Kruchaweczka najdelikatniejsza, kruchaweczka nietykalna (Psathyrella noli-tangere (Fr.) A. Pearson & Dennis) – gatunek grzybów należący do rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Psathyrella, Psathyrellaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1838 r. Elias Fries, nadając mu nazwę Agaricus noli-tangere. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu Arthur Anselm Pearson i Richard William George Dennis w 1947 r. Synonimy: Agaricus noli-tangere Fr. 1838 Drosophila noli-tangere (Fr.) Quél 1886 Drosophila noli-tangere var. laureata (Quél.) Quél. 1888 Pannucia noli-tangere (Fr.) P. Karst. 1879 Pilosace laureata (Quél.) Kuntze 1898 Pilosace noli-tangere (Fr.) Kuntze 1898 Psathyra laureata Quél. 1879 Psathyra noli-tangere (Fr.) Quél., Mém 1872 Psathyra noli-tangere var. laureata (Quél.) Sacc. 1911 Psathyrella noli-tangere var. minor J. Favre 1948 Stanisław Domański w 1955 r. nadał temu gatunkowi polską nazwę kruchaweczka nietykalna. Władysław Wojewoda uznał ją za nieodpowiednią i w 2003 r. zaproponował nazwę kruchaweczka najdelikatniejsza.
Morfologia Kapelusz Średnica 10–40 mm, początkowo wypukły, potem płaski. Powierzchnia ciemnoczerwonobrązowa, przy brzegu przechodząca w brąz. Jest higrofaniczny; w stanie wilgotnym prążkowany prawie do środka, po wyschnięciu jasnobrązowy lub brudnożółty. Trzon Wysokość 20–60 mm, grubość 1–4 mm. Blaszki Średnio gęste. Liczba pełnych blaszek 26-36. Cechy mikroskopowe Zarodniki 7–9 × 4–5 μm, Qav = 1,6–1,9, podłużne, jajowate do elipsoidalnych, rzadko o lekko nieregularnym zarysie, w widoku z boku często fazolkowate, rzadko prawie migdałkowate, brązowe. Pleurocystydy wąsko-workowate do butelkowatych, rzadko rozwidlone, liczne, czasami rozproszone. Cheilocystydy dwóch typów: (1): 30–70 × 10–22 μm, podobne do pleurocystyd, liczne, (2): małe, maczugowate, rozproszone do licznych. Komórki osłony 30–90 × 2–10 μm.
Występowanie i siedlisko Władysław Wojewoda w swoim zestawieniu grzybów wielkoowocnikowych Polski w 2003 r. podaje 3 jego stanowiska. Gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – gatunek potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych.
Saprotrof. Występuje w lasach na terenach podmokłych, szczególnie w błotnistych obrzeżach stawów, z gęstym pokładem butwiejących liści (zwłaszcza bukowych), oraz w rowach.
Przypisy
Kategoria:Kruchaweczkowate Kategoria:Mykobiota Polski