Order Świętego Stanisława – prywatne odznaczenia nadawane przez kilka organizacji, których nadający i odznaczeni uważają swoje odznaczenia i siebie za kontynuatorów historycznego Orderu Świętego Stanisława.
Pierwszą próbą stworzenia nowego orderu św. Stanisława, stał się utworzony około 1950 we Włoszech Ordine di St.Stanislao, na którego czele miał stać książę Aleksandr Golicyn. Miał pięć klas, wygląd orderu stanisławowskiego (lecz na wstędze typu rosyjskiego z dwoma białymi paskami). Przetrwał do około 1970. Kawalerem zostawało się po uiszczeniu sowitych opłat.
W 1979 nieuznawany przez większość emigracji polskiej za Prezydenta Polski na wychodźstwie Juliusz Nowina-Sokolnicki wydał „dekret” z 9 czerwca 1979 r., przywracający Order św. Stanisława. Sam obwołał się jego VIII wielkim mistrzem, przedstawicielem w kraju miał być kanclerz kapituły. Sokolnicki używał tytułu VIII wielkiego mistrza orderu, bezpośrednio po carze Mikołaju II. W zależności od klasy orderu wymagał on od odznaczonej osoby uiszczenia opłaty w wysokości od 150 do 1000 dolarów. Juliusz Nowina-Sokolnicki kolejnym swoim „dekretem” z 15 września 1990 r. „wyłączył” order z listy polskich odznaczeń państwowych i przekształcił go w Niezależny Order Św. Stanisława (na wzór Zakonu Kawalerów Maltańskich), zachowując stanowisko samozwańczego dziedzicznego Księcia Wielkiego Mistrza Orderu.
Dawny Order stał się prywatnym odznaczeniem międzynarodowym, gdyż nastąpiły następnie rozłamy wśród organizacji przyznających odznaczenie.
W 2002 część działaczy wybrała na urząd Wielkiego Mistrza Marka Kwiatkowskiego dyrektora Łazienek Królewskich w Warszawie. Część hierarchii katolickiej zaangażowała się w promocję odnowionego orderu pod zwierzchnictwem Marka Kwiatkowskiego, ale jako odznaczenia Stowarzyszenia Kawalerów Św. Stanisława.
Od 2003 przyznawany również jako order domowy Marii Władymirowej RomanowejInternational Order of Saint Stanislas – History oraz Register of Orders of Chivalry. Provisional List of Orders – dynastic orders 2006, www.icocregister.org.
Od 2004 r. nadawany także przez osobną organizację, która odseparowała się od orderu Nowiny-Sokolnickiego i nadaje go pod nazwą The International Order of St. Stanislas, www.ststanislas.org.uk.
Oprócz tego istnieje również „Królewski Order Świętego Stanisława Biskupa Męczennika” nadawany przez zarejestrowaną w 2004 r w Poznaniu Konfraternię Orderu Świętego Stanisława, który wg tej organizacji jest bezpośrednią kontynuacją historycznego Orderu Świętego Stanisława.
Odznaczeni Pełna lista kawalerów odznaczenia nadawanego przez Nowinę-Sokolnickiego z lat 1979–2004, została opublikowana w albumie, wydanym w 2005 przez Ryszarda Tymoteusza Komorowskiego pt. Kawalerowie i Damy Orderu Świętego Stanisława. Zawarto tam również historię orderu i jego współczesne funkcjonowanie jako prywatnego odznaczeniaRyszard T. Komorowski: Kawalerowie i Damy Orderu Świętego Stanisława. Poznań: Interfund, 2005.. Konfraterna Orderu Świętego Stanisława publikuje na swojej stronie spis 526 osób, które otrzymały ten Order w latach 1991 - 2024. .
Przypisy
Bibliografia
Norbert Wójtowicz: Praemiando Incitat. Order Świętego Stanisława, Warszawa 2007, (fragment wprowadzenia do książki)
Kategoria:Order Świętego Stanisława Kategoria:Polskie odznaczenia niepaństwowe