Stycznik – elektryczny łącznik mechanizmowy, którego zestyki robocze są zamykane i otwierane przy pomocy zdalnie sterowanego elektromagnesu. Styczniki są powszechnie stosowane w układach automatyki przemysłowej do załączania obwodów głównych w normalnych warunkach pracy obwodu i przy przeciążeniach. Ze względu brak zabezpieczeń nadmiarowoprądowych, nie służą do rozłączania prądów zwarciowych.
Styczniki jak i przekaźniki działają na takiej samej zasadzie. Zasadnicza różnica polega na tym, że stycznik służy do załączania układów silnoprądowych, podczas gdy przekaźnik przekazuje sygnały niskoprądowe lub sygnały o potencjale zerowym. Styczniki pozwalają na zautymatyzowanie procesów załączania i wyłączania wybranych urządzeń elektrycznych. To poprawia ich wydajność i żywotność, a także minimalizuje ryzyko pojawienia się awarii i zwiększa bezpieczeństwo użytkownika.
Konstrukcja mały|Części stycznika Stycznik cechuje się dużą trwałością mechaniczną oraz dużą częstością łączeń, przy stosunkowo małych wymiarach, niewielkiej masie i wysokiej pewności działania. Stycznik zbudowany jest z następujących elementów: izolacyjna podstawa stycznika rdzeń nieruchomy cewka stycznika zwora ruchoma elektromagnesu styk nieruchomy styk ruchomy styki zwierne i rozwierane, umieszczone w torach prądowych pomocniczych sprężyny stykowe zapewniające docisk styków komory gaszeniowe łuku elektrycznego
Akcesoria do styczników thumb|300px|Akcesoria do styczników
Obecnie większość producentów oferuje wiele akcesoriów do styczników tj.:
Bloki styków pomocniczych (można za ich pomocą podłączyć np. sygnalizator) Mechaniczne blokady zatrzaskowe (utrzymują stan stycznika) Elektroniczne moduły czasowe (wyłączają, bądź włączają stycznik, w określonej sytuacji np. po 5 minutach od włączania) Moduły mechanicznych blokad Ochronniki przeciwprzepięciowe Przekaźniki termobimetalowe Cyfrowe przekaźniki termobimetalowe
Zastosowanie Załączanie zdalne: obwodów silnikowych, w tym pomp, wentylatorów urządzeń modułowych urządzeń grzewczych syren oświetlenia
Zalety i wady 250px|thumb|Stycznik przemysłowy, włączający prądy ponad 100A, z widocznymi stykami pomocniczymi Zalety
Styczniki mają spore możliwości łączeniowe w obciążeniach pojemnościowych i indukcyjnych Posiadają możliwość podłączania akcesoriów zwiększających funkcjonalność np. styki pomocnicze, wyzwalacze czasowe Zapewniają separację galwaniczną pomiędzy obwodem styków a obwodem cewki
Wady
Prądy rozruchowe oraz indukcyjność cewki (dotyczy szczególnie większych styczników) mogą wymagać zastosowania elementu pośredniczącego np. przekaźnik lub mniejszy stycznik. Czas przełączenia styku stycznika jest dłuższy niż w przypadku przekaźnika. Styczniki (z wyjątkiem cichych), podczas pracy są zdecydowanie głośniejsze niż przekaźniki. W porównaniu z przekaźnikami - podczas wymiany styczników zawsze trzeba odłączyć przewody (przekaźniki można montować w podstawce).
Zobacz też
przekaźnik stycznik elektroniczny
Bibliografia IEC 60050-441
Linki zewnętrzne Przekaźniki i styczniki Przykład doboru stycznika Styczniki (katalog)
Przypisy
Kategoria:Aparaty elektryczne Kategoria:Urządzenia automatyki