thumb|240px|Wrocławskie wyspy około 1920 r. Widoczna przedwojenna zabudowa wyspy Młyńskiej, Słodowej i Młynów św. Klary. thumb|240px|Wyspa Słodowa 7 po przebudowie i rozbudowie widziana z Wyspy Piasek. Wyspa Słodowa – ulica położona we Wrocławiu w ramach osiedla Stare Miasto i dawnej dzielnicy Śródmieście. Ulica ta przebiega przez teren dwóch wysp: Młyńskiej i Słodowej, a w jej biegu znajduje się Most Słodowy. Przy ulicy znajduje się między innymi zabytkowy zespół młynów zbożowych "Maria" i "Feniks".

Historia Przy północnym krańcu ulicy istniały bliźniacze młyny św. Klary, jeden na Wyspie Bielarskiej, a drugi na Wyspie Słodowej. Kolejna zabudowa odcinka ulicy położonego na Wyspie Słodowej rozpoczęła się po rozbiórce fortyfikacji miejskich prowadzonej od 1807 r. Powstała tu ówcześnie zabudowa mieszkaniowa. Podczas II wojny światowej w czasie oblężenia Wrocławia w 1945 r. strona hitlerowska usytuowała na wyspie stanowiska artylerii. Z tego względu miejsce to stało się celem intensywnego ostrzału ze strony oblegających miasto wojsk radzieckich. W wyniku prowadzonych działań wojennych zabudowa ulicy uległa zniszczeniu. Zachowały się jedynie kamienice pod numerami 7 i 7a, a pozostały obszar został przekształcony na teren zielony. Młyny św. Klary uległy poważnemu uszkodzeniu. Zostały wyburzone w 1975 r., a zachowały się jedynie rynny robocze, których ściany współcześnie stanowią także oparcie dla mostu św. Klary. Na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 2016 r. i zmieniającej z 2019 r. dokonano przebudowy i rozbudowy położonych na Wyspie Słodowej kamienic. Zmianie uległo także przeznaczenie budynków – zmiana sposobu użytkowania. Zrezygnowano z funkcji mieszkalnej na rzecz usług, biznesu, funkcji kulturowych i społecznych oraz gastronomii. Inwestycję w latach 2018-2020 przeprowadziła spółka Pro Design z Poznania.

Wschodni odcinek ulicy powiązany jest z ulicą św. Jadwigi i Mostami Młyńskimi, które wraz z Mostem Piaskowym, stanowiły fragment starożytnego traktu bursztynowego. Tu zbudowano zespół młynów Maria i Feniks, przy czym przy wyspie Słodowej, przy odcinku położonym na Wyspie Młyńskiej, znajduje się młyn Feniks, a młyn Maria na wyspie Piasek. W połowie XIX wieku powstała ty zabudowa mieszkalna dla pracowników młynów. Zachowana zabudowa przy wyspie Słodowej 10 po wojnie przeznaczona została na siedzibę szkoły młynarskiej, później Technikum Spożywczego (3 piętrowy budynek technikum, oraz 4 piętrowy dom), a sam młyn Maria był użytkowany przez szkoły. Po likwidacji tych szkół powstało tu Międzynarodowe Schronisko Młodzieżowe PTSM (Polskie Towarzystwo Schronisk Młodzieżowych), a po adaptacji obiektów z 2000 r. przeprowadzonej przez spółkę Integer także trzygwiazdkowy Hotel Tumski, z restauracją, trasem i ogrodem nad Odrą Północną.

Nazwy W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy: Vorderbleiche, do 1945 r. Wyspa Słodowa, od 1945 r..

Niemiecka nazwa ulicy Vorderbleiche oznacza w tłumaczeniu na język polski dosłownie "Przednia wyspa". Nawiązującą do tej nazwy była nazwa mostu łączącego wyspę Słodową i Młyńską: Vorderbleiche-Schleuse. Współczesna nazwa ulicy została nadana przez Zarząd Wrocławia i ogłoszona w okólniku nr 76 z 19.10.1945 r..

Układ drogowy Ulica wyspa Słodowa obejmuje drogę gminną o długości 149 m numer 105321D (numer ewidencyjny G1053210264011) oraz drogę wewnętrzną o długości 218 m.

