Šaukava (hist., pol. Szołkowo, Szawkowo, Szowkowo, Szowków, Szołków, Szołkowsk) – wieś na Litwie położona w rejonie wiłkomierskim okręgu wileńskiego, 3 km na północ od centrum Wiłkomierza.
Historia Własność W drugiej połowie XIX wieku część tutejszych dóbr była dziedzictwem rodziny Kontowtów herbu Pomian mieszkających w pobliskim dworze Szowkowo (Szowków, Szawkowo). Majątek ten należał do Zygmunta Kontowta, a następnie do jego syna Mieczysława, który prowadził tu wzorowe gospodarstwo i był zdobywcą wielu nagród agrotechnicznych. Dwór Szowkowo Kontowtów oznaczony jest na mapie WIG 1:100 000 z 1935 roku.
Inna część tych dóbr należała od początku XIX wieku do rodziny Krupek-Kozakowskich herbu Lilia Darta. Właścicielem tej części był Józef Kozakowski (1769–1850), syn Antoniego, podkomorzy wiłkomierski, prezydent graniczny ujezdu wiłkomierskiego w 1826 roku, następnie jego syn Karol Kozakowski, a następnie syn Karola Wacław. Ta część Szołkowa w 1859 roku liczyła 17 mieszkańców. Działała tu gorzelnia. Do rodziny tej należał też (nieistniejący już) folwark Promusz (obecnie na terenie wsi Kurany ()) z młynem wodnym na rzeczce Promusze. Karol Kozakowski wzniósł tu (obecnie w pobliżu wsi Bernotiškiai, obok miejsca gdzie istniał dwór Kozakowskich Szołkowo) w 1857 roku murowany kościół pw. NMP Ostrobramskiej. Majątek (zapewne po okrojeniu przez litewską reformę rolną) Kozakowskich przed II wojną światową należał do Kaczyńskich, rodzina ta w 1941 roku została wywieziona na Syberię. Folwark został przekazany lokalnemu kołchozowi. W czasach radzieckich dwór został całkowicie zniszczony, pozostał jedynie kościół, który od 2008 roku jest zarejestrowany jako zabytek.
Jeszcze inna część tutejszych dóbr Szołkowo należała w XIX wieku do rodziny Klimowiczów,
Lokalizacje poszczególnych obiektów Nieistniejący dwór Szowkowo Kontowtów: Nieistniejący dwór Szołkowo Kozakowskich: Kościół pw. NMP Ostrobramskiej: .
Dwór Szowkowo Kontowtów był odległy od dworu Szołkowo Kozakowskich o niecałe 2 km. Miejsce, w którym istniał dwór Szowkowo, jest odległe o 2,3 km od centrum obecnej wsi Šaukava, natomiast miejsce, gdzie był dwór Szołkowo, odległe jest od centrum wsi Šaukava o 4,2 km.
Przynależność administracyjna + Demografia Szołkowa rokliczba ludności 1902 50 1923 96 (folwark) 1959 91 1970 151 1979 211 1989 185 2001 186 2011 179 W I Rzeczypospolitej – w powiecie wiłkomierskim województwa wileńskiego Rzeczypospolitej; po III rozbiorze Polski (od 1795 roku) powyższe majątki leżały w parafii Wiłkomierz, w gminie Konstantynowo (majątek Kontowtów) i gminie Towiany (majątek Kozakowskich) w powiecie wiłkomierskim (ujeździe) guberni wileńskiej (w latach 1797–1801 guberni litewskiej), a od 1843 roku – guberni kowieńskiej Imperium Rosyjskiego; po I wojnie światowej wieś należała do Litwy, która w okresie 1940–1990, jako Litewska Socjalistyczna Republika Radziecka, wchodziła w skład ZSRR; od 1990 roku wieś leży na terenie niepodległej Litwy.
Nieistniejący dwór Kontowtów Kontowtowie do I wojny światowej mieszkali w drewnianym dworze z nietynkowanych bali. Był to budynek dwukondygnacyjny z parterowymi skrzydłami. Na część środkową składały się dwa pseudoryzality, pomiędzy którymi wyrastała jeszcze jedna kondygnacja o kwadratowej podstawie, przykryta namiotowym dachem. Cały budynek był bogato przeszklony: drzwi, portfenetry i okna. Charakterystycznymi dla tego domu były cztery rzeźby figuralne, przedstawiające postacie alegoryczne, o wielkości zbliżonej do naturalnej, ustawione na rogach dwóch górnych tarasów frontowych. Dwór przykrywał dach gontowy o kształcie odpowiadającym skomplikowanej bryle domu.
Majątek Szawkowo Kontowtów został opisany w 11. tomie Dziejów rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej Romana Aftanazego.
Przypisy 2. znaczenie 3. znaczenie 4. znaczenie 6. znaczenie
Kategoria:Miejscowości w rejonie wiłkomierskim