Adam Swiętołdycz-Swiatołd Kisiel z Brusiłowa, łac. Adamo de Brusilow Sventoldicio Kisiel, ukr. Адам з Брусилова Свентольдич Кисіль herbu Namiot (ur. w 1600 r., zm. 3 maja 1653 w Brześciu Litewskim)Krzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 240. – wojewoda kijowski w latach 1649–1653, wojewoda bracławski w latach 1648–1649, kasztelan czernihowski w latach 1639–1646, kasztelan kijowski w latach 1646–1648, podkomorzy czernihowski w latach 1633–1639, podczaszy wołyński w latach 1628–1633, sekretarz królewski w 1632 roku, starosta tłumacki, rotmistrz królewski w 1632 roku, ekonom kobryński w 1649 rokuStanisław Zawadzki, Gospodarowanie ekonomiami królewskimi w Wielkim Księstwie Litewskim w świetle kontraktów dzierżawnych z II poł. XVII w., Warszawa 2021, s. 156..
Odegrał pewną rolę podczas powstań kozackich jako przedstawiciel obozu ugodowego.
Właściciel Kisielina (daw. Kisielgród; nie mylić z Kisielinem na Wołyniu, który nigdy nie był u własności rodziny Kisielin), Huszczy i Brusiłowa.
Życiorys W młodości studiował na Akademii w Zamościu. W armii koronnej od 1617 roku. Poseł województwa kijowskiego na sejm 1628 roku, deputat tego województwa na Trybunał Skarbowy Koronny w 1628 rokuVolumina Legum, t. III, Petersburg 1859, s. 277.. W czasie elekcji 1632 roku został sędzią generalnego sądu kapturowegoPorządek Na Seymie Walnym Elekcyey, między Warszawą a Wolą, Przez opisane Artykuły, do samego tylko Aktu Elekcyey należące, vchwalony y postanowiony. Roku Pańskiego, M. DC. XXXII. Dnia 27. Września, s. 7.. Był elektorem Władysława IV Wazy z województwa wołyńskiego w 1632 rokuSuffragia Woiewodztw y Ziem Koronnych, y W. X. Litewskiego, Zgodnie ná Naiásnieyssego Władisława Zygmunta ... roku 1632 [b.n.s.].. Jeszcze jako starosta nossowski wziął udział w latach 1632–1634 w wojnie smoleńskiej. W grudniu 1632 roku obok kasztelana kamienieckiego Kazimierza Piaseczyńskiego oraz księcia Jaremy Wiśniowieckiego dowodził oddziałem jazdy i Kozaków zaporoskich, walczącym w starciu zakończonym jednym z pierwszych polskich zwycięstw, rozbijając moskiewski podjazd. W lutym zagon Kisiela, Piaseczyńskiego i Wiśniowieckiego działał w okolicach Putywla; podczas drugiego najazdu w maju 1633 Wiśniowiecki, Piaseczyński i Kisiel oblegali Putywl, po czym po odstąpieniu zniechęconych Kozaków, 19 czerwca polscy dowódcy ruszyli w głąb terytorium przeciwnika, pustosząc m.in. okolice Kurska i Briańska i odcinając posiłki od głównej armii Szeina.
Był protegowanym kanclerza Tomasza Zamoyskiego.
Poseł na sejmy 1624, 1629, 1631, 1632 i 1641 roku z wołyńskiego, poseł na sejmy 1628, 1633, 1638, 1640 z województwa kijowskiego, poseł na sejmy 1637 i 1639 roku z województwa czernihowskiego. Jako senator wziął udział w sejmach: nadzwyczajnym 1647 roku, obu sejmach 1648 roku, 1649/1650 roku i 1653 rokuLeszek Andrzej Wierzbicki, Senatorowie koronni na sejmach Rzeczypospolitej, Warszawa 2017, s. 77..
W czasie powstania Kozaków w 1637, na czele których stanął Paweł Pawluk, Adam Kisiel prowadził pertraktacje ze zbuntowanymi, odciągając wielu od wzięcia udziału w nim. Po zdławieniu powstania Kisiel udał się do Trechtymirowa i rozpoczął rejestr 6000 Kozaków według nowego systemu: przysięga na posłuszeństwo królowi i Rzeczypospolitej, posłuszeństwo starszyźnie, zaniechanie wypraw na terytorium tureckie i spalenie czółen.
