mały mały Kruchaweczka białotrzonowa (Psathyrella obtusata (Pers.) A.H. Sm.) – gatunek grzybów należący do rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Psathyrella, Psathyrellaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten opisał w 1801 r. Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Agaricus obtusatus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu Alexander Hanchett Smith w 1941 r. Synonimy: Agaricus obtusatus Pers. 1801 Agaricus obtusatus var. hebes Fr. 1821 Drosophila obtusata (Pers.) Quél. 1888 Drosophila spadiceogrisea var. obtusata (Pers.) Quél. 1886 Psathyra obtusata (Pers.) Gillet 1878 Psathyrella obtusata f. nivescens E. Ludw. 2007 Psathyrella obtusata var. aberrans Kits van Wav. 1987 Psilocybe obtusata (Pers.) P. Kumm. 1871 Franciszek Błoński w 1889 r. nadał temu gatunkowi polską nazwę łączak przytępiony. Władysław Wojewoda uznał ją za nieodpowiednią i w 2003 r. zaproponował nazwę kruchaweczka białotrzonowa.
Morfologia Kapelusz Szerokość 1–3,5 cm, w młodym wieku półkulisty do stożkowego, następnie łukowaty, higrofaniczny; w stanie wilgotnym półprzezroczyście rowkowany od brzegu aż do 2/3 średnicy, brązowawo-czerwonawy, na krawędziach, a po wyschnięciu blaknący do jasnoochrowego, kremowego lub jasnobrązowego. Powierzchnia gładka, tylko w młodym wieku z włóknistymi lub łuszczącymi się pozostałościami osłony, które wkrótce znikają. Blaszki Przyrośnięte, początkowo szarawe, później brązoworóżowe, w dojrzałym okresie czekoladowe z fioletowym odcieniem. Ostrza białe. Trzon Cylindryczny lub bardzo lekko rozszerzona ku dołowi, kruchy. Powierzchnia jedwabista, u nasady biaława, czasem z lekkim czerwonobrązowym odcieniem w dolnej części. Miąższ Kruchy, cienki, o niewyraźnym zapachu i smaku. Cechy mikroskopowe Zarodniki 7,5-10 × 4,5–6 m, jajowate do elipsoidalnych, gładkie, ziarniste, z 1 lub więcej gutulami. Podstawki 17,5 do 24,5 × 8,5 do 10,5 µm, 4-zarodnikowe, rzadko 2-zarodnikowe. Pleurocystydy 35–70 × 8–16 µm, zwykle w kształcie kolby, czasami tępostożkowate do wrzecionowatych. Cheilocystydy dwóch różnych typów. Gatunki podobne Jest kilka bardzo podobnych gatunków, możliwych do odróżnienia jedynie na podstawie cech mikroskopowych.
Występowanie i siedlisko Znane jest występowanie kruchaweczki białotrzonowej w Ameryce Północnej, Europie, Korei i Japonii. Władysław Wojewoda w swoim zestawieniu grzybów wielkoowocnikowych Polski w 2003 r. podaje liczne jej stanowiska z uwagą, że jej rozprzestrzenienie i stopień zagrożenia nie są znane. Kilka bardziej aktualnych stanowisk podaje internetowy atlas grzybów. Zaliczona w nim jest do gatunków zagrożonych i wymagających ochrony.
Grzyb saprotroficzny. Występuje w lasach liściastych, ogrodach botanicznych, w trawie, wśród opadłych liści na drewnie drzew liściastych. Owocniki pojawiają się od maja do października.
Przypisy
Kategoria:Kruchaweczkowate Kategoria:Mykobiota Polski