Henry Kenneth „Ken” Alfred Russell (ur. 3 lipca 1927 w Southampton, zm. 27 listopada 2011 w Londynie) – brytyjski reżyser filmowy.
Życiorys Syn Henry’ego i Ethel Russellów. Jego ojciec był właścicielem sklepu obuwniczego.
Jako reżyser nakręcił ponad siedemdziesiąt filmów, były wśród nich filmy fabularne, dokumentalne i krótkometrażowe. Do wielu z nich sam napisał scenariusz, a także był ich producentem; ponadto pojawił się również jako aktor w kilkunastu filmach. Światowy rozgłos przyniósł mu zrealizowany w 1969 film Zakochane kobiety według powieści D.H. Lawrence’a, pisarza, będącego ikoną dla gejów. Wizualne piękno tego filmu, wyrafinowane sceny erotyczne oraz inne walory zachwyciły zarówno publiczność, jak i krytyków. W 1971 Russell otrzymał za jego reżyserię swoją jedyną nominację do Oscara.
Jego twórczość cechuje ogromna drastyczność w pokazywaniu przemocy i seksualności. Seksualność często sąsiaduje z religijnością. Reżyser czerpie z ekspresjonizmu i surrealizmu, ale też estetyki wideoklipu. Często wraca do motywu szaleństwa, podświadomości (jeden z jego filmów jest zatytułowany Odmienne stany świadomości). Innym znanym dziełem są Diabły (według opowiadania Aldousa Huxleya Diabły z Loudun) − historia opętania zakonnic w Loudun.
Zrealizował m.in. film Lisztomania − biografię XIX-wiecznego kompozytora Ferenca Liszta w formie rock opery, a także podobny w stylu muzycznym obraz Tommy. Innym dziełem Russella jest film biograficzny o Piotrze Czajkowskim, Kochankowie muzyki, gdzie akcentowany jest homoseksualizm bohatera i niemożliwa do spełnienia miłość jego żony. Wątki homoseksualne wracały bardzo często w filmach Russella (co jest o tyle ciekawe, że sam nie był gejem − miał czwórkę dzieci i był trzykrotnie żonaty), bowiem były dla niego dobrym środkiem dla pokazania bezsilności człowieka wobec własnej seksualności.
Popularnym projektem Kena Russella jest Dziki Mesjasz, historia związku francuskiego malarza Henri Gaudiera i polskiej pisarki Zofii Brzeskiej. Reżyser nakręcił również filmy o: Mahlerze, Debussym, Rudolfie Valentino, tancerce Isadorze Duncan. Filmy biograficzne Russella są krytykowane za niedokładność faktograficzną, a nawet niezgodność z faktami, są osobistymi wizjami Russella na temat bohaterów.
Zmarł w londyńskim szpitalu po ciężkiej chorobie.
Najważniejsze filmy 1967: Mózg za miliard dolarów 1969: Zakochane kobiety 1970: Kochankowie muzyki 1971: Diabły 1972: Dziki Mesjasz 1974: Mahler 1975: Tommy 1975: Lisztomania 1977: Valentino 1980: Odmienne stany świadomości 1984: Zbrodnie namiętności 1986: Gotyk 1987: Aria (Nessun dorma) 1988: Ostatni taniec Salome 1988: Kryjówka Białego Węża 1989: Tęcza 1991: Być dziwką 1993: Kochanek Lady Chatterley
Nagrody i nominacje Rok Festiwal, nagroda Kategoria Za Wynik 1971 Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza reżyseria Zakochane kobiety 1971 Złoty Glob Najlepszy reżyser Zakochane kobiety Najlepszy anglojęzyczny film zagraniczny 1970 Nagroda Brytyjskiej Akademii Filmowej Najlepsza reżyseria Zakochane kobiety 1987 40. MFF w Cannes Złota Palma Aria 1974 27. MFF w Cannes Technical Grand Prize Mahler Złota Palma
Przypisy
Linki zewnętrzne
Ken Russell w telewizji − analiza twórczości telewizyjnej Russella, strona British Film Institute
Kategoria:Brytyjscy reżyserzy filmowi Kategoria:Urodzeni w 1927 Kategoria:Zmarli w 2011 Kategoria:Ludzie urodzeni w Southampton