Był elektorem Jana II Kazimierza w 1648 roku z województwa bracławskiego i województwa czernihowskiegoElektorów poczet, którzy niegdyś głosowali na elektorów Jana Kazimierza roku 1648, Jana III. roku 1674, Augusta II. roku 1697, i Stanisława Augusta roku 1764, najjaśniejszych Królów Polskich, Wielkich Książąt Litewskich, i.t.d. / ułożył i wydał Oswald Zaprzaniec z Siemuszowej Pietruski, Lwów 1845, s. 147., podpisał jego pacta conventaPorządek na seymie walnym elekcyey między Warszawą a Wolą przez opisane artykuły do samego aktu elekcyey należące, vchwalony y postanowiony roku Pańskiego M.DC.XLVIII, dnia VI października s. 20.. Na początku powstania Chmielnickiego wysłał do Kozaków prawosławnego mnicha, Petroniego Łaskę, który próbował nakłonić ich do zaprzestania działań wojennych. Uchwalona 22 lipca 1648 rezolucja sejmu wyznaczyła Kisiela oraz podstolego poznańskiego Aleksandra Sielskiego, podkomorzego przemyskiego Franciszka Dubrawskiego i podkomorzego mozyrskiego Teodora Michała Obuchowicza do prowadzenia rokowań z ChmielnickimSkład delegacji : Wawrzyniec Jan Rudawski, Historja polska od śmierci Władysława IV aż do pokoju oliwskiego, czyli dzieje panowania Jana Kazimierza od 1648 do 1660 r. T. 1 Mohylew - Petersburg 1855, s. 29n. Instrukcja dla delegatów Punkta komisji z Kozakami : Karol Szajnocha, Dwa lata dziejów naszych Lwów 1869, s. 179 i 384n. Omówienie : Ludwik Kubala, Jerzy Ossoliński, Warszawa 1924, s. 291n i 451.. Rozmowy rozpoczęły się w lutym 1649 w Perejasławiu i zakończyły fiaskiemDyaryusz podróży do Pereaslawia i traktowania tamtejszego z Chmielnickim Panów Koniissarzów Polskich, przez Wojciecha Miaskowskiego Podkomorzego Lwowskiego spisany od 1 Stycznia do 7 Marca 1649, w: Księga pamiętnicza Jakuba Michałowskiego, wyd. Antoni Zygmunt Helcel, Kraków 1864, Dok nr 103, s. 369 - 386.. Po zawartej z Kozakami ugodzie zborowskiej w dniu 6 listopada 1649 roku ponownie objął we władanie zamek w Kijowie, gdzie prowadził rokowania z Chmielnickim przybyłym do miasta 7 grudnia. Po tym, gdy nie doszło do porozumienia, wojewoda wyjechał na sejm i powrócił do Kijowa 13 marca 1650 roku prowadzić dalsze rozmowy z Chmielnickim. Po jego wyjeździe do Czehrynia, Kisiel wyjechał z Kijowa we wrześniu 1650 roku. Po bitwie pod Beresteczkiem i ugodzie w Białej Cerkwi wojewoda Kisiel w grudniu 1651 roku ponownie przybył do Kijowa i pozostał w nim do połowy 1652 rokuKresopedia: Kijów.. Był ostatnim wojewodą Rzeczypospolitej rezydującym w Kijowie.
Fundator prawosławnych klasztorów w pobliżu Maksaków i w Niskieniczach. W tym ostatnim monasterze został też pochowany.
Był wyznawcą prawosławiaPetro Kulakovs'kij, Urzędnicy ziemscy Czernihowszczyzny i Siewierszczyzny (do 1648 r.), w: Studia Źródłoznawcze = Commentationes T. 38 (2000), s. 65..
W filmie Ogniem i mieczem i 4 - odcinkowym serialu pod tym samym tytułem w roli wojewody wystąpił Gustaw Holoubek.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci i studenci Akademii Zamojskiej Kategoria:Deputaci Trybunału Skarbowego Koronnego (województwo kijowskie) Kategoria:Ekonomowie kobryńscy Kategoria:Elektorzy Jana II Kazimierza Wazy Kategoria:Elektorzy Władysława IV Wazy Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo bracławskie) Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo czernihowskie) Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo wołyńskie) Kategoria:Fundatorzy obiektów sakralnych I Rzeczypospolitej Kategoria:Kasztelanowie czernihowscy Adam Kisiel Kategoria:Ludzie związani z Kijowem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Podczaszowie wołyńscy Kategoria:Podkomorzowie czernihowscy Kategoria:Posłowie deputaci Trybunału Skarbowego Koronnego Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo czernihowskie) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo kijowskie) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo wołyńskie) Kategoria:Posłowie na sejm nadzwyczajny 1624 Kategoria:Posłowie na sejm nadzwyczajny 1628 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1631 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1638 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1639 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1640 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1641 Kategoria:Posłowie na sejm koronacyjny 1633 Kategoria:Rotmistrzowie królewscy Kategoria:Sekretarze królewscy Kategoria:Senatorowie na sejmie nadzwyczajnym 1647 Kategoria:Senatorowie na sejmie nadzwyczajnym 1653 Kategoria:Senatorowie na sejmie 1649/1650 Kategoria:Senatorowie na sejmie elekcyjnym 1648 Kategoria:Senatorowie na sejmie konwokacyjnym 1648 Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Władysława IV Wazy Kategoria:Senatorowie za panowania Jana II Kazimierza Wazy Kategoria:Sędziowie generalnego sądu kapturowego (1632) Kategoria:Starostowie nossowscy Kategoria:Starostowie tłumaccy Kategoria:Sygnatariusze paktów konwentów Jana II Kazimierza Wazy Kategoria:Szlachta prawosławna w Polsce (I Rzeczpospolita) Kategoria:Wojewodowie kijowscy Kategoria:Wojewodowie bracławscy Kategoria:Urodzeni w 1600 Kategoria:Zmarli w 1653