Kolcoszniczka (Typhlomys) – rodzaj ssaka z rodziny kolcosznicowatych (Platacanthomyidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Chinach i Wietnamie.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 61–115 mm, długość ogona 80–129 mm; masa ciała 7,7–32 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1877 roku francuski zoolog Alphonse Milne-Edwards w artykule zatytułowanym O niektórych nowych ssakach i skorupiakach, opublikowanym w czasopiśmie „Bulletin de la Société philomathique de Paris”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) kolcoszniczka miękkowłosa (T. cinereus).
Etymologia Typhlomys: tuphlos ‘ślepy’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNTyphlomys chapensisOsgood, 1932gatunek monotypowypołudniowo-środkowe Chiny (na zachód od Rzeki Czerwonej, południowo-zachodni Junnan) i północno-zachodni Wietnam (prowincja Lào Cai); zakres wysokości: powyżej 200 m n.p.m.DC: 6,1–11,5 cmDO: 8–12,6 cmMC: 7,7–23 gcentruj|150pxTyphlomys cinereusA. Milne-Edwards, 1877kolcoszniczka miękkowłosa2 podgatunkiendemit Chin: górskie lasy w Kuangsi, Anhui, Zhejiang, Jiangxi i Fujian; zakres wysokości: powyżej 200 m n.p.m.DC: 7,1–7,6 cmDO: 9,6–10,2 cmMC: 15–32 gTyphlomys daloushanensisWang Yingxiang & Li Chongyun, 1996gatunek monotypowyendemit Chin: południowo-wschodnie Gansu, południowe Shaanxi, wschodni Syczuan, Chongqing, zachodnie Hubei i północne Kuejczou; zakres wysokości: powyżej 200 m n.p.m.DC: 7,2–10,5 cmDO: 10,5–12,9 cmMC: 15,4–31 gcentruj|150pxTyphlomys taxuansisA.E. Balakirev, Bui Phuong & Rozhnov, 2024gatunek monotypowyendemit Wietnamu: Sơn La; zakres wysokości: 2000–2200 m n.p.m.DC: około 8,5 cmDO: około 11,7 cmMC: brak danychcentruj|120pxTyphlomys zhengkuniZhang Tao, Liu Shaoying & Chen Shunde, 2026gatunek monotypowyendemit Chin: góry Fanjing, Kuejczou; zakres wysokości: 2079–2266 m n.p.m.DC: 7,3–9,6 cmDO: 11,3–12,9 cmMC: 21,7–31,2 gTyphlomys fengjiensisPu Yingting, Chen Shunde & Liu Shaoying, 2022gatunek monotypowyendemit Chin: znany tylko z miejsca typowego w hrabstwie Fengjie w Chongqing; być może również w południowo-zachodnim Hubei na południu rzeki Jangcy oraz północnym Chongqing i północno-zachodnim HubeiDC: 8,2–10,5 cmDO: 11,4–12,7 cmMC: 19,3–34,6Typhlomys huangshanensisHu Tingli & Zhang Baowei, 2020gatunek monotypowyendemit Chin: Góry Huang Shan i Qingliang Feng (Anhui); prawdopodobnie więcej gór w południowym Anhui i zachodnim Zhejiang; zakres wysokości: 710–1300 m n.p.m.DC: 7–8,6 cmDO: 9,1–10,7 cmMC: 12–20,4Typhlomys nanusCheng Feng, He Kai, Chen Zhongzheng, Zhang Bin, Wan Tao, Li Jiatang, Zhang Baowei & Jiang Xuelong, 2017gatunek monotypowyendemit Chin: znany tylko z góry Jiaozi i góry Dawei (Junnan); zakres wysokości: 2000–3000 m n.p.m.DC: 6,5–7,4 cmDO: 9,7–10,6 cmMC: 8,8–13,2 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Opisano również gatunki wymarłe; kopalne ślady Typhlomys – T. primitivus i T. hipparionium – datowane na późny miocen zostały odnalezione w chińskiej prowincji Junnan, pochodzące z późnego pliocenu szczątki T. macrourus i T. hipparionium odkryto w prowincjach Syczuan i Kuejczou zaś z Wietnamu pochodzą szczątki T. stegodontis które datowane są na środkowy plejstocen: Typhlomys hipparionium Typhlomys intermedius Typhlomys macrourus Typhlomys stegodontis Typhlomys primitivus
Uwagi
Przypisy
Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Kolcosznicowate