Grubogonek (Pygeretmus) – rodzaj ssaków z podrodziny alaktag (Allactaginae) w rodzinie skoczkowatych (Dipodidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w europejskiej części Rosji, Iranie, Turkmenistanie, Uzbekistanie, Kazachstanie, Mongolii i Chinach.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 75–135 mm, długość ogona 70–175 mm, długość ucha 18–37 mm, długość tylnej stopy 30–56 mm; masa ciała 19–86 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1841 roku niemiecki zoolog Constantin Wilhelm Lambert Gloger w publikacji swojego autorstwa zatytułowanej Powszechnie pożyteczny podręcznik i poradnik historii naturalnej. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) grubogonek mniejszy (P. platyurus).
Etymologia Pygeretmus: pugē „zad”; ερετμον eretmon ‘wiosło’. Platycercomys: gr. πλατυς platus ‘szeroki’; κερκος kerkos ‘ogon’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Dipus platurus . Alactagulus: rodzaj AlactagaNiepoprawna późniejsza pisownia Allactaga . (alaktaga); łac. przyrostek zdrabniający -ulus. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Dipus acontion (= Dipus sibiricus pumilio ).
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki zgrupowane w dwóch podrodzajach: Podrodzaj Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNPygeretmusGloger, 1841Pygeretmus shitkovi (Kuznetsov, 1930)grubogonek większygatunek monotypowyendemit Kazachstanu: jeziora Bałchasz i Ała-kol, dolina rzeki Ili oraz pustynia BetpakdałaDC: 8,6–12,4 cmDO: 9,2–14,1 cmMC: 40–86 gPygeretmus platyurus (H. Lichtenstein, 1823)grubogonek mniejszygatunek monotypowyzachodni, środkowy i wschodni Kazachstan, północno-zachodni Turkmenistan (wilajet balkański) oraz północno-zachodni Uzbekistan (Karakałpacja)DC: 7,5–11,5 cmDO: 7–9,5 cmMC: 19–69 gAlactagulusNehring, 1897Pygeretmus pumilio(Kerr, 1792)grubogonek karłowaty5 podgatunkówod rzeki Don (południowa Rosja) na południe do północno-wschodniego Iranu, na wschód przez Kazachstan do południowej Mongolii i północnych ChinDC: 9,5–13,5 cmDO: 12,5–17,5 cmMC: 30–78 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski.
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Skoczkowate