Barwotlina (Phycella Lindl.) – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych. Obejmuje 13 gatunków, występujących endemicznie w północno-zachodniej Argentynie oraz środkowym i północnym Chile. Rośliny zasiedlają różne typy siedlisk, takie jak zarośla pustynne, zarośla twardolistne, lasy, a w wysokich Andach także torfowiska i potoki.
Morfologia left|thumb|Budowa Phycella brevituba Pokrój Wieloletnie rośliny zielne, o wysokości 20–100 cm.
Pęd Jajowata cebula.
Liście Równowąskie, równowąskolancetowate lub taśmowate, pojawiające się po przekwitnięciu roślin lub przed i obumierające w czasie kwitnienia, o długości 30–60 cm i szerokości 3–30 mm, płaskie lub okrągłe i wypełnione gąbczastą parenchymą, o wierzchołku ostrym do tępego.
Kwiaty Zebrane od 1 do 9 w baldachowaty kwiatostan, wyrastający na okrągłym na przekroju, pustym w środku głąbiku, o długości 20–30 cm, wsparty dwiema wolnymi, lancetowatymi podsadkami, o długości 3–7 cm. Każdy kwiat wsparty jest równowąskolancetowatą przysadką. Okwiat lekko lub znacznie grzbiecisty, rurkowaty do lejkowatego, czerwony, ciemnoróżowy, biały, kremowy lub rzadziej żółty z czerwonymi podłużnymi liniami wzdłuż lancetowatych listków lub zabarwiony zielonożółtawo u ich nasady, o długości 3–7 cm. Listki okwiatu zrośnięte u nasady w rurkę o długości do 2 cm, wierzchołkowo rozwarte. Przykoronek, jeśli obecny, tworzą podługowato-szydłowate przydatki przeciwległe pręcikom. Pręciki wolne, o nitkowatych nitkach, zebrane w wiązkę, różnej długości, wierzchołkowo wygięte. Zalążnia dolna. Szyjka słupka nitkowata, prosta lub wygięta wpierw w dół, a wierzchołkowo w górę, zakończona główkowatym znamieniem.
Owoce Torebki zawierają płaskie, czarne, błoniasto oskrzydlone nasiona.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z plemienia Hippeastreae, podrodziny amarylkowych Amaryllidoideae z rodziny amarylkowatych Amaryllidaceae.
Wykaz gatunków Phycella amoena (Phil.) Nic.García Phycella arzae (Phil.) Nic.García Phycella australis Ravenna Phycella brevituba Herb. Phycella chilensis (L'Hér.) Grau ex Nic.García Phycella cyrtanthoides (Sims) Lindl. Phycella davidii Ravenna) Nic.García Phycella fulgens (Hook.f.) Nic.García Phycella germainii (Phil.) Nic.García Phycella lutea (Phil.) Nic.García Phycella maulensis (Ravenna) Nic.García & J.M.Watson Phycella ornata (Miers) Nic.García Phycella scarlatina Ravenna
Nazewnictwo Etymologia nazwy naukowej Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckiego słowa φύκος (phykos – glon, wodorost).
Nazwy zwyczajowe w języku polskim Polska nazwa rodzaju Phycella: barwotlina, wskazana została w Słowniku nazwisk zoologicznych i botanicznych polskich... Erazma Majewskiego wydanym w roku 1894, w Słowniku polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin z roku 1900 Józefa Rostafińskiego, a także w Słowniku języka polskiego Zdanowicza i Orgelbranda z 1861 r. i Słowniku języka polskiego Jana Karłowicza, Adama Kryńskiego i Władysława Niedźwiedzkiego z 1902 r.
Synonimy taksonomiczne Placea Miers, Edwards's Bot. Reg. 27: t. 50 (1841) Rhodophiala C.Presl, Abh. Königl. Böhm. Ges. Wiss., ser. 5, 3: 545 (1845) Miltinea Ravenna, Bot. Australis 2: 8 (2003)
Zastosowanie Phycella australis zawiera alkaloidy wykazujące działanie neuroprotekcyjne.
Lektyna wiążąca mannozę, wyizolowana z cebulek P. australis, wykazuje ostrą aktywność owadobójczą wobec mszyc.
Przypisy
Kategoria:Amarylkowate