Ulice i inne drogi powiązane z wyspą Słodową: skrzyżowanie: ulica św. Jadwigi / Mosty Młyńskie: południowy nad kanałem młyna Maria i północny nad Odrą Północną obiekt w ciągu ulicy – przeprawa: Most Słodowy nad upustem powodzonym Klary, długości 8 m skrzyżowanie: droga wewnętrzna ulicy Wyspa Słodowa skrzyżowanie: droga wewnętrzna ulicy Wyspa Słodowa kontynuacja: Most św. Klary nad upustem Klary do Wyspy Bielarskiej.

+ wyspa Słodowa – działki wyspa działka ewidencyjna powierzchnia kategoria drogi Wyspa Młyńska nr 20/2, AM-26, obręb Plac Grunwaldzki 1120 m2 gminna Wyspa Słodowa nr 10, AM-26, obręb Plac Grunwaldzki 294 m² gminna Wyspa Słodowa nr 11/2, AM-26, obręb Plac Grunwaldzki 18 m² gminna Wyspa Słodowa nr 11/1, AM-26, obręb Plac Grunwaldzki 959 m² wewnętrzna Wyspa Słodowa nr 13, AM-26, obręb Plac Grunwaldzki 743 m² wewnętrzna razem drogi gminne: 1432 m²razem drogi wewnętrzne: 1702 m²razem wyspa Słodowa: 3134 m²

Wzdłuż ulicy św. Jadwigi przebiega torowisko tramwajowe dla obsługi przebiegających tu linii tramwajowych w ramach komunikacji miejskiej.

Drogi w tym rejonie położone są w strefie zamieszkania i ograniczonej prędkości z ograniczeniem prędkości jazdy do 20 km/h. Ulica, podobnie jak wszystkie łączące się z nią wyżej wymienione drogi, przeznaczona jest także dla ruchu rowerowego.

Zabudowa i zagospodarowanie thumb|240px|Hotel Tumski. Odcinek wschodni ulicy na wyspie Młyńskiej zagospodarowany jest po stronie południowej zespołem zabudowy młynów Maria i Feniks, przy czym przy wyspie Słodowej 9 znajduje się młyn Feniks. Po stronie północnej tego odcinka znajdują się zachowane budynki mieszkalne, obecnie adaptowane pod działalność hotelową i gastronomiczną: Hotel Tumski i Międzynarodowe Schronisko Młodzieżowe PTSM oraz restauracja.

Przy odcinku ulicy na Wyspie Słodowej znajduje się zabudowa kompleksu powstałego na bazie zachowanych kamienic o adresie wyspa Słodowa 7 i 7a, wokół której przebiega droga wewnętrzna przypisana do wyspy Słodowej. Pozostały obszar zagospodarowany jest na tereny zielone – park Wyspa Słodowa.

Ulica zlokalizowana jest w obszarze położonym na wysokości bezwzględnej pomiędzy 118,9 a 119,5 . Objęta jest rejonem statystycznym nr 934020, na którym występuje gęstość zaludnienia 3529 osób/km², przy 1.044 osobach zameldowanych w tym rejonie (stan na 31.12.2019 r.).

Ochrona i zabytki Obszar, na którym położony jest wyspa Słodowa, podlega ochronie w ramach zespołu urbanistycznego Ostrowa Tumskiego i wysp: Piaskowej, Bielarskiej, Słodowej i Tumskiej, wpisanego do rejestru zabytków pod nr rej.: 195 z 15.02.1962 r. oraz A/678/213 z 12.05.1967 r.. Inną formą ochrony tych obszarów jest ustanowienie historycznego centrum miasta, w nieco szerszym obszarowo zakresie niż wyżej wskazany zespół urbanistyczny, jako pomnik historii. Samo miasto włączyło ten obszar jako cenny i wymagający ochrony do Parku Kulturowego "Stare Miasto", który zakłada ochronę krajobrazu kulturowego oraz uporządkowanie, zachowanie i właściwe kształtowanie krajobrazu kulturowego oraz historycznego charakteru najstarszej części miasta. Ochronę tego obszaru uzupełniają ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Teren ten leży w strefie ochrony konserwatorskiej. Wymaga się tu między innymi zachowania historycznego układu ulicy, stosowania kamiennych nawierzchni dla chodników, ulic i wnętrz urbanistycznych. Ochronie podlegają także zabytkowe urządzenia hydrotechniczne oraz obszar wysp: słodowej.

