Brunon Albrecht Zwarra (ur. 18 października 1919 w Gdańsku, zm. 14 sierpnia 2018 tamże) – polski publicysta, autor książek o historii Gdańska, więzień niemieckich obozów koncentracyjnych.
Życiorys Urodził się w rodzinie Wojciecha i Agnieszki z domu Block (ur. 1884). W latach 1926–1928 uczęszczał do Senackiej Szkoły Powszechnej, w latach 1929–1935 do Gimnazjum Polskiego. Wzorem ojca, wstąpił do polskich organizacji na terenie Wolnego Miasta Gdańska – należał m.in. do Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Męskiej, Zjednoczenia Zawodowego Polskiego i KS Gedania. Od 1935 pracował w Emalierni Johannesa Segora we Wrzeszczu.
Po wybuchu II wojny światowej aresztowany 14 września 1939 w Gdyni. Był więziony w obozach w Nowym Porcie, Stutthofie i Sachsenhausen. Zwolniony w 1942 roku, wrócił do pracy w Emalierni Segora. Po przejściu frontu i powrocie Gdańska do Polski zajął się odbudową zniszczonego zakładu, pod nową nazwą Zakład Lakierniczo-Emalierski „Gedania” (do 1948).
W latach 70., dzięki namowom i pomocy prof. Mariana Pelczara, zajął się pracą pisarską. Najważniejszym osiągnięciem Zwarry na tym polu jest opracowanie publikacji Gdańsk 1939. Wspomnienia Polaków gdańszczan (1984), zawierającej 73 dokumentalne relacje o początku II wojny światowej w Gdańsku. Ponadto jest autorem autobiograficznej pięciotomowej książki Wspomnienia gdańskiego bówki i powieści W gdańskiej twierdzy i Gdańszczanie.
W swoich książkach prowadził ostrą polemikę z Günterem Grassem. Według opinii Zwarry w książce Blaszany bębenek Grass przekazał wypaczony i szkalujący dobre imię Polaków obraz obrony Poczty Polskiej 1 września 1939. W 1993 oficjalnie zaprotestował przeciwko przyznaniu Grassowi honorowego obywatelstwa miasta Gdańska.
Przed wojną mieszkał na Biskupiej Górce, a w ostatnich latach życia w Oliwie.
13 czerwca 1945 poślubił Kunegundę z domu Kolenda (1925–2008). Małżeństwo doczekało się sześciorga dzieci: Krystyny (ur. 1946), Jadwigi (ur. 1947), Ryszarda (ur. 1949), Marii (ur. 1950), Barbary (ur. 1953) i Janiny (ur. 1957).
Zmarł 14 sierpnia 2018 w Gdańsku, pochowany 21 sierpnia 2018 obok żony na cmentarzu Oliwskim (kwatera 15-10-19). Podczas mowy pogrzebowej nad grobem Brunona Zwarry prezydent Gdańska Paweł Adamowicz zapowiedział zbiorową edycję wszystkich jego gdańskich wspomnień.mały|Mural pod wiaduktem przy ulicy Polanki upamiętniający Brunona Zwarrę. Autor: Piotr "Tuse" Jaworski mały|Grób Brunona Zwarry na cmentarzu Oliwskim
Dorobek literacki Gdańszczanie (tomy I–IV), Wydawnictwo Morskie, 1976 (powieść) Gdańsk 1939. Wspomnienia Polaków-Gdańszczan, wybór i opracowanie B. Zwarra, Gdańsk, Wydawnictwo Morskie, 1984, (Wyd. 2 popr. i uzup. Gdańsk, Marpress, 2002, ) Wspomnienia gdańskiego bówki, Wydawnictwo Morskie, (tom I: 1984, II: 1985, , III: 1986, , IV: 1996, , V: 1997, ) (wspomnienia własne) W gdańskiej twierdzy, Wydawnictwo Morskie, 1987, (powieść historyczna)
Ordery i odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 2018) Medal Księcia Mściwoja II (1997)
Nagrody Nagroda marynistyczna im. Marcina Borzymowskiego przyznana przez Urząd Miejski w Kołobrzegu (1987) Nagroda Artystyczna Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki za twórczość w 1987 roku - za osiągnięcia w dziedzinie literatury wspomnieniowej, szczególnie za książkę W gdańskiej twierdzy (1988) Nagroda Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury „Splendor Gedanensis” (1997) Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury za stworzenie portretu międzywojennego Gdańska oraz za całokształt pracy twórczej (2017)
Upamiętnienie
18 października 2019, na kamienicy na Biskupiej Górce odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą Brunonowi Zwarrze. 28 października 2019, przy Muzeum Poczty Polskiej, oddziale Muzeum Gdańska, powołano Centrum Pamięci o Polakach z Wolnego Miasta im. Brunona Zwarry. Latem 2020 na filarach wiaduktu kolejowego przy ul. Polanki w Gdańsku powstał mural z wizerunkiem Brunona Zwarry. 16 października 2020 imię Brunona Zwarry otrzymał tramwaj Pesa Jazz Duo 128NG nr 1061.
Źródło:.
Przypisy
Kategoria:Członkowie Zjednoczenia Zawodowego Polskiego Kategoria:Kaszubi Kategoria:Ludzie urodzeni w Gdańsku Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Pisarze związani z Gdańskiem Kategoria:Pochowani na cmentarzu Oliwskim w Gdańsku Kategoria:Polacy w Wolnym Mieście Gdańsku Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy prozaicy Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Więźniowie KL Sachsenhausen Kategoria:Więźniowie KL Stutthof Kategoria:Więźniowie Zivilgefangenenlager Neufahrwasser Kategoria:Zmarli w 2018