thumb|250px|Liswarta przepływająca przez Taninę w gminie Herby thumb|250px|Staw w Lisowie, jeden z wielu stawów położonych na terenie parku Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą – park krajobrazowy w Polsce na terenie województwa śląskiego, w dolinie górnego biegu rzeki Liswarty, na terenie Lasów Lublinieckich. Utworzony w grudniu 1998 rokuRozporządzenie Wojewody Częstochowskiego nr 28/98 z dnia 1998-12-21 .
Powierzchnia parku wynosi 51 134 ha (park – 38 731 ha, otulina – 12 403 ha). Powierzchnia leśna stanowi ok. 60% parku, 30% stanowią użytki rolne, 10% stawy i cieki wodne, a 2% tereny zabudowane.
Celem ochrony jest przede wszystkim zachowanie kompleksów leśnych oraz łąk śródleśnych wraz z szatą roślinną, a szczególnie roślinami chronionymi i rzadkimi zbiorowiskami roślinnymiProjekt Planu Ochrony PK „Lasy nad Górną Liswartą”, Instytut Ochrony Środowiska, Warszawa 2006, s. 4.. Podejmowane są szczególnie działania na rzecz poprawienia stosunków wodnych na terenach leśnych i terenach podmokłych.
Na terenie parku znajdują się liczne stawy hodowlane, stanowiące istotny składnik krajobrazu. Często spotykane są tu torfowiska oraz tereny źródliskowe. Poza krajobrazem stawów rybnych występują tu też krajobrazy: z dominacją siedlisk lasów mieszanych świeżych; lasów iglastych borów i lasów mieszanych zdominowanych przez monokultury sosnowe oraz krajobraz dolin rzecznych z fragmentami łęgów wierzbowo-topolowych i torfowiskProjekt Planu Ochrony PK „Lasy nad Górną Liswartą”, Instytut Ochrony Środowiska, Warszawa 2006, s. 10..
Położenie geograficzne Park znajduje się na terenie trzech powiatówDotyczy także otuliny parku krajobrazowego.: częstochowskiego w obrębie gmin Blachownia, Konopiska, Starcza kłobuckiego w obrębie gmin Panki, Przystajń, Wręczyca Wielka lublinieckiego w obrębie gmin Boronów, Ciasna, Herby, Kochanowice, Koszęcin, Woźniki.
Cały park leży na terenie Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej, wchodzącej w skład Wyżyny Śląsko-Krakowskiej. Przeważająca część parku znajduje się na terenie Obniżenia Liswarty-Prosny, fragmenty w części południowo-zachodniej leżą na terenie Progu Woźnickiego, zaś w części północno-wschodniej park leży w obszarze Progu Herbskiego.
Park położony jest na terenie czterech nadleśnictw: Herby, Lubliniec, Koszęcin i Kłobuck.
thumb|center|650px|550pxMapa Parku Krajobrazowego „Lasy nad Górną Liswartą” thumb|250px|Budynek siedziby Parku
Historia Parku Pierwsze robocze wytyczenie granic parku na obszarze dorzecza górnej Liswarty dokonane zostało przez Janusza Hereźniaka i Izabellę Maszczyńską w latach 1982–1983. Jednakże ze względu na to, że w roku 1994 weszła w życie ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym, dopiero w 1996 roku przygotowana została dokumentacja projektowa Parku Krajobrazowego „Lasy nad Górną Liswartą”Janusz Hereźniak, Świat roślin w istniejących i projektowanych obiektach ochrony przyrody Parku Krajobrazowego „Lasy nad Górną Liswartą”, [w:] red. Marceli Antoniewicz Ziemia Częstochowska Tom XXXII, Wyd. Częstochowskie Towarzystwo Naukowe, Częstochowa 2005, s. 264–266..
Siedziba parku wpierw znajdowała się w miejscowości Herby, a następnie przeniesiona została do sąsiedniej Kaliny.
Rezerwaty przyrody thumb|200px|Fragment rezerwatu Rajchowa Góra Na terenie parku znajduje się pięć istniejących oraz dwa projektowane rezerwaty przyrody.
