mały mały mały Grzybówka chlorowonna (Mycena leptocephala (Pers.) Gillet) – gatunek grzybów z rodziny grzybówkowatych (Mycenaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Mycena, Mycenaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Takson ten opisał w 1800 r. Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Agaricus leptocephalus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu Claude-Casimir Gillet w 1876 r. Synonimy: Agaricus alcalinus ß leptocephalus (Pers.) Fr. 1821 Agaricus leptocephalus Pers. 1800 Agaricus leptocephalus subsp. caesius Pers. 1828 Mycena alcalina var. chlorinella J.E. Lange 1914 Mycena chlorinella (J.E. Lange) Singer 1936 Mycena leptocephala var. minuta Arnolds 1982 Nazwę polską nadała mu Maria Lisiewska w 1987 r.
Morfologia Kapelusz Średnica do 25 mm, początkowo jajowato-cylindryczny, potem stożkowaty, paraboliczny lub dzwonkowaty, z różnej wielkości garbkiem lub bez garbka, w końcu spłaszczony, prześwitująco prążkowany, bruzdkowany. Powierzchnia oprószona, połyskliwa. Jest higrofaniczny. W stanie wilgotnym początkowo ciemnobrązowy, czasem czarnobrązowy z jaśniejszym brzegiem, potem od bardzo ciemnoszarego do jaśniej szarego lub od ciemnoszarobrązowego do prawie czarnobrązowego. W stanie suchym szaro-brązowy, brzeg jaśniejszy do białawego. Blaszki W liczbie 14–26 dochodzących do trzonu, wąsko lub szeroko przyrośnięte, czasami nieco zbiegające z krótkim ząbkiem, od barwie od dość ciemnoszarobrązowej do szarej, jaśniejsze z wiekiem. Ostrza tej samej barwy lub jaśniejsze. Trzon Wysokość 20–65 mm, grubość 1–2,5 mm, walcowaty, nieco rozszerzony dołem, pusty w środku, prosty lub nieco zakrzywiony. Jest delikatnie owłosiony na całej powierzchni, z wyjątkiem wierzchołka błyszczący, ciemnobrązowy, szaro-brązowy do szarego, w dolnej części ciemniejszy, wierzchołek ogólnie szarawy, ale u młodszych okazów często niebieskawo-czarny. Podstawa gęsto pokryta długimi, grubymi, elastycznymi, białymi włókienkami. Miąższ O zapachu chloru. Smak słaby, rzodkwiowy. Według innych autorów ma zapach amoniaku. Cechy mikroskopowe Podstawki 8–11 × 4–5,8 µm, maczugowate, zazwyczaj 4-zarodnikowe, ale czasem trafiają się 2-zarodnikowe. Zarodniki 8–11,2 × 4–5,8 µm, pipetowate, gładkie, amyloidalne. Cheilocystydy 27–80 × 9–19 µm, tworzące sterylne pasma, kiełbaskowate, prawie cylindryczne, o wierzchołkach zaokrąglonych, lub przechodzących w dłuższą lub krótszą szyję, niekiedy z kilkoma wypukłościami. Pleurocystydy, jeśli występują, są podobne. Strzępki w skórce kapelusza pokryte są cylindrycznymi, prostymi lub rozgałęzionymi naroślami, które mogą tworzyć gęste masy i mają tendencję do żelatynizacji. Strzępki w skórce trzonu, gładkie lub czasami z kilkoma grubymi wyrwami tuż poniżej komórki końcowej; komórki końcowe o szerokości 4,5–20 µm, często bardzo nabrzmiałe, o różnym kształcie i rozgałęzione, zwykle zakrzywione na zewnątrz lub tworzące kaulocystydy. Sprzążki zazwyczaj występują w strzępkach wszystkich części grzyba. Gatunki podobne Jest wiele morfologicznie podobnych gatunków grzybówek. Wśród występujących w Polsce podobna jest grzybówka trawiasta (Mycena aetites). Odróżnia się brakiem amoniakowego zapachu, strzępki warstwy korowej trzonu ma uchyłkowe, a komórki końcowe nie są nabrzmiałe i łatwe do przeoczenia. Zapach amoniaku ma także grzybówka wczesna (Mycena abramsii) i Mycena stipata, ale można je łatwo odróżnić po gładkich strzępkach warstwy korowej trzonu i wyraźnie ukształtowanych końcówkach komórek końcowych tych strzępek.
Występowanie i siedlisko Grzybówka chlorowonna znana jest w Ameryce Północnej i Środkowej, w Rosji i Maroku. Władysław Wojewoda w zestawieniu grzybów wielkoowocnikowych Polski w 2003 r. przytacza liczne stanowiska.
Grzyb saprotroficzny. Występuje w lasach iglastych, liściastych i mieszanych, w parkach, na polanach, na leżących na ziemi opadłych gałązkach i korze drzew, często porośniętych mchami. Owocniki od czerwca do listopada. Rozwijają się na butwiejącym drewnie zarówno drzew liściastych, jak iglastych. Czasami występują gromadnie.
Przypisy
Kategoria:Grzybówkowate Kategoria:Mykobiota Polski