Jan Michał Baszkiewicz (ur. 3 stycznia 1930 w Warszawie, zm. 27 stycznia 2011 tamże) – polski prawnik, historyk, politolog, historyk idei.

Życiorys Syn Bolesława Ludwika, pracownika umysłowego w Miejskich Zakładach Komunikacyjnych w Warszawie, i Michaliny z Perzanowskich. Wykształcenie średnie zdobył w Liceum im. Władysława IV w Warszawie. W 1951 ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. W 1955 uzyskał stopień doktora nauk prawnych. Za rozprawę doktorską otrzymał nagrodę państwową. W wieku 26 lat został docentem w Polskiej Akademii Nauk. W 1965 został profesorem nadzwyczajnym, a w 1972 – profesorem zwyczajnym.

W 1957 przeprowadził się do Wrocławia. Na Uniwersytecie Wrocławskim kierował Katedrą Historii Doktryn Politycznych i Prawnych, był prodziekanem Wydziału Prawa (w latach 1962–1964) i prorektorem Uniwersytetu Wrocławskiego (1965–1968).

W 1968, po wydarzeniach marcowych, został uznany przez władze partyjne za persona non grata, w związku z czym w tym samym roku opuścił Wrocław i objął stanowisko kierownika Katedry Powszechnej Historii Państwa i Prawa na Uniwersytecie Śląskim.

W 1973 został pracownikiem naukowym Instytutu Nauk Politycznych UW na stanowisku profesora zwyczajnego.

Był także aktywny politycznie. Jeszcze jako student działał w Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej, gdzie pełnił funkcję wiceprzewodniczącego komitetu warszawskiego. W 1948 wstąpił do Związku Akademickiej Młodzieży Polskiej. Od 1951 do rozwiązania należał do Polskiej Zjednoczonej Partii RobotniczejSpętana akademia. Polska Akademia Nauk w dokumentach władz PRL. Materiały partyjne 1950–1986, t. II, wybór, wstęp i opracowanie Patryk Pleskot, Tadeusz Paweł Rutkowski, Warszawa 2012, s. 165.. Od 1956 do 1957 wchodził w skład Komitetu Dzielnicowego PZPR Stare Miasto w Warszawie. Był także m.in. członkiem Komitetu Uczelnianego na Uniwersytecie WrocławskimWojciech Wrzesiński, Uniwersytet Wrocławski: 1945-1995, Wrocław 1995, s. 249.. Był członkiem Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa PRL Wojciechu Jaruzelskim. Zasiadał w Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych. W latach 1986–1989 był członkiem Ogólnopolskiego Komitetu Grunwaldzkiego.

thumb|240px|Grób Baszkiewicza na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie Członek korespondent (od 1986), członek rzeczywisty (od 1994) Polskiej Akademii Nauk: członek krajowy rzeczywisty Wydziału I – Nauk Społecznych, członek Komitetu Nauk Politycznych PAN i Komitetu Nauk Prawnych PAN. Członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Przez wiele lat zasiadał w Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów Naukowych (Sekcja I – Nauk Humanistycznych i Społecznych).

Zajmował się historią myśli politycznych i ruchów społecznych oraz historią instytucji politycznych. Był wybitnym znawcą epoki Oświecenia oraz historii Francji, a w szczególności rewolucji francuskiej. Wspólnie ze Stefanem Mellerem był konsultantem historycznym filmu Danton (1982) w reżyserii Andrzeja Wajdy.

Baszkiewicz był redaktorem naczelnym pisma „Acta Poloniae Historica” (1975–1978)Acta Poloniae Historica. O nas, członkiem komitetów redakcyjnych miesięcznika „Państwo i Prawo” i półrocznika „Czasopismo Prawno-Historyczne”, członkiem rady programowej dwumiesięcznika „Polski Przegląd Dyplomatyczny”.

Zmarł 27 stycznia 2011, pochowany na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie (kwatera 13-4-1B).

