Studium w szkarłacie (ang. A Study in Scarlet) – powieść autorstwa Arthura Conana Doyle’a napisana w 1886 roku, pierwszy z cyklu utworów, których bohaterem jest detektyw amator Sherlock Holmes. Opublikowana po raz pierwszy 27 grudnia 1887 roku w brytyjskim czasopiśmie , a w formie książkowej w lipcu 1888 roku przez będącą wydawcą pisma .
Pierwszy polskojęzyczny przekład anonimowego autora, zatytułowany Tępiciel mormonów: Historja kryminalna Conana Doyle, publikowano na łamach „Dziennika Polskiego” pomiędzy 19 października a 20 listopada 1896 roku w mocno skróconej formie odcinkowej. Pierwszy przekład książkowy, Czerwonym szlakiem w tłumaczeniu Bronisławy Neufeldówny, ukazał się w 1903 rokuDane z katalogu BN. W 1922 roku wydawnictwo W. Pawłowski i S-ka po raz pierwszy opublikowało tłumaczenie Neufeldówny pod tytułem Studjum w szkarłacie.
Fabuła Książka jest podzielona na dwie części.
W pierwszej części doktor Watson, weteran wojenny, powraca do Anglii i poznaje ekscentrycznego detektywa amatora, Sherlocka Holmesa. Ponieważ obaj panowie szukają mieszkania, decydują się zamieszkać wspólnie przy 221B Baker Street w Londynie. Wkrótce potem Holmes dostaje list od oficera Scotland Yardu, z prośbą o pomoc w rozwikłaniu zagadki morderstwa Enocha Drebbera. Denat jest elegancko ubrany, ma w kieszeniach pieniądze i złoty zegarek, co wyklucza napad rabunkowy. Zwłoki znaleziono w pustym domu, na ciele brak obrażeń, tym większą zagadkę stanowi napis Rache (niem. zemsta) uczyniony krwią na ścianie.
Na pytanie o przyczynę zgonu, Holmes odpowiada: trucizna. Sprawcą, sądząc po rozstawie kół pojazdu, którym przywieziono Drebbera do owego domu, jest jakiś dorożkarz.
Inspektor Lestrade o morderstwo podejrzewa Józefa Stangersona, sekretarza ofiary, zaś inspektor Gregson obwinia o to Artura Charpentiera, Drebber bowiem natarczywie zalecał się był do jego siostry. Obaj policjanci są w błędzie – mówi Holmes. Wkrótce Strangerson zostaje zabity nożem, zaś Charpentier ma alibi, w tym czasie był w areszcie podejrzany o zabicie Drebbera.
Sherlock Holmes ustala tożsamość zabójcy i zastawia na niego pułapkę.
Druga część książki opisuje historię życia zabójcy oraz motywy, które nim kierowały.
W zakończeniu sukces w wyjaśnieniu sprawy prasa przypisuje obu inspektorom. Watson postanawia ujawnić prawdę, w tym celu opisuje ją. Tak rozpoczyna się długotrwała przyjaźń Holmesa i Watsona.
Nawiązania Do powieści Studium w szkarłacie oraz postaci Sherlocka Holmesa i doktora Watsona nawiązuje opowiadanie Neila Gaimana Studium w szmaragdzie (wyd. w zbiorze Rzeczy ulotne).
Adaptacje filmowe Studium w szkarłacie – film z 1933 r. (w roli Holmesa Reginald Owen) Film produkcji BBC z 1968 r. (w roli Holmesa Peter Cushing)A Study in Scarlet Film produkcji Lenfilm z 1979 r. pt. Кровавая надпись (w roli Holmesa Wasilij Liwanow) Studium w różu – pierwszy odcinek serialu BBC z roku 2010 pt. Sherlock z Benedictem Cumberbatchem i Martinem Freemanem, luźna adaptacja powieści
Uwagi
Przypisy Na podst. archiwalnych numerów zdigitalizowanych w zbiorach Jagiellońskiej Biblioteki Cyfrowej:1. 2.
Kategoria:Utwory o Sherlocku Holmesie Kategoria:Powieści Arthura Conana Doyle’a Kategoria:Powieści z 1887 Kategoria:Angielskie powieści kryminalne i sensacyjne