thumb|GameBoy Advance z grą Przenośna konsola gier wideo – lekkie, niewielkich rozmiarów urządzenie elektroniczne posiadające wbudowany ekran, klawisze sterowania i głośnikiD 4.1 – Standards and technology monitoring report [revised version]. University_of_Maribor. Sixth_Framework_Programme (Wspólnota_Europejska). 24 April 2007. p. 20.. Ich niewielkie rozmiary i waga umożliwia noszenie ich przy sobie i granie w dowolnym miejscu i czasieLi, Frederick W.B. Computer Games. Durham University. Retrieved 19 December 2008. p. 4.. W przeciwieństwie do konsoli zasilana jest prądem stałym, a ekran, głośniki i kontroler stanowią integralną część urządzenia .
W 1977 roku przedsiębiorstwo Mattel zaprezentowało pierwszą przenośną grę elektroniczną – Auto Race . Później również inne przedsiębiorstwa, m.in. Coleco i Milton Bradley wyprodukowały własne urządzenia z wbudowaną w nie pojedynczą grą. Najstarszą „prawdziwą” przenośną konsolą gier wideo, z wymiennymi kardridżami jest Microvision przedsiębiorstwa Milton Bradley wyprodukowana w 1979 roku.
Za największego popularyzatora przenośnych konsoli do gier uważa się przedsiębiorstwo Nintendo, które w 1989 roku wyprodukowało Game Boya i do dzisiaj jest dominującym graczem w tym segmencie rynku .
Historia Początki thumb|160px|Auto Race z 1976 roku Przenośne konsole do gier mają swe korzenie w prostych, przenośnych grach elektronicznych z lat 70. i 80. XX wieku. Na urządzeniach tych można było grać tylko w jedną grę, mieściły się w dłoni i korzystały z różnych technologii wyświetlaczy, takich jak LED, LCD czy VFD. W 1978 roku przenośne gry elektroniczne były opisywane przez czasopismo Popular Electronics jako „gry nie-wideo” lub „gry nie-telewizyjne”, w celu odróżnienia od urządzeń wymagających podłączenia do telewizora .
W 1976 roku Mattel rozpoczął prace nad linią elektronicznych gier sportowych mających rozmiary kalkulatorów, które stały się pierwszymi przenośnymi grami elektronicznymi. Projekt rozpoczął się, gdy Michael Katz, dyrektor działu nowych produktów w przedsiębiorstwie Mattel, nakazał inżynierom zaprojektowanie gry o rozmiarach kalkulatora korzystającej z diod LED .
Efektem tych prac były wypuszczone w 1976 roku AutoRace i Football, gry, które okazały się takim sukcesem, że jak stwierdził sam Katz, „proste urządzenia elektroniczne zmieniły się w 400 milionów dolarów”. Przedsiębiorstwo Mattel było później nagradzane na wystawach gier przenośnych. Niedługo później inne przedsiębiorstwa, m.in. Coleco, Parker Brothers, Milton-Bradley, Entex i Bandai, rozpoczęły produkcje własnych gier elektronicznych.
W roku 1979 przedsiębiorstwa Milton-Bradley wyprodukowała pierwszą przenośną konsolę z wyświetlaczem LCD i wymiennymi kardridżami – Microvision. Cosmic Hunter (opublikowana w 1981 roku) była również pierwszą grą, w której postać sterowana była czterokierunkowym przyciskiem.
W 1980 roku pojawiła się seria gier Game & Watch, zaprojektowana przez Gunpei Yokoi a produkowana przez Nintendo. W urządzeniach tych w rogu ekranu wyświetlany był zegar.
Przełom lat 80. i 90. XX wieku thumb|200px|left|Gra z początku lat 80. Pod koniec lat 80. i na początku lat 90. nastąpił ponowny rozkwit rynku przenośnych konsoli do gier. Nie nadszedł jeszcze czas na kolorowe i podświetlane wyświetlacze, ze względu na wysokie zużycie energii, a małe akumulatory miały zbyt wiele ograniczeń, żeby weszły do masowego użycia. Dlatego też mimo znacznie lepszych parametrów technicznych, konsole takie jak Atari Lynx czy Sega Game Gear przegrały w konkurencji z Game Boyem Nintendo.
Mimo że w sprzedaży były akumulatory niezależnych producentów (NiCd), wymagały one całkowitego rozładowania aby zapewnić ich jak największą wydajność. Można też było użyć akumulatorów kwasowo-ołowiowych, ale trudno uznać je za urządzenia przenośne. Dopiero akumulatory NiMH) rozwiązały problem wydajności i przenośności, ale pojawiły się na kilka lat po zakończeniu produkcji Atari Lynx, GameGear i pierwszego modelu Gameboya.
