Zastaw Mechanika (Mechanic’s lien) – w systemie anglosaskiego prawa common law jest kaucją w tytule do nieruchomości na rzecz osób, które dostarczyły pracy lub materiałów, ulepszających nieruchomość. Zastaw istnieje zarówno na nieruchomości, jak i na mieniu ruchomym. Znany jest również pod innymi nazwami, w tym zastaw budowlany, zastaw budowlańca, zastaw wykonawcy. Nazywa się go również zastawem dostarczyciela materiałów lub zastawem dostawcy, gdy odnosi się do dostarczających materiały, zastawem robotnika, gdy odnosi się do tych, którzy dostarczają siłę roboczą, oraz zastawem projektanta, gdy odnosi się do architektów lub projektantów, którzy przyczyniają się do ulepszenia. W dziedzinie własności ruchomej i prawa autorskiego, nazywany jest również zastawem rzemieślniczym.
Angielski termin „zastaw – lien” pochodzi od francuskiego rdzenia i ma znaczenie podobne do linku; jest też związany z angielskim „łącznikiem – liaison”.
Natomiast słowo „mechanik” jest użyte w swoim archaicznym znaczeniu, w języku angielskim, jako „robotnik manualny” lub rzemieślnik, z greckiego mekhane, mekhanos: μηχανή, μηχανος, a ostatecznie z języka praindoeuropejskiego „*megʰ-” zdolny, zdatny, sprawny manualnie, a spokrewnionego z polskim mogę, móc.
Prawo zastawu „mechanika” na majątku, w Stanach Zjednoczonych, pochodzi z XVIII wieku.
Historia i przyczyny istnienia Zastawy mechanika, w ich nowoczesnej formie zostały po raz pierwszy stworzone przez Thomasa Jeffersona, aby zachęcić do budowania w nowej stolicy – Waszyngtonie. Zostały uchwalone przez Zgromadzenie Ogólne Stanu Maryland, którego częścią było wówczas miasto Waszyngton. Jednak jest mało prawdopodobne, aby Jefferson samodzielnie wpadł na ten pomysł.
W czasie, gdy Jefferson promował prawo, uregulowania podobne do zastawu wykonawcy istniały już w krajach prawa cywilnego, takich jak Francja, Republika Holenderska i Hiszpania, a niektóre rozwiązania prawne w tej dziedzinie sięgały nawet korzeniami Cesarstwa Rzymskiego.
A ponieważ kontrola nad Luizjaną od Francuzów przeszła do Hiszpanów, zanim trafiła pod jurysdykcję Stanów Zjednoczonych, to przyjęła ona w dużej mierze francuski kodeks napoleoński, i na tym terytorium istniały już podobne uregulowania prawne.
Wydaje się wysoce prawdopodobne, że ustawodawcy pracujący w Stanach Zjednoczonych nad pierwszymi ustawami o zastawie mechanika znali te koncepcje prawa cywilnego i korzystali z nich. Niemniej wersja amerykańska była oryginalna, ponieważ dała budowniczym bardziej solidne prawo do samego gruntu – nieruchomości (w porównaniu z wartością ulepszenia).
W odniesieniu do nieruchomości, zastawy wykonawcy są regulacjami czysto ustawowymi, które istnieją w każdym stanie (chociaż w Kalifornii, jak wspomniano poniżej, mają podstawę konstytucyjną). Powodem ich istnienia jest legislacyjna polityka publiczna mająca na celu ochronę wykonawców. Dokładniej rzecz ujmując, stanowe organy ustawodawcze ustaliły, że ze względu na ekonomikę branży budowlanej wykonawcy i podwykonawcy potrzebują większego zabezpieczenia w przypadku braku zapłaty za swoją pracę niż tylko prawo do pozywania właścicieli inwestycji budowlanej na podstawie umów. W szczególności, bez „zastawu mechanika”, podwykonawcy dostarczający robociznę lub materiały mogliby nie mieć skutecznego środka prawnego, jeżeli ich główny wykonawca nie byłby dostatecznie odpowiedzialny finansowo, ponieważ jedyne prawo umowne przysługiwałoby im w stosunku do tego głównego wykonawcy.
Bez zastawu mechanika wykonawca miałby ograniczoną liczbę możliwości wyegzekwowania płatności należnych kwot. Co więcej, w każdym nieudanym projekcie, zazwyczaj istnieje długa lista roszczeń i rościcieli. Aby uniknąć widma podwykonawców rozmaitych rzemiosł, różnych producentów materiałów i dostawców usiłujących odebrać, czy wymontować z nieruchomości wprowadzone przez nich ulepszenia, oraz zachować pewien stopień równości między różnymi podmiotami mającymi roszczenia wobec projektu, stworzono ustawowy system zastawu. Bez tego rzemieślnik „A” może próbować „ścigać się” z dostawcą „B” do sądu, miejsca realizacji projektu lub pożyczkodawcy budowlanego w celu uzyskania płatności. By tego uniknąć, większość ustaw dotyczących zastawu nakazuje ścisłe przestrzeganie sformalizowanego procesu, w zamian za terminowe rozstrzyganie i równoważenie roszczeń między wszystkimi zaangażowanymi stronami – zarówno właścicielami nieruchomości, jak i osobami ubiegającymi się o zastaw.
