thumb|Trzęślik norweski Trzęślik, trzęsiec (Timmia) – rodzaj mchów (prątników) z monotypowej rodziny – trzęślikowate Timmiaceae z rzędu trzęślikowce Timmiales z 4 lub 8 gatunkami (w zależności od ich ujęcia systematycznego). Rośliny te występują w Eurazji, Ameryce Północnej, w północnej Afryce, na Nowej Zelandii i Hawajach. W Polsce rosną trzy–cztery gatunki (różnica wynika z wyodrębniania trzęślika bawarskiego w randze osobnego gatunku lub podgatunku trzęślika meklemburskiego). Trzęślik meklemburski jest jedynym przedstawicielem rodzaju występującym w Polsce na nizinach. W górach rosną poza tym trzęślik norweski i austriacki. Są to mchy naskalne i torfowiskowe.
Nazwa naukowa tego taksonu upamiętnia niemieckiego botanika Joachima Christiana Timma (1734–1805).
Morfologia thumb|Trzęślik austriacki Gametofit Jedno- i dwupienne. Okazałe rośliny osiągające do 9–12 cm wysokości, przypominające płonniki Polytrichum. Łodyżki prosto wzniesione, sztywne, zwykle nierozgałęzione, w dolnej części ciemnoczerwonoczarne, wyraźnie brodawkowate, gęsto ulistnione. Listki lancetowate, u nasady pochwiaste, z blaszką ponad pochwą rozpostartą. Brzegi blaszki płaskie lub zawijające się, w szczytowej swej części piłkowane mniej lub bardziej wyraźnie. Na przekroju poprzecznym blaszki komórki pęcherzykowate tylko na stronie górnej (brzusznej).
Sporofit Seta wyrasta ze szczytu łodyżek gametofitu, jest prosto wzniesiona i osiąga od 1,4 do 3,5 cm długości. Zarodnia wydłużonoowalna, w stanie suchym bruzdowana podłużnie, pochyła lub zwisająca. Pierścień odwijający się, okazały. Czepek równowąsko-stożkowaty, okazały. Perystom podwójny. Wewnętrzny tworzą 64, nitkowate ząbki. Zewnętrzny tworzy 16 zębów szerokolancetowatych, zrośniętych nasadami.
Systematyka Monotypowy rząd trzęślikowce Timmiales Ochyra należy do podklasy Timmiidae Ochyra, klasy prątniki Bryopsida Rothm., podgromady Bryophytina Engler, gromady mchy Bryophyta Schimp. Do rzędu należy jedna rodzina – trzęślikowate Timmiaceae Schimp. i jeden rodzaj trzęślik Timmia Hedw. Dawniej trzęślikowate zaliczano do rzędu Eubryales.
Wykaz gatunków Timmia alataviensis Müll. Hal. Timmia austriaca Hedw. – trzęślik austriacki Timmia demissa (Hook.) C. Sm. Timmia longiseta (Hedw.) Spreng. Timmia megapolitana Hedw. – trzęślik meklemburski Timmia norvegica J.E. Zetterst. – trzęślik norweski Timmia sibirica Lindb. & Arnell Timmia sphaerocarpa Y. Jia & Y. Liu
Przypisy
Kategoria:Trzęślikowce