Halina Filipowicz (ur. 1947 w Moskwie) – wykładowczyni akademicka, badaczka i tłumaczka.
Życiorys W 1969 roku ukończyła studia na Uniwersytecie Warszawskim. W 1974 roku wyemigrowała na stałe do USA. W 1979 roku na University of Kansas (USA) obroniła z wyróżnieniem rozprawę doktorską – otrzymała nagrodę za najlepszą rozprawę doktorską z zakresu studiów wschodnioeuropejskich. Obecnie pracuje w Katedrze Germanistyki, Skandynawistyki i Slawistyki (wcześniej Katedra Języków i Literatur Słowiańskich) na stanowisku profesora na Uniwersytecie Wisconsin-Madison. Od 1982 roku kieruje sekcją polonistyczną w ww. jednostce.
Zainteresowania naukowe i dydaktyka Badaczka XIX i XX-wiecznego teatru i dramatu. Zajmuje się literaturą (szczególnie polską literaturą emigracyjną oraz problematyką polską-żydowską) i historią idei. Jej zainteresowania naukowe skupiają się wokół badań genderowych i dyskursu feministycznego w polskiej kulturze.
Na Uniwersytecie Wisconsin-Madison prowadzi zajęcia dydaktyczne o różnorodnej tematyce m.in.: zarys historii literatury polskiej (od XIV wieku do współczesności), zagadnienia genderowe, teatrologia, przedstawienie Holocaustu w polskiej literaturze, tematy tabu w polskiej literaturze i kulturze, kobiety w literaturze słowiańskiej, lektorat języka polskiego.
Wykładała na amerykańskich i polskich uniwersytetach, m.in. Uniwersytecie Browna, Uniwersytecie Chicagowskim, Uniwersytecie Columbia, Uniwersytecie Harvarda, Uniwersytecie Illinois w Chicago, Uniwersytecie Indiany, Uniwersytecie Kansas, University of Toronto, Uniwersytecie Warszawskim, Uniwersytecie Jagiellońskim.
Publikowała w renomowanych czasopismach zagranicznych, m.in.“”,””, „”, „”, „”, a także polskich periodykach („Pamiętnik Teatralny”, „Teksty drugie”, „Postscriptum Polonistyczne”).
Obecnie pracuje nad dwoma projektami: książką Trespassing through Silences: The Holocaust, Cultural Memory, and Polish Drama, 1942-2013 oraz nad artykułem: “What Is Holocaust Drama? Roman Brandstaetter’s Plays Revisited.”
Jest członkinią stowarzyszeń związanych z nauczaniem języków: (AATSEEL) oraz (MLA).
Praca redakcyjna Jest redaktor naczelną „The Polish Review” (czasopismo wydawane przez Polski Instytut Naukowy w Ameryce oraz Polską Akademię Umiejętności w Krakowie). W wydawnictwie jest redaktorem naukowym serii „Polish Studies”. Członkini rad naukowych i redakcyjnych czasopism: „Studia Humanistyczne”, „Ruch Literacki”, „Transfer: Reception Studies”, "Polish Theatre Journal” oraz „Slavic and East European Journal”.
Nagrody Jest laureatką licznych nagród: Oswald Prentiss Backus III przyznawanej za najlepszą rozprawę doktorską z zakresu studiów wschodnioeuropejskich (1981); nagroda im. Barbary Heldt za najlepszy artykuł w dziedzinie women’s studies (2003), za artykuł: Othering the Kosciuszko Uprising: Women as Problem in Polish Insurgent Discourse), dwukrotna laureatka nagrody Honored Instructor Award, przyznawanej przez studentów University of Wisconsin-Madison, mieszkających w domach akademickich (2010, 2018).
Wybrane publikacje Monografie Eugene O'Neill. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1985. A Laboratory of Impure Forms: The Plays of Tadeusz Różewicz. New York: Greenwood Press, 1991. Laboratorium form nieczystych: Dramaturgia Tadeusza Różewicza. Tłum. Tomasz Kunz. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2000. The Great Tradition and Its Legacy: The Evolution of Dramatic and Musical Theater in Austria and Central Europe. Red. Michael Cherlin, Halina Filipowicz, Richard L. Rudolph. New York: Berghahn Books, 2003, Polonistyka po amerykańsku: Badania nad literaturą polską w Ameryce Północnej (1990-2005). Red. Halina Filipowicz, Andrzej Karcz, Tamara Trojanowska. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Badan Literackich Polskiej Akademii Nauk, 2005. Taking Liberties: Gender, Transgressive Patriotism, and Polish Drama, 1786-1989. Ateny: Ohio University Press, 2014.