W stanie Kalifornia zastaw mechanika jest konstytucyjnym prawem gwarantowanym wykonawcom na mocy Konstytucji KaliforniiKonstytucja Kalifornii, Artykuł XIV, Sekcja 3.. Prawo to zostało szczegółowo wdrożone w ustawach uchwalonych przez Parlament Stanu KaliforniaSolit v. Tokai Bank (1999) 68 CA4th 1435
http://online.ceb.com/CalCases/CA4/68CA4t1435.htm.. W Teksasie Konstytucja Teksasu przyznaje budowniczym prawo zastawu, a podwykonawcy – na mocy rozdziału 53 Kodeksu Własności Stanu Teksas.
Definicja zastawu na pojeździe i możliwość jego sprzedaży Zastaw na pojazd, który jest nałożony przez mechanika samochodowego, jest technicznie „zastawem rzemieślnika”, a nie „zastawem mechanika – Mechanic’s lien”, ale działa w podobny sposób jak zastaw „mechanika”. Prawo zastawu „mechanika” może powstać tylko na nieruchomości, tj. gruncie lub budynkach. Jeżeli osoba (licencjonowana stacja naprawcza) naprawiała, dostarczyła towar lub materiały, odholowała lub przechowała pojazd i nie otrzymała zapłaty za wykonane usługi, przysługuje jej zastaw na pojeździe. Zastaw powstaje z chwilą przedstawienia zarejestrowanemu właścicielowi pisemnego zestawienia opłat za wykonane prace lub usługi. Jednakże jeśli wykonano usługi, które nie zostały uzgodnione, a wcześniej nie wystawiono pisemnego i podpisanego kosztorysu, mechanik samochodowy nie ma prawa powstrzymać właściciela prawnego przed odebraniem pojazdu. Jeśli mechanik zażąda opłaty, która nie jest racjonalnie związana z wykonaną pracą i odmówi zwrotu pojazdu do czasu zapłacenia tej sumy, właściciel pojazdu będzie mógł odzyskać od mechanika opłatę za przechowywanie, ponieważ mechanik nie ma prawa odmówić zwrotu pojazdu. Robiąc to, mechanik popełniłby przestępstwo bezprawnego użytkowania lub defraudacji.
Z drugiej strony mechanik może wycenić i przedstawić do zapłacenia właścicielowi pewne wydatki, które są związane z wykonaną pracą. Wydatki te obejmują zwykle holowanie, opłaty za przechowywanie i koszt złożenia zastawu (w sądzie).
Jeśli pojazd jest holowany przez agencję publiczną lub prywatną firmę holowniczą, zastaw powstaje podczas holowania lub transportu pojazdu. Zastaw można zaspokoić, sprzedając pojazd w procesie sprzedaży zastawu.
Aby przeprowadzić sprzedaż zastawu, osoba / zastawnik musi posiadać pojazd i może musieć uzyskać zezwolenie na sprzedaż zastawu od Departamentu Pojazdów Samochodowych Stanu, w zależności od stanu i wartości pojazdu. Zainteresowane strony, w tym zarejestrowani i prawni właściciele, zostaną powiadomieni listem poleconym przed sprzedażą.
Utworzenie zastawu Zastaw wykonawcy istnieje w celu zabezpieczenia płatności za usługi, robociznę i materiały na majątku osobistym i nieruchomości. Jednak mechanizmy tworzenia i egzekwowania różnią się w zależności od tego, czy chodzi o własność nieruchomą, czy ruchomą. Prawo zastawu mechanika na nieruchomości reguluje ustanowienie i egzekwowanie tych zastawów na rzeczach ruchomych, które zostały zamontowane w nieruchomości w taki sposób, że stały się budynkiem, armaturą i osprzętem stale przytwierdzonym do obiektu.
