mały|240px Kruchaweczka biaława (Psathyrella leucotephra (Berk. & Broome) P.D. Orton – gatunek grzybów należący do rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Psathyrella, Psathyrellaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten opisali w 1870 r. Miles Joseph Berkeley i Christopher Edmund Broome nadając mu nazwę Agaricus leucotephrus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu Peter Darbishire Orton w 1960 r.
Synonimy: Agaricus leucotephrus Berk. & Broome 1870 Drosophila leucotephra (Berk. & Broome) Kühner & Romagn., 1953 Hypholoma leucotephrum (Berk. & Broome) Sacc. 1887 Psathyra leucotephra (Berk. & Broome) G. Bertrand 1913 Polską nazwę zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.
Morfologia Kapelusz Średnica 3–7 cm, początkowo wypukły, potem spłaszczony, bez żłobkowanego brzegu. Jest higrofaniczny; w stanie wilgotnym powierzchnia o barwie od żółtawobrązowej do bladobrązowej, w stanie suchym prawie biała. Na brzegu kapelusza przez jakiś czas utrzymują się fragmenty zasnówki. Trzon Wysokość 8–12 cm, grubość 4–8 mm, walcowaty, czasami zwężający się nieznacznie w kierunku wierzchołka. Powierzchnia biaława, poniżej pierścienia nieco kłaczkowata. Pierścień błoniasty, zwisający. Blaszki Przyrośnięte, dość gęste, początkowo bardzo blade, płowożółte, potem szare i ciemnofioletowe. Ostrza białawe. U młodych owocników blaszki przykryte zasnówką. Miąższ Bez wyraźnego zapachu, o łagodnym, mącznym smaku. Cechy mikroskopowe Zarodniki 7,5–10 × 5–6 µm, elipsoidalne, gładkie z porami rostkowymi. Wysyp zarodników fioletowo-brązowy. Podstawki 4- zarodnikowe. Cheilocystydy głównie w kształcie kolby lub butelki. Sprzążki występują.
Występowanie Opisano występowanie Psathyrella leucotephra w wielu krajach Europy, w dwóch miejscach Ameryki Północnej i na jednym stanowisku w Ameryce Południowej. Władysław Wojewoda w swoim zestawieniu grzybów wielkoowocnikowych Polski w 2003 r. podaje 3 jego stanowiska z uwagą, że rozprzestrzenienie tego gatunku w Polsce i stopień zagrożenia nie są znane.
Saprotrof. Występuje na polanach i w lasach iglastych i liściastych na opadłych gałązkach i leżących pniach drzew.
Przypisy Władysław Wojewoda, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003,
Kategoria:Kruchaweczkowate Kategoria:Mykobiota Polski