Game Boy thumb|140px|Game Boy
Pięć lat po porażce systemu Home-Computer Super Micro Cardridge przedsiębiorstwa Palmtex, Nintendo wypuściło Gameboya. Grupa inżynierów pod przewodnictwem Gunpei Yokoi stworzyła również system Game & Watch, a także gry na konsolę Nintendo Entertainment System – Metroid i Kid Icarus. Kilku krytyków dokładnie przyjrzało się konstrukcji urządzenia, wytykając mu niewielki, czarno-biały ekran i niewielką moc obliczeniową. Jednak inżynierowie stwierdzili, że najważniejszą cechą jest niewielki koszt produkcji i ekonomiczne wykorzystanie baterii, a porównując Game Boya z wcześniejszym Microvision, Game Boy był pod tym względem olbrzymim krokiem naprzód.
Yokoi zrozumiał, że sukces Game Boya wymaga mega-hitu – przynajmniej jednej gry, która zdefiniowałaby konsolę i przekonała klientów do jej kupna. W czerwcu 1988 ówczesny CEO amerykańskiej sekcji Nintendo – Minoru Arakawa – dostrzegł na targach grę Tetris. Nintendo wykupiło prawa do gry i sprzedawało ją w pudełku wraz z Game Boyem. Był to strzał w dziesiątkę. Pod koniec roku sprzedano ponad milion urządzeń, a w 1992 roku sprzedano już 25 milionów sztuk. Do 31 marca 2005 roku sprzedano 118,69 miliona sztuk Game Boya i Game Boya Color na całym świecie .
Atari Lynx
thumb|left|Atari Lynx
W 1987 roku przedsiębiorstwo Epyx stworzyło Handy Game, urządzenie, które w roku 1989 zmieniło się w Atari Lynx. Była to pierwsza przenośna konsola z kolorowym wyświetlaczem na świecie. Również podświetlenie ekranu pojawiło się w Atari Lynx jako pierwsze. Konsola wspierała także rozgrywki sieciowe z maksymalnie 17 graczami. Urządzenie posiadało również zaawansowany procesor umożliwiający sprzętowe skalowanie sprite'ów. Lynx mogła być obrócona do góry nogami, dzięki czemu była wygodna również dla leworęcznych graczy.
Wszystkie te cechy były niestety okupione wysoką ceną konsoli, co skłaniało graczy do poszukiwania tańszych rozwiązań. Narzekano również na nieporęczność urządzenie, krótki czas działania na bateriach i brak wsparcia ze strony producentów gier.
Wysoka cena, energochłonność, braki towaru, niewielka liczba przebojowych gier i agresywna kampania reklamowa ze strony przedsiębiorstwa Nintendo zdecydowały o porażce rynkowej urządzenia, pomimo wyprodukowania poprawionej wersji – Lynx II. Pomimo tego przedsiębiorstwa takie jak Telegames wciąż wspierały urządzenie, długo po tym jak straciło jakiekolwiek znaczenie na rynku. Nowe gry pojawiały się aż do 2004 roku.
TurboExpress thumb|konsola TurboExpress, tuner TV TurboVision i gry
TurboExpress było przenośną wersją konsoli TurboGrafx-16. Na rynku pojawiła się po raz pierwszy w 1990 roku w cenie 249.99$ (cenę na krótko podniesiono do 299.99$, niedługo później wróciła do 249.99$ a od 1992 roku sprzedawano ją po 149.99$). W Japonii znana była pod nazwą PC Engine GT.
W swoim czasie była to najbardziej zaawansowana konsola i można było na niej uruchomić wszystkie gry z TurboGrafx-16. Posiadała ekran o przekątnej 2.6", takiej samej, jak pierwszy Game Boy, mogła wyświetlać jednocześnie 64 sprite'y w 512 kolorach. Posiadała 64 kB pamięci RAM i dwa procesory 6820 pracujących w częstotliwości 3,58 Mhz.
Do konsoli oferowano interesujące akcesoria. Jednym z nich był tuner TV TurboVision umożliwiający korzystanie z konsoli jako monitora. Innym dodatkiem był TurboLink, pozwalający na grę dwuosobową. Jednak tylko nieliczne gry umożliwiały grę z wykorzystaniem tego akcesorium.
Sega Game Gear
thumb|left|Sega Game Gear
Sega Game Gear była trzecią konsolą, po Lynx i TurboExpress, z kolorowym wyświetlaczem. Została wypuszczona na rynek japoński w roku 1990, a rok później w Ameryce Północnej i Europie. Konsolę oparto na Sega Master System, co pozwoliło producentowi na szybkie przenoszenie gier z bogatej biblioteki gier na Master System.
Bitcorp Gamate thumb|Gamate z kardridżami
Gamate przedsiębiorstwa Bitcorp było pierwszym zaprojektowanym od podstaw urządzeniem stworzonym w odpowiedzi na Gameboya Nintendo. Premierę miał w Azji w roku 1990 a na rynki światowe został wypuszczony w 1991 roku.
