Kaldezja dziewięciornikowata (Caldesia parnassifolia (L.) Parl.) – gatunek rośliny należący do rodziny żabieńcowatych.

Rozmieszczenie geograficzne Występuje w stanie dzikim w Europie Środkowej i Wschodniej, Azji i Afryce. W Polsce jest gatunkiem skrajnie rzadkim – znana była z siedmiu tylko stanowisk: koło Stargardu, Bydgoszczy, Poznania (jezioro GóreckieJarosław Urbański, Wielkopolski Park Narodowy, PWN, Poznań, 1955, s. 109.), Czarnkowa, Zamościa i Międzyrzecza na ziemi lubuskiej. Na przełomie XX i XXI w. potwierdzono jej występowanie już tylko w jeziorze Nietopersko koło Międzyrzecza. Kolejne stanowisko stwierdzono w jeziorze Uściwierz i w 2016 było ono najliczniejsze w Polsce.

Morfologia thumb|Liście pływające thumb|Kwiat Pokrój Wytwarza 3 formy: wodną (typową), podwodną oraz lądową. Forma wodna ma długoogonkowe, jajowate i pływające liście i ponad wodą wytwarza obfity kwiatostan. Forma podwodna ma liście małe, długoogonkowe, o eliptycznych blaszkach i nie tworzy kwiatostanu. Forma lądowa jest niska, ma jajowate liście na krótkich ogonkach, tworzy niewielki kwiatostan.

Łodyga Bezlistna, dochodząca do 30 cm. Występuje krótkie kłącze. Liście Liście odziomkowe wyrastają z kłącza. Mają długie, płaskie ogonki i blaszki szerokojajowate, w nasadzie głęboko sercowate, a na szczycie nieco zaostrzone lub tępe. Kwiaty Białe z licznymi słupkami. Owoc Suche pestkowce.

Biologia i ekologia Rozwój Bylina. Kwitnie w lipcu i sierpniu. Rzadko jednak wytwarza owoce. Krótko tylko utrzymują się one na wodzie i toną. Rozmnaża się głównie wegetatywnie. Pod koniec lata wytwarza turiony, dzięki którym rozmnaża się wegetatywnie i zimuje. Siedlisko Korzeni się w mulistym dnie mezotroficznych jezior, rośnie w strefie szuwarów. Hydrofit. Genetyka Liczba chromosomów 2n=22.

Zagrożenia i ochrona Roślina objęta w Polsce ochroną gatunkową – jedyna populacja liczyła w latach 80. XX wieku kilkanaście płonnych osobników. Gatunek objęty konwencją berneńską. Największym źródłem zagrożenia jest zanieczyszczenie jezior. Możliwe jest zachowanie tego gatunku w Polsce tylko pod warunkiem ochrony jego siedlisk i zachowania niezmienionych warunków środowiska.

Kategorie zagrożenia gatunku: Kategoria zagrożenia w Polsce według Czerwonej listy roślin i grzybów Polski (2006): E (wymierający, krytycznie zagrożony); 2016: CR (krytycznie zagrożony) Kategoria zagrożenia w Polsce według Polskiej czerwonej księgi roślin: CR (critical, krytycznie zagrożony)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Żabieńcowate Kategoria:Rośliny chronione