NazwaTyp rezerwatuPowierzchniaPołożenieData utworzeniaCisy nad Liswartąleśno-florystyczny23,82 haleśnictwo Łebki17 maja 1957Cisy w Łebkachleśno-florystyczny21,17 haleśnictwo Łebki17 maja 1957Kochanowicki Grądleśny26,42 haleśnictwo Kochanowice27 lutego 2024Łęg nad Młynówkąleśny90 hagmina Ciasnaleśnictwo Ponoszów2006Rajchowa Góraleśno-florystyczny8,2 haleśnictwo Dębowa Góraw pobliżu Szklanej Huty14 września 1959
Istniejące na terenie parku rezerwaty przyrody mają charakter leśno-florystyczny i leśny. W rezerwatach „Cisy nad Liswartą” oraz „Cisy w Łebkach” w drzewostanie dominuje olsza czarna zajmując ok. 60% całego drzewostanu z domieszką sosny zwyczajnej, świerka pospolitego oraz brzozy. W obu przypadkach celem ochrony jest zachowanie naturalnych stanowisk cisa pospolitego. W obu rezerwatach zasoby florystyczne oszacowano na prawie 200 gatunków roślinnych w każdym.
„Łęg nad Młynówką” to rezerwat przyrody położony na obszarze leśnictwa Panoszów. Powierzchnia rezerwatu to ok. 90 ha. Celem ochrony jest zachowanie podgórskiego łęgu jesionowego Carici remotae-Fraxinetum z udziałem gatunku charakterystycznego turzycy rzadkokłosej. Występuje tu 7 gatunków roślin chronionych: barwinek pospolity, bluszcz pospolity, grążel żółty, kukułka plamista, kukułka Fuchsa, listera jajowata oraz wawrzynek wilczełyko. Z roślin górskich stwierdzono tu następujące gatunki: bez koralowy, kozłek bzowy, liczydło górskie, starzec kędzierzawy, trybula lśniąca, trzcinnik owłosiony, wiechlina odległokłosa. W części obszaru, gdzie odpływ wód jest słaby, znajduje się ols porzeczkowy Ribeso nigri-Alnetum.
W rezerwacie „Rajchowa Góra” dominującymi gatunkami w drzewostanie są sosna zwyczajna i buk zwyczajny stanowiące odpowiednio ok. 50% i 30% masy drzewostanu. Na obszarze tego rezerwatu szacuje się występowanie ok. 100 gatunków roślin naczyniowych. Celem ochrony jest wielogatunkowy las mieszany pochodzenia naturalnego.
„Kochanowicki Grąd” leży na obszarze leśnictwa Kochanowice i ma powierzchnię 26,42 ha. Celem ochrony stanowi ponad stuletni starodrzew dębowy składający się z pomnikowych dębów szypułkowych. Z gatunków pod ochroną ścisłą występują tu: kruszczyk szerokolistny, goryczka wąskolistna, wawrzynek wilczełyko, widłak jałowcowaty. Pod ochroną częściową znajdują się: kruszyna pospolita, kalina koralowa, czosnek niedźwiedzi, przylaszczka pospolita i kopytnik pospolity. Poza tym występują tu z gatunków rzadkich: przetacznik górski, starzec Fuchsa, starzec kędzierzawy.
Projektowane rezerwaty przyrody thumb|250px|Wymarłe drzewa nad Leńcą – efekt działalności bobra europejskiego, fragment projektowanego rezerwatu „Rozlewiska bobrowe pod Górą Wilczarnia” NazwaTypPowierzchniaPołożenie„Łęgi i grądy koło Zump” („Dębowy Łęg Podgórski w Zumpach”)leśnyok. 65 haleśnictwo Boronówprzy miejscowości Zumpy„Rozlewiska bobrowe pod Górą Wilczarnia”leśny-faunistycznyok. 50 haleśnictwo Kamienicana wschód od Boronowa
Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe „Rozlewisko Górnej Stradomki” – utworzony w 1993 roku, później zlikwidowany. Planuje się przywrócenie ochrony tego obszaru w formie użytku ekologicznego. Występują tu z gatunków roślin ściśle chronionych: kukułka plamista, widłaczek torfowy, widłak jałowcowaty oraz mieczyk dachówkowaty, a do częściowo chronionych należą: centuria pospolita, grążel żółty oraz bagno zwyczajne. „Dolina Młynówki” – projektowany.
Użytki ekologiczne thumb|250px|Użytek ekologiczny „Jeziorko” w Korzonku (fragment) thumb|250px|Fragment podmokłego obszaru w leśnictwie Lubockie, staw Brzoza Na terenie parku krajobrazowego znajduje się pięć użytków ekologicznych: „Bagno w Jeziorze” niedaleko miejscowości Jezioro, „Jeziorko” w pobliżu miejscowości Korzonek, Bagienko w Pietrzakach w miejscowości Pietrzaki, „Brzoza” koło wsi Lubockie oraz „Żwirowiska w Cieszowej”.