Rozdziały w książkach "From Solidarity to Arts Control." In Poland Under Jaruzelski: A Comprehensive Sourcebook on Poland during and after Martial Law. Leopold Łabędź. New York: Charles Scribner's Sons, 1983. 221-34. "Spatial Polarities in the Plays of Tadeusz Różewicz." In Themes in Drama: The Theatrical Space. Red. James Redmond. Cambridge: Cambridge University Press, 1987. 199-213. "The Puzzle of Tadeusz Różewicz's White Marriage." In Themes in Drama: Drama and Philosophy. Red. James Redmond. Cambridge: Cambridge University Press, 1990. 211-23. "'A Case of Stolen Goods': Quotation in the Plays of Tadeusz Różewicz." In Slavic Drama: The Question of Innovation. Red. Andrew Donskov and Richard Sokoloski. Ottawa: University of Ottawa, 1991. 69-83. "From Comedy to Melodrama: The Transposition of a Polish Theme." In Themes in Drama: Melodrama. Red. James Redmond. Cambridge: Cambridge University Press, 1992. 105-20. "Od Kartoteki do Klucza. Problem formy w dramatach Tadeusza Różewicza." In Zobaczyć poetę. Red. Ewa Guderian-Czaplinska and Elżbieta Kalemba-Kasprzak. Poznan: Wydawnictwo WiS, 1993. 33-50. "Tadeusza Różewicza trylogia postmodernistyczna." In Dramat i teatr po roku 1945. Red. Jacek Popiel. Wroclaw: Wiedza o Kulturze, 1994. 85-101. "Temat konspiracyjno-powstańczy we współczesnym dramatopisarstwie emigracyjnym." In Dramat i teatr polskiej emigracji 1939-1989. Izolda Kiec, Dobrochna Ratajczakowa, and Jacek Wachowski. Poznań: Acarus, 1994. 223-44. "Mit powstańczy w dramacie krajowym i emigracyjnym." In Powstanie Warszawskie w historiografii i literaturze 1944-1994. Red. Zygmunt Mankowski and Jerzy Święch. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Sklodowskiej, 1996. 167-93. "The Daughters of Emilia Plater." In Engendering Slavic Literatures. Red. Pamela Chester and Sibelan Forrester. Bloomington: Indiana University Press, 1996. 34-58. "Where is Gurutowski?" In The Grotowski Sourcebook. Red. Lisa Wolford and Richard Schechner. London: Routledge, 1997. 402-6. “Teatr po Solidarności, dramat po Różewiczu." In Culture of the Time of Transformation: International Congress. Red. Janos Brendel and Stanisław Jakóbczyk. Poznań: Wydawnictwo WiS, 1998. 359-63. "Jews and Poles on the Barricades of Warsaw: Two Polish Plays on the Warsaw Ghetto Uprising." In The Phoney Peace: Power and Culture in Central Europe 1945-49. Red. Robert B. Pynsent. London: School of Slavonic and East European Studies, 2000. 58-70. “Where is Gurutowski?” In The Grotowski Sourcebook. Revised ed. Red. Lisa Wolford and Richard Schechner. London: Routledge, 2001. 404-8. “Beginning to Theorize ‘Polish Emigre Literature.’” In Between Lvov, New York, and Ulysses' Ithaca: Józef Wittlin – Poet, Essayist, Novelist. Red. Anna Frajlich. Torun: Nicholas Copernicus University; New York: Columbia University, 2001. 225-42. “Przeciw ‘literaturze kobiecej” In: Ciało i tekst: Feminizm w literaturoznawstwie; antologia szkiców. Red. Anna Nasiłowska. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, 2001. 222-34. “Theatrical Reality in the Plays of Tadeusz Różewicz.” In Contemporary Literary Criticism. Vol. 139. Red. Jeffrey W. Hunter and Justin Karr. Detroit: Gale, 2001. 227-33. “Tadeusz Rózewicz’s The Card Index: A New Beginning for Polish Drama.” In Contemporary Literary Criticism. Vol. 139. Red. Jeffrey W. Hunter and Justin Karr. Detroit: Gale, 2001. 244-51. "The Puzzle of Tadeusz Rózewicz's White Marriage." In Contemporary Literary Criticism. Vol. 139. Red. Jeffrey W. Hunter and Justin Karr. Detroit: Gale, 2001. 263-70. "Tadeusz Rózewicz's Postmodern Trilogy." In Contemporary Literary Criticism. Vol. 139. Red. Jeffrey W. Hunter and Justin Karr. Detroit: Gale, 2001. 275-85. "Othering the Kosciuszko Uprising: Women as Problem in Polish Insurgent Discourse." In Studies in Language, Literature, and Cultural Mythology in Poland: Investigating “The Other.” Red. Elwira M. Grossman. Lewiston: Edwin Mellen Press, 2002. 