Tworzenie i egzekwowanie – własność ruchoma Angielskie prawo zwyczajowe uznawało zastawy wykonawcy – mechanika dotyczące wyłącznie mienia ruchomego. Zastaw powstał z mocy prawa przez fakt, że rzemieślnik pracuje na przedmiocie majątku ruchomego lub dołącza do niego dodatkowe materiały. Jednakże aby zachować prawo zastawu, rzemieślnik musiał zachować posiadanie przedmiotu do czasu otrzymania zapłaty. Jeżeli nieruchomość została zwrócona właścicielowi przed upływem tego czasu, zastaw przepadał. Zastaw był egzekwowany poprzez samodzielną sprzedaż majątku i przeznaczenie wpływów ze sprzedaży na zapłatę kwoty należnej za wykonanie. Sprzedaż miała charakter pozasądowy, tj. odbywała się w taki sam sposób, jak sprzedaż majątku zastawionego za dług.
Wydaje się, że w Ameryce 34 stany mają teraz ustawy przewidujące zastawy wykonawców/ mechaników na majątku ruchomymAutomotive Service Association (April 2, 2004)
„Mechanic Lien Laws”
Taking the Hill. Retrieved 2018-05-22.
PDF.. Statuty te mają tendencję do modyfikowania zasad prawa zwyczajowego. Na przykład w Wirginii zastaw mechanika można egzekwować tylko do kwoty 625 USD, a jeśli wartość majątku przekracza 5000 USD, musi zostać sprzedana na aukcji prowadzonej przez szeryfa zarządzonej przez właściwy sąd.
Tworzenie, udoskonalanie, pierwszeństwo i egzekwowanie – nieruchomości Zastawy mechanika na prawie do nieruchomości wynikają wyłącznie z przepisów prawa. Każdy stan ma własne prawa dotyczące ustanawiania i wykonywania tych zastawów, ale ogólnie są wśród nich pewne podobne elementy„Lien and Bond Claims in the 50 States: 2018”
Kegler Brown. Foundation of the American Subcontractors Association, Inc. 2018. Retrieved May 21, 2018.. Wiele stanów rozróżnia rodzaje nieruchomości, na których można wnieść zastaw wykonawcy.
Zgodnie z obowiązującą w prawie zwyczajowym zasadą „immunitetu suwerennego”, nieruchomości rządowe (własność publiczna) zwykle nie są przedmiotem roszczeń osób prywatnych – na nieruchomościach należących do państw, a w Kanadzie do korony, nie można założyc hipoteki. W związku z tym, chyba że stan wyraźnie tak postanowi, zastaw mechanika (wykonawcy) nie wiąże się z tytułem własności należącym do państwa ani jego jednostek administracyjnych, takich jak miasta. Podobnie, zastawy wykonawcy na mocy prawa stanowego są nieważne na federalnych projektach budowlanych. Aby chronić podwykonawców i dostawców pracujących przy projektach federalnych, w których cena kontraktowa przekracza 100 000,00 USD, Ustawa Millera nakłada na generalnych wykonawców obowiązek przedstawienia poręczenia przez instytucję finansową (payment bond), które gwarantuje zapłatę za pracę wykonaną zgodnie z warunkami umowy„Payment Bonds for Construction Projects”
https://www.constructionbond.ca/payment-bonds-for-construction-projects/#:~:text=The%20payment%20bond%20ensures%20subcontractors,actually%20protects%20the%20project%20owner.. Wiele rządów stanowych i samorządowych podobnie wymaga, aby wykonawcy projektów robót publicznych podlegali obowiązkowi uzyskania poręczenia, na mocy tak zwanych „Little Miller Act” – „Małych Ustaw Millera”. Teoretycznie poręczenie przez instytucję finansową wystawione głównemu wykonawcy na rzecz właściciela publicznego, celem opłacenia podwykonawców i dostawców, na podstawie Ustawy Millera lub Małej Ustawy Millera, zastępuje majątek rządowy, a uprawnieni wnioskodawcy zgłaszają roszczenia wobec tej kaucji w podobny sposób, w jaki złożyliby zwykły zastaw wykonawcyhttps://www.levelset.com/blog/payment-surety-bond-claim/
https://www.levelset.com/blog/payment-surety-bond-claim/#The_Miller_Act_Federal_projects
https://www.levelset.com/blog/payment-surety-bond-claim/#State_projects..
W wielu stanach ustawodawca stworzył dodatkowe procedury dla ustanowienia zastawu wykonawcy na nieruchomościach mieszkaniowych. W New Jersey, gdzie uchwalono najsurowsze z tych przepisów, zastaw wykonawcy można ustanowić na nieruchomości mieszkalnej tylko po złożeniu Zawiadomienia o Niespłaconym Saldzie i Prawie do Złożenia Zastawu w ciągu 60 dni od daty ostatniej pracy składającego zastaw i orzeczenia arbitrażowego wydanego przez arbitra Amerykańskiego Stowarzyszenia Arbitracji, zezwalającego na wniesienie zastawu wykonawcyNew Jersey Construction Lien Law Revisions
https://www.njleg.state.nj.us/2010/Bills/A0500/410_R1.PDF..