Nazwa użytkuPowierzchniaPołożenieRok utworzenia„Jeziorko”2,50 haleśnictwo Hutkiw pobliżu Leśniaków1996„Bagno w Jeziorze”6,53 haleśnictwo Jezioro1996„Bagienko w Pietrzakach”0,94 haleśnictwo Trzepizuryw pobliżu miejscowości Pietrzaki2002„Brzoza”52,23 haleśnictwo Lubockie2007„Żwirowiska w Cieszowej”11,58 haleśnictwo Cieszowa2007
„Jeziorko” położone jest w obrębie leśnictwa Hutki. Jest to wyrobisko potorfowe otoczone częściowo borem bagiennym Vaccinio uliginosi-Pinetum. Na obszarze torfowiska występuje wełnianka wąskolistna.
„Bagno w Jeziorze” znajduje się w obrębie nadleśnictwa Herby. Jest to śródleśne jezioro oligotroficzne. Na jego terenie występują m.in. brzoza czarna i bagno zwyczajne.
„Bagienko w Pietrzakach” znajduje się w obrębie leśnictwa Trzepizury. Na terenie tego użytku występuje wierzba szara, wierzba uszata, kruszyna pospolita, bagno zwyczajne, borówka bagienna, wełnianka pochwowata, żurawina błotna, trzęślica modra, a także kilka gatunków turzycy: dziubkowata, siwa, gwiazdkowata oraz zaostrzona. Turzyce zarastają głównie najniżej położone obszary, towarzyszą im takie gatunki jak: sit rozpierzchły, wąkrota zwyczajna, siedmiopalecznik błotny oraz tojeść bukietowa. Bagno to okresowo wysycha i zarasta. Otoczone jest ono sosnowym borem bagiennym.
Proponowane użytki ekologiczne NazwaPowierzchniaPołożenie„Lubocki Łęg”leśnictwo Lubockie„Kierzkowskie Bagna”90 ha(razem z proponowanym użytkiemStawy i bagna Piłka)leśnictwo Chwostekw pobliżu miejscowości Kierzki„Stawy i bagna Piłka”90 ha(razem z proponowanym użytkiemKierzkowskie Bagna)leśnictwo Chwostekw pobliżu miejscowości Kierzki„Łąki z mieczykiem koło Zump”5 haleśnictwo Boronóww pobliżu miejscowości Zumpy„Wrzosowiska w Aleksandrii-Pohulance”1 haAleksandria„Podmokłe łąki w Aleksandrii”5 haleśnictwo TrzepizuryAleksandria„Staw Chmielok”5 hanadleśnictwo Lubliniecw pobliżu miejscowości Zborowskie„Stawy i bagna Hadra”170 ha pomiędzy Boronowem a Hadrą „Lubocki Łęg” wcześniej był projektowanym rezerwatem przyrody, położonym na obszarze leśnictwa Lubockie. Proponowana powierzchnia rezerwatu miała wynosić ok. 40 ha. Celem ochrony miał być fragment podgórskiego łęgu jesionowego. Ze względu na osuszenie stawów i terenów podmokłych obecnie trwają starania o renaturalizację tego terenu. Chronione prawnie rośliny na tym obszarze to: goryczka wąskolistna, kukułka szerokolistna, kruszczyk błotny, liczydło górskie, listera jajowata, mieczyk dachówkowaty, podkolan biały. Utworzenie rezerwatu na tym obszarze zaproponowane zostało przez Janusza Hereźniaka w roku 1993, natomiast w roku 2004 zaproponowano utworzenie użytku ekologicznego na części tego obszaru pod nazwą „Trzęślicowa łąka w Lubockiem”.
Pomniki przyrody thumb|250px|Zarośla różanecznika katawbijskiego thumb|250px|Lipa drobnolistna w Boronowie o obwodzie pnia 750 cm Na terenie parku znajdują się 54 zarejestrowane pomniki przyrody ożywionej i nieożywionej. W większości przypadków są to pojedyncze drzewa oraz grupy czy aleje drzew. Ochronie podlegają też pojedyncze stanowiska cennych gatunków roślin oraz głaz narzutowy.
Stanowiska roślin Stanowisko różanecznika katawbijskiego na terenie gminy Kochanowice, w Nadleśnictwie Herby. Stanowisko ciemiężycy zielonej w nadleśnictwie Koszęcin. Stanowisko liczydła górskiego w gminie Boronów w nadleśnictwie Koszecin.