55-83. "Home as Desire: The Popular Pleasures of Gender in Polish Emigre Drama." In Framing the Polish Home: Postwar Cultural Constructions of Hearth, Nation, and Self. Red. Bożena Shallcross. Athens: Ohio University Press, 2002. 277-300. “Rethinking Drama and Theater in Austria and Central Europe.” In The Great Tradition and Its Legacy: The Evolution of Dramatic and Musical Theater in Austria and Central Europe. Red. Michael Cherlin, Halina Filipowicz, and Richard L. Rudolph. New York: Berghahn Books, 2003. 3-16. "Taming a Transgressive National Hero: Tadeusz Kościuszko and Nineteenth-Century Polish Drama." In The Great Tradition and Its Legacy: The Evolution of Dramatic and Musical Theater in Austria and Central Europe. Red. Michael Cherlin, Halina Filipowicz, and Richard L. Rudolph. New York: Berghahn Books, 2003. 33-51. “Docheri Emilii Plater.” Tłum. P. Legenchenko. In Zhenshchiny na kraju Evropy. Red. Elena Gapova. Minsk: European Humanities University Press, 2003. 334-50. "Shifting a Cultural Paradigm: Between the Mystique and the Marketing of Polish Theatre." In Over the Wall/After the Fall: Post-Communist Cultures through an East-West Gaze. Red. Sibelan Forrester, Magdalena J. Zaborowska, and Elena Gapova. Bloomington: Indiana University Press, 2004. 164-80. “The Wound of History: Gender Studies and Polish Particulars.” In Poles Apart: Women in Modern Polish Culture. Red. Helena Goscilo and Beth Holmgren. Bloomington: Slavica, 2006. 147-67. Co-author, with Andrzej Karcz and Tamara Trojanowska. Introduction to Polonistyka po amerykańsku: Badania nad literaturą polską w Ameryce Północnej (1990-2005). Red. Halina Filipowicz, Andrzej Karcz, and Tamara Trojanowska. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Badan Literackich Polskiej Akademii Nauk, 2005. 7-18. "Tekst – performer: Dramaturgia Zbigniewa Herberta a problem performatywności." In Polonistyka po amerykańsku: Badania nad literaturą polską w Ameryce Północnej (1990-2005). Red. Halina Filipowicz, Andrzej Karcz, and Tamara Trojanowska. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Badan Literackich Polskiej Akademii Nauk, 2005. 157-82. “Dov’e ‘Gurutowski’?” Tłum. Simona Ferro. In Essere un uomo totale: Autori polacchi su Grotowski. L’ultimo decennio. Red. Janusz Degler, Grzegorz Ziolkowski, Marina Fabbri, and Renata Molinari. Pisa: Titivillus Edizioni; Wroclaw: Osrodek Badan Twórczosci Jerzego Grotowskiego i Poszukiwan Teatralno-Kulturowych, 2005. 141-47. “Gombrowicz.” In Gombrowicz emigrantów: Na podstawie ankiety Michala Chmielowca w londyńskich “Wiadomosciach.” Red. Miroslaw A. Supruniuk. Torun: Uniwersytet Mikolaja Kopernika, 2006. 107-10. "Tekst – performer: Dramaturgia Zbigniewa Herberta a problem performatywnosci." In: Niepewna jasnosc tekstu: Szkice o twórczosci Zbigniewa Herberta 1998-2008. Red. Józef Maria Ruszar. Kraków: Platan, 2009. 387-419. “Pulapki, paradoksy i wyzwania gender studies.” In Polonistyka bez granic. Red. Ryszard Nycz, Wladyslaw Miodunka, and Tomasz Kunz. 2 vols. Kraków: Universitas, 2010. 1:55-62. “What’s Love Got to Do with It? Adam Mickiewicz’s Forefathers’ Eve, Part 4 and the Art of Transgressing the Private/Public Divide.” In New Perspectives on Polish Culture: Personal Encounters, Public Affairs. Red. Tamara Trojanowska et al. New York: PIASA Books, 2012. 13-31. “Performing Bodies, Performing Mickiewicz.” In Poetry Criticism: Adam Mickiewicz. Red. Lawrence J. Trudeau. Detroit: Gale, 2018. 231-41. “Border States and Boundary Crossings (Tadeusz Rózewicz).” In Being Poland: A New History of Polish Literature and Culture since 1918. Red. Tamara Trojanowska, Joanna Niżynska, and Przemyslaw Czaplinski, with the assistance of Agnieszka Polakowska. Toronto: University of Toronto Press, 2018. 570-73. “Is Simply Saying ‘We’ Enough? Feminism, Transgression, and the Challenge of the Transnational Turn.” In The Wheels of Change: Feminist Transgression in Polish Culture and Society. Red. Jolanta Wróbel Best. Warsaw: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
Artykuły w czasopismach naukowych