania kamiennych nawierzchni dla chodników, ulic i wnętrz urbanistycznych oraz kreowania kamienicowego charakteru zabudowy z odtwarzaniem jej historycznego podziału.

+ Obiekty zabytkowe obiekt, położenie powstanie, nr rej. fotografia strona północna Zespół młynów zbożowych "Maria" i Feniks", założenia przestrzenneulica Staromłyńska, wyspa Słodowa 1267 r. (zniszczone), 1793 r., lata 40. i 80. XIX wieku, początek XX wieku, około 1950 r.gez, mpzp 160px Młyn "Maria" w zespole młynów zbożowych "Maria" i "Feniks", obecnie nieużytkowanyulica Staromłyńska 2a 1793 r., lata 40. i 80. XIX wieku, początek XX wieku, około 1950 r.rejestr zabytków: nr A/5958 z dnia 23.02.2015 r. 160px Rynny młyńskie młyna "Maria" w zespole młynów zbożowych "Maria" i "Feniks"w ramach kanału Młyna Mariaulica Staromłyńska 2a 1793 r., lata 40. i 80. XIX wieku, początek XX wieku, około 1950 r.gez, mpzp 160px strona południowa Kamienica z Apteką "Pod Królem Salomonem", obecnie budynek mieszkalno-usługowyulica św. Jadwigi 9 1795 r., remont 2009 r.rejestr zabytków: nr A/4038/41 z dnia 29.03.1949 r. oraz A/1593/36 z dnia 26.10.1961 r. 160px Kostnica p/kaplicy cmentarnej św. Anny klasztoru Kanoników Regularnych, obecnie budynek nieużytkowany (gospodarczy) klasztoru Sióstr Salezjanekulica św. Jadwigi 11 1837 r., 1976 r.gez, mpzp 160px

Baza TERYT

Dane Głównego Urzędu Statystycznego z bazy TERYT, spis ulic (ULIC): województwo: DOLNOŚLĄSKIE (02) powiat: Wrocław (0264) gmina/dzielnica/delegatura: Wrocław (0264011) gmina miejska Miejscowość podstawowa: Wrocław (0986283) miasto Nazwa ulicy: ul. Staromłyńska (20958).

Zobacz też Historia Wrocławia Architektura Wrocławia Siłownie wodne we Wrocławiu

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Staromłyńska