Bożena Janina Chrząstowska, z d. Mazurek (ur. 7 stycznia 1929 w PoznaniuWspółcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny. Tom drugi. C–F, wyd. Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1994, s. 49–51, zm. 10 listopada 2020) – polska filolożka, prof. dr hab.

Życiorys Była córką Józefa Mazurka (1897–1979), starszego sierżanta Wojska Polskiego, kawalera Orderu Virtuti Militari, i Ludwiki z Łażewskich (1899–1987).. Miała dwóch braci i trzy siostryAnna Legeżyńska Księga domowa, w: Polonistyka. Innowacje, nr 8/2018, s. 15–26.

Była absolwentką V Liceum Ogólnokształcącego im. Klaudyny Potockiej w Poznaniu, w 1948 rozpoczęła studia polonistyczne na Uniwersytecie Poznańskim. W czasie studiów pracowała dorywczo w Bibliotece Uniwersyteckiej w Poznaniu oraz poznańskim oddziale Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. Po ukończeniu w 1952 studiów pracowała w Wojewódzkiej Bibliotece Pedagogicznej, następnie w Ośrodku Metodycznym, od 1957 jako nauczycielka języka polskiego w poznańskich szkołach średnich. W latach 1963–1970 kierowała sekcją języka polskiego w Ośrodku Metodycznym.

Od 1970 była zatrudniona na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, początkowo jako starszy asystent (do 1973), następnie wykładowca. W 1975 obroniła w Instytucie Badań Literackich pracę doktorską Teoria literatury w szkole. Z badań nad recepcją liryki napisaną pod kierunkiem Kazimierza Bartoszyńskiego, za którą otrzymała I nagrodę w konkursie naukowym IV Biennale Sztuki dla Dziecka oraz nagrodę Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki III stopnia. Następnie została zatrudniona na UAM jako adiunkt. W 1986 otrzymała stopień doktora habilitowanego na podstawie pracy Lektura i poetyka. Zarys problematyki kształtowania pojęć literackich w szkole podstawowej. Następnie otrzymała na UAM stanowisko docenta. 18 lutego 1992 nadano jej tytuł profesora w zakresie nauk humanistycznych. Pracowała w Instytucie Filologii Polskiej na Wydziale Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, gdzie od lat 90. kierowała założoną przez siebie Pracownią Innowacji Dydaktycznej. Przeszła na emeryturę w 2000Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny. Tom dziesiąty. Ż i uzupełnienia do tomów 1–9, wyd. Fundacja Akademia Humanistyczna i IBL PAN, Warszawa 2007, s. 220–221.

W 1957 została członkiem Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza, w latach 1977–1989 była prezesem Oddziału Poznańskiego, od 1981 do 2000 członkiem Zarządu Głównego. Od 1970 do 2000 należała do Komitetu Głównego Olimpiady Literatury i Języka Polskiego. W 1980 została członkiem NSZZ „Solidarność”, od 1984 uczestniczyła w strukturach oświaty niezależnej, brała udział w przygotowaniu i redagowaniu wydawanych poza cenzurą materiałów dla nauczycieli Glosariusz (tom 2. Od starożytności (1986), tom 3. Od klasycyzmu (1987), tom 5. Do współczesności (1989), publikowała pod pseudonimem Bogumiła Mrówa.

W latach 1990–1993 była członkiem Komitetu Nauk o Literaturze Polskiej PAN, od 1997 członkiem Komitetu Nauk o Literaturze Polskiej Akademii Nauk. od 1992 do 2014 była redaktorem naczelnym pisma Polonistyka.

Była członkiem ROAD, następnie Unii Demokratycznej.

W 1984 została odznaczona Medalem Komisji Edukacji Narodowej, w 1988 Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2000 została doktorem honoris causa Akademii Pedagogicznej w Krakowie, w 2003 otrzymała Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi RFN.

Życie prywatne W 1955 poślubiła Andrzeja Chrząstowskiego, z którym miała dwie córki, Joannę i Monikę.

Twórczość W 1969 zredagowała tom Pomoce naukowe w pracy polonisty. Razem z Seweryną Wysłouch opublikowała w 1974 tom studiów Wiadomości z teorii literatury w analizie literackiej (kolejne wydania zmienione, poczynając od 1978 jako Poetyka stosowana). W 1982 wydała w serii Biblioteka analiz literackich Wiersze Czesława Miłosza, w 1987 pracę Lektura i poetyka. Zarys problematyki kształtowania pojęć literackich w szkole podstawowej. W 1990 przygotowała antologię Literatura współczesna „źle obecna” w szkole. Antologia tekstów literackich i pomocniczych dla klas maturalnych. W 1992 opublikowała Otwarte niebo. Literackie świadectwa przeżywania Eucharystii.

Była autorką koncepcji podręcznika oraz rozdziału Świat starożytny w podręczniku dla klasy I liceum Starożytność – oświecenie” (pozostali autorzy: Józef Tomasz Pokrzywniak i Maria Adamczyk, wyd. 1: Warszawa 1987; do 2000 roku ukazało się 14 edycji; a także autorką rozdziałów Poezja, Z pogranicza literatury i dokumentu i Esej filozoficzny w podręczniku Literatura współczesna. Podręcznik dla klas maturalnych oraz autorką pytań i ćwiczeń w całej książce (wyd. 1992, do 2002 ukazało się 11 wydań; pozostali autorzy Ewa Wiegandt i Seweryna Wysłouch). Od 2002 uczestniczyła w przygotowaniu serii podręczników Skarbiec języka, literatury, sztuki, w której zrezygnowano z chronologicznego przedstawienia dzieł literackich. Była redaktorem tomów Skarbiec języka, literatury, sztuki. Podręcznik dla klas I–III liceum ogólnokształcącego i profilowanego (2002), Skarbiec języka, literatury, sztuki. Wypisy z ćwiczeniami. Podręcznik dla klasy I liceum ogólnokształcącego i profilowanego. Kultura XX wieku i jej tradycje (2002, w tym tomie była także autorką rozdziału ), Skarbiec języka, literatury, sztuki. Wypisy z ćwiczeniami. Podręcznik dla klasy II liceum ogólnokształcącego i profilowanego. Kultura XIX wieku i jej tradycje (2003) oraz Skarbiec języka, literatury, sztuki. Wypisy z ćwiczeniami. Podręcznik dla klasy III liceum ogólnokształcącego i profilowanego. Staropolskie korzenie współczesności (2004), w tomach tych była także autorką lub współautorką niektórych rozdziałów. Była także współautorką książki Skarbiec języka, literatury, sztuki. Wskazówki metodyczne. Książka nauczyciela (2004)Pracownia Innowacji Dydaktycznych IFP. Prof. dr hab. Bożena Chrząstowska.

Razem z córką, Joanną Ciechnowską-Barnuś, opublikowała w 2015 wspomnienia Dwugłos z życia wzięty.

Przypisy

Linki zewnętrzne Wykaz publikacji B. Chrząstowskiej w Polskiej bibliografii literackiej –

Kategoria:Absolwenci Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Członkowie Komitetu Nauk o Literaturze PAN Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Poznaniu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec Kategoria:Polscy nauczyciele języka polskiego Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni Kategoria:Polscy teoretycy literatury Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Zmarli w 2020