Wybrane publikacje Powstanie zjednoczonego państwa polskiego na przełomie XIII i XIV wieku (1954) Powszechna historia państwa i prawa. T. 1, Starożytność i wieki średnie (1964) Państwo suwerenne w feudalnej doktrynie politycznej do początków XIV w. (1964) Polska czasów Łokietka (1968) Historia doktryn politycznych i prawnych (1970, 1971, 1973, 1984, wspólnie z Franciszkiem Ryszką) Myśl polityczna wieków średnich (1970, 1998, 2009) Historia Francji (1974, 1978, 1995, 1999, 2004, 2008) Maksymilian Robespierre (1976, 1989) Danton (1978, 1980, 1990) Wolność, Równość, Własność: rewolucje burżuazyjne (1981) Rewolucja francuska 1789–1794: społeczeństwo obywatelskie (1983, wspólnie ze Stefanem Mellerem) Ludwik XVI (1983, 1985) Richelieu (1984, 1995) Francuzi 1789–1794: studium świadomości rewolucyjnej (1989) Nowy człowiek, nowy naród, nowy świat: mitologia i rzeczywistość rewolucji francuskiej (1993) Henryk IV Wielki (1995) Francja. Historia państw świata w XX wieku (1997) Młodość uniwersytetów (1997) Powszechna historia ustrojów państwowych (1998, 2002) Władza (1999, 2009) Francja nowożytna: szkice z historii wieków XVII–XX (2002) Anatomia bonapartyzmu (2003) O niektórych filozoficznych i praktycznych dylematach praw człowieka (2003) Francja w Europie (2006) Odnowienie Królestwa Polskiego 1295–1320 (2008) Państwo, rewolucja, kultura polityczna (2009)

Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2 sierpnia 2002) „w uznaniu wybitnych zasług w działalności naukowej i dydaktycznej, za osiągnięcia w pracy zawodowej”. Złoty Medal Jubileuszowy Uniwersytetu Wrocławskiego (2002) Kawaler Orderu Legii Honorowej (Francja, 1996) – „jako zasłużony ambasador kultury polskiej we Francji i oddany rzecznik naukowej współpracy polsko-francuskiej”

Nagrody i wyróżnienia Nagroda Państwowa III stopnia za pracę pt. Powstanie Zjednoczonego Państwa Polskiego na przełomie XIII i XIV w. (1955) Nagroda „Problemów” za popularyzację szczególnie ważnych dla współczesności problemów europejskiej historii nowożytnej (1984) Nagroda im. Ludwika Waryńskiego (1984, wspólnie ze Stefanem Mellerem) za monografię Rewolucja Francuska 1789–1794. Społeczeństwo Obywatelskie (Państwowy Instytut Wydawniczy)Wręczenie nagród im. Ludwika Waryńskiego, "Trybuna Ludu", nr 178, 26 lipca 1984, s. 2. Nagroda „Trybuny Ludu” I stopnia (1985)Nagrody "Trybuny Ludu" 1985 r., "Trybuna Ludu", nr 144, 22 czerwca 1985, s. 2. Nagroda im. Ludwika Waryńskiego (1989) za pracę Francuzi 1789–1794. Studium świadomości rewolucyjnej („Książka i Wiedza”, 1989)Nagrody im. Ludwika Waryńskiego, "Trybuna Ludu", nr 116, 18 maja 1989, s. 5. doktor honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego (2003) doktor honoris causa Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie (2005) doktor honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego (2008) doktor honoris causa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (2008)

Upamiętnienie Imię Jana Baszkiewicza nosi największa aula w Gmachu Audytoryjnym WNPiSM UW. 7 listopada 2011 na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego zorganizowano konferencję: Profesor Jan Baszkiewicz – człowiek uniwersytetu. Ustanowiono także nagrodę jego imienia na najlepszą pracę doktorską z zakresu nauki o polityce.

Przypisy

Bibliografia Biogram na stronie Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW

Mikołaj Banaszkiewicz, Profesor Jan Baszkiewicz (1930-2011), „Politeja. Pismo Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego” 2011, nr 1 (15), s. 21–48. Henryk Olszewski, Jan Baszkiewicz (1930–2011), „Nauka” 2011, nr 1, s. 177–182.

Kategoria:Absolwenci VIII Liceum Ogólnokształcącego im. króla Władysława IV w Warszawie Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Kategoria:Członkowie Komitetów Dzielnicowych PZPR Kategoria:Członkowie Komitetów Uczelnianych PZPR Kategoria:Członkowie Ogólnopolskiego Komitetu Grunwaldzkiego Kategoria:Członkowie Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Członkowie Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Laureaci Nagrody „Problemów” Kategoria:Laureaci nagrody „Trybuny Ludu” Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Pochowani na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polscy historycy prawa Kategoria:Polscy politolodzy Kategoria:Prorektorzy Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2011