Podobnie jak Sega Game Gear urządzenie należało trzymać poziomo i wymagało 4 baterii AA. Jednak w przeciwieństwie do wielu późniejszych klonów Gameboya, jego wewnętrzne podzespoły były profesjonalnie montowane. Niestety, najsłabszą stroną konsoli był jej ekran. Nawet w porównaniu do ówczesnych standardów ekran był nieczytelny, a animacje rozmyte. Było to najprawdopodobniej główną przyczyną niewielkiej sprzedaży urządzenia i upadku przedsiębiorstwa Bitcorp. Mimo to, aż do 1994 roku na rynku azjatyckim publikowano gry na tę konsolę. Jednak dokładna liczba gier na tę konsolę nie jest znana.
Pomimo zamontowania jedynie pojedynczego głośnika, gry projektowane były w dźwięku stereo. Aby usłyszeć oba kanały, użytkownik musiał podłączyć słuchawki.
Lata 90. XX wieku Dopiero po dziewięciu latach od premiery Game Boy doczekał się następcy – Game Boy Color miał swoją premierę w 1998 roku. Posiadał wymiary podobne do Game Boy Pocket (odświeżonej wersji oryginalnego Game Boya) i kolorowy ekran. Można było na nim uruchamiać gry z wcześniejszych wersji, moc obliczeniowa jednak nie została znacząco zwiększona.
Niewielki rozwój platformy Nintendo pozwolił osiągnąć umiarkowany sukces innym urządzeniom, takim jak Neo Geo Pocket Color czy WonderSwan Color.
Game.com thumb|Game.com Game.com było przenośną konsolą produkowaną przez przedsiębiorstwo Tiger Electronics od września 1997 roku. Urządzenie przeznaczone dla trochę starszych graczy, co przełożyło się na zastosowanie rozwiązań nie spotykanych wcześniej w konsolach – funkcjonalności PDA i dotykowego ekranu. Tym niemniej producent chciał również rzucić wyzwanie Nintendo i jego Game Boyowi i trafić w gusta także młodszych graczy. W przeciwieństwie do innych tego typu konsoli, Game.com miało dwa sloty na kartridże do gier i mogło być podłączone do modemu o przepustowości 14,4 kb/s. Późniejsze edycje urządzenia posiadały tylko jeden slot na gry.
Game Boy Color
thumb|140px|left|Game Boy Color Następca Game Boya miał swą premierę w roku 1998 – 21 października roku w Japonii, a w listopadzie w USA. Posiadał kolorowy wyświetlacz i nieco większe rozmiary niż Game Boy Pocket. W urządzeniu zamontowano dwa razy szybszy procesor i dwa razy więcej pamięci. Game Boy Color miał też możliwość komunikacji z innymi egzemplarzami za pośrednictwem portu podczerwieni.
Game Boy Color powstał pod wpływem producentów gier, którzy uważali, że specyfikacja oryginalnego Game Boya nie była wystarczająca. Konsola jest kompatybilna wstecz, czyli można na niej uruchamiać gry z pierwszej wersji urządzenia, dzięki czemu biblioteka dostępnych gier była bardzo szeroka. Podobnie jest z kolejnymi modelami linii Game Boy – każdy następny model jest kompatybilny wstecz ze swoim poprzednikiem.
Do 31 marca 2005 roku łączna sprzedaż konsoli Game Boy i Game Boy Color wyniosła 118,69 milionów egzemplarzy.
Konsola potrafi wyświetlić jednocześnie do 56 kolorów z palety 32,768 i może dodać czterokolorowe cieniowanie do gier z oryginalnego Game Boya.
Neo Geo Pocket
Neo Geo Pocket było pierwszą przenośną konsolą wyprodukowaną przez SNK. Na rynku japońskim zadebiutowała pod koniec 1998 roku. Jednak niższe niż przewidywane wyniki sprzedaży zadecydowały o jej wycofaniu z rynku w roku 1999 i natychmiastowym zastąpieniu wersją z kolorowym wyświetlaczem. Konsola dostępna była wyłącznie w Japonii i Honk Kongu.
Pomimo krótkiego okresu życia urządzenie doczekało się kilku ważnych gier, takich jak Samurai Shodown czy King of Fighters R-1. Z nielicznymi wyjątkami, NGP obsługuje również gry z wersji kolorowej.
Neo Geo Pocket Color
thumb|Neo Geo Pocket Color Neo Geo Pocket Color (NGPC) jest 16-bitową konsolą zaprojektowaną przez SNK – producenta stacjonarnej konsoli Neo Geo i popularnych automatów do gier. Premierę miało 16 marca 1999 roku w Japonii, 6 sierpnia 1999 w USA i pod koniec 1999 roku w Europie.