+ Obiekty zabytkowe obiekt, położenie powstanie, nr rej. fotografia początek ulicy Most Młyński tzw. południowy (łączy ul. św. Jadwigi z Wyspą Słodową)ul. św. Jadwigi 1885 r., remont w latach 2011–2012rejestr zabytków: nr A/1651/328/Wm z dnia 15.10.1976 r. 160px Most Młyński tzw. północny (łączy Wyspę Słodową z placem Józefa Bema)ulica św. Jadwigi 1885 r., remont w latach 2011–2012rejestr zabytków: nr A/1650/329/Wm z dnia 15.10.1976 r. 160px Wyspa Młyńska strona południowa:Zespół młynów zbożowych "Maria" i Feniks", założenia przestrzenneulica Staromłyńska, wyspa Słodowa 1267 r. (zniszczone), 1793 r., lata 40. i 80. XIX wieku, początek XX wieku, około 1950 r.gez, mpzp 160px zespół budowlany Młyna Mariaulica Staromłyńska 2a, wyspa Słodowa 9rejestr zabytków: nr A/5958 z dnia 23.02.2015 r. 160px strona południowa:Młyn "Feniks" w zespole młynów zbożowych "Maria" i "Feniks", obecnie nieużytkowanywyspa Słodowa 9 1793 r., lata 40. i 80. XIX wieku, początek XX wieku, około 1950 r.rejestr zabytków: nr A/5958 z dnia 23.02.2015 r. 160px strona południowa:Łącznik między młynami – część mieszkalno-biurowa w zespole młynów zbożowych "Maria" i "Feniks", obecnie w części mieszkalnywyspa Słodowa 9 1793 r., lata 40. i 80. XIX wieku, początek XX wieku, około 1950 r.rejestr zabytków: nr A/5958 z dnia 23.02.2015 r. 160px strona północna:Budynek mieszkalny oraz "Rheinpfalzerhaus" – siedziba korporacji studenckiej, obecnie Hotel "Tumski"wyspa Słodowa 10 1875 r., ok. 1926 i 1932 r. (przebudowa), po 2000 r. (remont, modernizacja i przebudowa)rejestr zabytków: nr A/1396/577/Wm z dn. 18.11.1997 160px w ciągu ulicy wyspa Słodowa Most Słodowy (drogowy) wraz z upustem powodziowym młyna "św. Klary" w zespole Piaskowego Stopnia Wodnego Odry Północnejwyspa Słodowa lata 1837–1838 (upust), 1911 r. (most, na miejscu wcześniejszego), lata 2012−2013 (remont)gez, mpzp 160px Wyspa Słodowa Kamienica, obecnie nieużytkowanawyspa Słodowa 7 1912 r.gez, mpzp 160px Budynek mieszkalnywyspa Słodowa 7a około 1900 r.gez, mpzp koniec ulicy Most drogowy nad rynnami młyńskimi młyna "św. Klary" w zespole Piaskowego Stopnia Wodnego Odry Północnejwyspa Bielarska wzniesiony 1242 r., 1799 r., 1992 r.gez, mpzp 160px Rynny młyńskie młyna "św. Klary" w zespole Piaskowego Stopnia Wodnego Odry Północnejwyspa Bielarska koniec XVIII, połowa XIX wiekugez, mpzp 160px

Baza TERYT Dane Głównego Urzędu Statystycznego z bazy TERYT, spis ulic (ULIC): województwo: DOLNOŚLĄSKIE (02) powiat: Wrocław (0264) gmina/dzielnica/delegatura: Wrocław (0264011) gmina miejska Miejscowość podstawowa: Wrocław (0986283) miasto Nazwa ulicy: wyspa Słodowa (20226).

Zobacz też Historia Wrocławia Architektura Wrocławia

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Słodowa wyspa