Paweł Majerski (ur. 30 grudnia 1968 w Będzinie) – historyk literatury, krytyk literacki, badacz awangardy, regionalista.
Życiorys Ukończył polonistykę na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, doktor habilitowany, od 2019 roku profesor Uniwersytetu Śląskiego. Pracownik Instytutu Literaturoznawstwa Wydziału Humanistycznego UŚ. W latach 2002–2005 wicedyrektor Instytutu Nauk o Literaturze Polskiej im. Ireneusza Opackiego, 2003–2013 kierownik Pracowni Życia Literackiego na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim. W latach 1999–2003 sekretarz Zarządu Oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich w Katowicach. Teksty krytycznoliterackie publikował m.in. na łamach „Nowych Książek”, „Twórczości”, „Kwartalnika Artystycznego”, „Autografu”, „FA-artu”, „Opcji”, „Śląska”. Stały współpracownik miesięcznika „Śląsk”. Mieszka w Dąbrowie Górniczej.
Książki Jerzy Jankowski. Wyd. „Śląsk” – Spółka z o.o. Katowice 1994, ss. 104. Układy sprawdzeń. W kręgu Nowej Fali. Wyb. dokonał i oprac. … Wyd. „Śląsk” – Spółka z o.o. Katowice 1997, ss. 268 + 4 nlb. Anarchia i formuły. Problemy twórczości poetyckiej Anatola Sterna. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2001, ss. 248. Odmiany awangardy. Wyd. „EGO” [Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział w Katowicach]. Katowice 2001, ss. 178 + 2 nlb. „Biblioteka Katowicka”, tom 5. Hybrydy. „O młodej poezji” z lat sześćdziesiątych. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2011, ss. 212. Górny Śląsk i Zagłębie Dąbrowskie. Szkice o dwudziestowiecznej kulturze regionów. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2016, ss. 226. Lektury w czasie. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2018, ss. 314. Nowocześni i nowoczesne. Konstelacje wyobraźni. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2020, ss. 230.
Studia i szkice naukowe (wybór)
Jerzy Jankowski i symbolistyczna autodestrukcja. (O zapomnianym epizodzie wileńskiej poezji). „Ruch Literacki” 1994, z. 1–2 (202–203), s. 81–95. Poetycka summa Tadeusza Gajcego. Wprowadzenie do lektury wiersza „Schodząc”. W: Liryka polska XX wieku – analizy i interpretacje. Pod red. W. Wójcika, przy współudz. E. Tutaj. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 1994, s. 39–50. Brunona Jasieńskiego re-konstruowanie literatury i świata. Przygotowanie do lektury powieści „Palę Paryż”. W: Między Kadenem a Andrzejewskim. W kręgu powieści polskiej XX wieku. Studia i szkice pod red. W. Wójcika, przy współudz. B. Gutkowskiej. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 1995, s. 20–38. Publikacja w języku czeskim: Bruna Jasieńského re-konstrukce literatury a svĕta. (O románu „Pálim Pařiž"). Tłum. A. Lamers. W: Žánry živé, mrtvé, revitalizované. Red. L. Pavera. Wyd. Slezská univerzita v Opavĕ. Opava 2006, s. 121–137. Spalone mosty polskiego romantyzmu... (nad „Piłsudskim” Anatola Sterna). W: Mity, stereotypy, konwencje. Prace ofiarowane Włodzimierzowi Wójcikowi. Pod. red. B. Gutkowskiej, M. Kisiela i E. Tutaj. Wyd. Kwartalnik Literacki „FA-Art”. Katowice 1995, s. 31–42. Sytuacja futuryzmu polskiego po przełomie październikowym (na marginesie sporu Anatola Sterna z Antonim Słonimskim). W: Przełomy: rok 1956. Studia i szkice o polskiej literaturze współczesnej. Pod red. W. Wójcika, przy współudz. M. Kisiela. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 1996, s. 55–76. W koleinach racjonalizmu. (Glosy do utworu „Nasz przyjaciel stół...” Anatola Sterna). „Ruch Literacki” 1998, z. 2 (227), s. 189–204. „...to świat zwykły nie zaświaty”. Eschatologiczny dialog Anatola Sterna i Tadeusza Różewicza. W: Słowo za słowo. Szkice o twórczości Tadeusza Różewicza. Pod red. M. Kisiela i W. Wójcika Wyd. Kwartalnik Literacki „FA-Art”. Katowice 1998, s. 68–89. Boczny tor awangardowego eksperymentu. (O powieściach Jana Brzękowskiego). „Ruch Literacki” 1999, z. 6 (237), s. 649–662. Przedr. w: Česká a polská emigrační literatura. Sbornik z mezinárodní vĕdecké konference. Red. L. Martinek, M. Tichý. Opava [Slezská Univerzita v Opavĕ. Filozoficko-Přírodovĕdecká Fakulta Ústav Bohemistiky a Knihovnictvi] 2002, s. 180–192. O języku (w) poezji Anatola Sterna. „Przegląd Humanistyczny” 1999, nr 6, s. 103–124. Wersja skrócona: „Widzenie rzeczy”. O języku (w) poezji Anatola Sterna. W: Stabilita a labilita žánrů. Red. L. Pavera. Wyd. Slezská univerzita v Opavĕ. Opava 2005, s. 201–223. Strategia dyletanta. Tekst i konteksty „Kobiet wyśnionych” Anatola Sterna. W: Liryka polska XX wieku. Analizy i interpretacje. Seria 2. Pod red. W. Wójcika, przy współudz. D. Opackiej-Walasek. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2000, s. 40–56. „Odnowa uzębienia naszej świadomości”, czyli neofuturystyczne tendencje w polskim obiegu alternatywnym. W: Nowoczesność. Materiały z X Konferencji Pracowników Naukowych i Studentów (Katowice – kwiecień 1997). Red. M. Tramer, A. Bąk. Wyd. Gnome. Katowice 2000, s. 163–170. W stanie Niepokoju. Tadeusza Różewicza „zawsze fragment. recycling”. W: Światy Tadeusza Różewicza. Materiały konferencji naukowej pod patronatem JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, 28 kwietnia 1999 roku. [Red. M. Kisiel, W. Wójcik]. Wyd. Gnome. Katowice 2000, s. 125–139. Przedr. w: Sborník Prací Filozoficko-Přírodovĕdecké Fakulty Slezské Univerzity v Opavĕ. Řada Literárnĕvĕdná. Series Scientiae Litterarum. Red. L. Pavera. Opava 2001, s. 90–102. „Studia Minora Facultatis Philosophiae et Rerum Naturalium Universitatis Silesianae Opaviensis”. Liryczne wędrówki z zagłębiowskim paszportem. W: Zagłębie Dąbrowskie. W poszukiwaniu tożsamości regionalnej. Red. M. Barański. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2001, s. 327–333. Górnośląski ruch literacki po roku 1989. W: Śląsk literacki. Materiały V sesji śląskoznawczej Pracowników Naukowych, Studentów i Gości Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 8–9 listopada 2000. Pod red. M. Kisiela, B. Morcinek-Cudak i T. M. Głogowskiego. Wyd. Fundacja Pallas Silesia. Katowice 2001, s. 118–133. Życie literackie Sosnowca. W: Instytucje kultury a środowiska twórcze Sosnowca. Materiały sesji naukowej zorganizowanej przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Sosnowcu 8 maja 2001 roku. Pod red. E. Kosowskiej. Wyd. Miejska Biblioteka Publiczna im. G. Daniłowskiego. Sosnowiec 2002, s. 109–123. Konkret – koncept – znaki. Notatki o tekstach wizualnych. W: Godność i styl. Prace dedykowane Włodzimierzowi Wójcikowi. Pod red. M. Kisiela, przy współudz. … i Z. Marcinowa. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2003, s. 298–307. „W poezji nie można powracać”. Notatki o wierszach Lecha Piwowara. W: Literackie Zagłębie. Materiały I Sesji Zagłębiowskiej Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Gustawa Daniłowskiego w Sosnowcu oraz Instytutu Nauk o Literaturze Polskiej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Red. M. Kisiel, … Wyd. Miejska Biblioteka Publiczna im. G. Daniłowskiego. Sosnowiec 2003, s. 79–92. Urodzeni sosnowiczanie. O bohaterach zagłębiowskiej powieści Edwarda Kudelskiego. W: Biografie z Zagłębia. Materiały II Sesji Zagłębiowskiej. Red. M. Kisiel, ... Wyd. Miejska Biblioteka Publiczna im. G. Daniłowskiego. Sosnowiec 2004, s. 91–99. Młody, idący... O Wacławie Stacherskim (1915–1944). W: Rocznik Sosnowiecki 2004. T. XIII: Pamięć miejsca. Red. M. Kisiel. Wyd. Muzeum w Sosnowcu. Sosnowiec 2005, s. 97–109. Wersja poszerz. w: Śląskie Miscellanea. T. 19. Red. K. Heska-Kwaśniewicz. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2006, s. 126–134. Wyobraźnia urealniona? Z notatek o „poezji najnowszej”. W: Spotkanie. Księga jubileuszowa dla Profesora Aleksandra Wilkonia. Red. M. Kita, B. Witosz. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2005, s. 259–271. „Miazga zdarzeń”. Tekst i konteksty „Młota” Andrzeja K. Waśkiewicza. W: Liryka polska XX wieku. Analizy i interpretacje. Seria 3. Red. W. Wójcik, J. Kisielowa. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2005, s. 139–153. Przedr.: „Integracje” t. XXXI. [red. J. Koperski, A. K. Waśkiewicz]. Warszawa 2006, s. 77–82. Legenda Zagłębia – reaktywacja? W: O Janie Pierzchale. Materiały III Sesji Zagłębiowskiej. Sosnowiec, 9 grudnia 2004 roku. Red. M. Kisiel, … Wyd. Miejska Biblioteka Publiczna im. G. Daniłowskiego. Sosnowiec 2005, s. 53–62. „Stamtąd się wywodzimy”. O awangardowych „Hybrydach”. W: Czytanie Dwudziestolecia. Red. E. Hurnik, A. Wypych-Gawrońska. Wyd. Akademii im. Jana Długosza. Częstochowa 2005, s. 17–23. W strumieniu prostych słów. Stereotypowe aktualizacje w liryce Anatola Sterna z lat czterdziestych i pięćdziesiątych. W: Nasz XX wiek. Style, tematy, postawy pisarskie. Red. A. Opacka, M. Kisiel. Wyd. Wyższa Szkoła Zarządzania Marketingowego i Języków Obcych w Katowicach. Katowice 2006, s. 44–64. Milcząc w skowycie. Wokół „Drzewa ciemności” Stanisława Wygodzkiego. W: Mozaika kultur. Materiały IV Sesji Zagłębiowskiej. Sosnowiec, 1 grudnia 2005. Red. M. Kisiel, … Wyd. Miejska Biblioteka Publiczna im. G. Daniłowskiego. Sosnowiec 2006, s. 85–100. Kosmos wewnętrzny i Historia. O wierszu „Mój pierwszy świat mniejszy od świata beze mnie” Krzysztofa Gąsiorowskiego. W: Liryka polska XX wieku. Analizy i interpretacje. Seria 4. Red. D. Opacka-Walasek, przy współudz. E. Dutki. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2007, s. 74–92. Międzyinstytutowa Pracownia Życia Literackiego na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim – perspektywy i zamierzenia. Komunikat. W: Perspektywy literackich badań śląskoznawczych. Red. K. Heska-Kwaśniewicz, J. Lyszczyna. Wyd. Gnome. Katowice 2007, s. 128–132. „Testament” i skarga. O „Liście do Pozostałych” Edwarda Stachury. „Autograf” 2008, nr 2–3 (102–103), s. 15–20. Przedr. w: Řánr – ponorná řeka. Gatunek, rzeka podziemna. Red. L. Pavera. Wyd. Verbum. Praha 2009, s. 135–153. Zob. …: Hybrydy. „O młodej poezji” z lat sześćdziesiątych…, s. 153–175. Sen, pamięć i liryczne konwencje. O „Widzeniu” Zbigniewa Jerzyny. W: Liryka polska XX wieku. Analizy i interpretacje. Seria 5. Red. D. Opacka-Walasek, przy współudz. … Wyd. Uniwersytetu Śląskiego, Studio 29. Katowice 2010, s. 77–92. Concept album. O „Odwróconym świetle” Tymoteusza Karpowicza. W: Interpretując dalej. 34 najważniejsze książki poetyckie lat 1945–1989. Red. A. Kałuża, A. Świeściak. Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS. Kraków 2011, s. 271–283. Technologia – biologia – rzeczy ostateczne (notatka o kilku rozmowach Stanisława Lema). W: Architektura textu. Sborník k 80. narozeninám Františka Všetičky. Red. L. Pavera, I. Pospíšil. Wyd. Verbum. Praha 2012, s. 116–118. Struktury, modele, konstelacje. Józefa Bujnowskiego systematyka poezji konkretnej. W: Zesłania i powroty. Twórczość Józefa Bujnowskiego. Red. W. Ligęza, J. Pasterska. Wyd. Uniwersytetu Rzeszowskiego. Rzeszów 2014, s. 43–50. Wstęp [współaut. E. Bartos, D. Chwolik, K. Niesporek]. W: Literatura popularna. T. 2: Fantastyczne kreacje światów. Red. E. Bartos, D. Chwolik, …, K. Niesporek. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2014, s. 9–12. „Ze strzępów strzępy”. O wierszu „Błądzę” Stanisława Krawczyka. W: Światy poetyckie Stanisława Krawczyka. Red. M. Kisiel, … „Śląsk” Wydawnictwo Naukowe. Katowice 2014, s. 103–109. Mila Elin. Jeszcze raz o stażystce Tadeusza Peipera. W: Czytanie Dwudziestolecia IV. T. 1. Red. J. Warońska, E. Wróbel. Wyd. Akademii im. J. Długosza. Częstochowa 2016, s. 149–168. Poezja w Sosnowcu i o Sosnowcu. W: Sosnowiec. Obraz miasta i jego dzieje. T. 1. Red. A. Barciak, A. T. Jankowski. Wyd. Muzeum w Sosnowcu. Sosnowiec 2016, s. 144–155. „O dwóch rozmowach (Oak Park / Puszczykowo / Oak Park)” Tymoteusza Karpowicza, Andrzeja Falkiewicza, Krystyny Miłobędzkiej. W: Literatura polska obu Ameryk. Studia i szkice. Seria druga. Red. B. Szałasta-Rogowska. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego Katowice 2016, s. 471–478. „Zabrano ptakom smagłość lotu”. Miasto w poezji Zygmunta Ławrynowicza. „Fraza” 2015, nr 4 (90). Przedr. w: Strącony z rodzinnego gniazda wprost w kipiel epoki. Twórczość Zygmunta Ławrynowicza. Studia i szkice pod red. A. Jakubowskiej-Ożóg i J. Wolskiego. Wyd. Uniwersytetu Rzeszowskiego. Rzeszów 2017, s. 132–137.