thumb|240px|budynek Dyrekcji Kolei w Królewcu, zdjęcie z około 1900 Dyrekcja Kolei w Królewcu (niem. Reichsbahndirektion Königsberg) – były terytorialny organ zarządzania koleją w Deutsche Reichsbahn z siedzibą w Królewcu.
Historia Kolej dotarła do Królewca w 1853 r. W miarę wzrostu przewozów i rozwoju sieci połączeń powstała na terenie Prus potrzeba utworzenia miejscowego organu zarządzania. W 1873 powołano pierwszą tego rodzaju instytucję na tym terenie tzw. Komisję Kolejową w Królewcu (Eisenbahn Commission zu Königsberg) Królewskiej Dyrekcji Kolei Wschodniej (Königliche Direction der Ostbahn). W 1870 zmieniono jej nazwę na Królewski Zakład Kolejowy w Królewcu/Prusy (Königliches Eisenbahnbetriebsamt zu Königsberg in Preußen), w 1895 na Królewską Dyrekcję Kolei w Królewcu/Prusy (Königliche Eisenbahndirection zu Königsberg i/Pr. – KED Königsberg i/Pr.), w 1920 na Dyrekcję Kolei w Królewcu/Prusy (Eisenbahndirektion zu Königsberg i/Pr. – ED Königsberg i/Pr.), w 1922 na Dyrekcję Kolei Rzeszy w Królewcu/Prusy (Reichseisenbahndirektion zu Königsberg i/Pr. – Rbd Königsberg i/Pr.), w 1937 na RBD Königsberg (Pr), w 1943 na RBD Königsberg. W wyniku działań wojennych, zmiany granic itd. dyrekcję ewakuowano do Schwerina, archiwalia do Hamburga.
Po 1945 Po uzgodnieniach aliantów na konferencjach – Teheranie, Jałcie i Poczdamie tereny Prus przypadły ZSRR i PRL, zaś infrastruktura kolejowa – Kolejom Radzieckim – SŻD i Polskim Kolejom Państwowym – PKP. Odbudowywano sieć połączeń i struktury zarządzania.
W PRL zarządzała nimi Dyrekcja Kolei w Olsztynie, przejęta w 1962 przez Dyrekcję Kolei w Gdańsku.
W ZSRR na terenach b. Prus Wschodnich, obecnego obwodu królewieckiego, infrastrukturę odbudowywały jednostki wojsk inżynieryjnych Armii Czerwonej.
Początkowo obwód obsługiwał oddział kenigsberski (Kенигсбергское отделение), w 1946 przemianowany na oddział kaliningradzki (Калининградское отделение) Kolei Litewskich (Литовская железная дорога) z siedzibą w Wilnie. W 1953 oddział podporządkowano Kolei Bałtyckiej (Балтийская железная дорога) w Rydze, w 1956 ponownie Kolei Litewskiej, w 1963 Kolei Przybałtyckiej (Прибалтийская железная дорога) w Rydze, w 1991 utworzono Kaliningradzkie Zjednoczenie Transportu Kolejowego (Калининградское производственное объединение железнодорожного транспорта), któremu w 1992 zmieniono nazwę na Zarząd Kolei Kaliningradzkiej (Управление Калининградской железной дороги), następnie na Kolej Kaliningradzką (Калининградская железная дорога), filię holdingu Kolei Rosyjskich (филиал ОАО „Российские железные дороги”)materiały Archiwum Państwowego obwodu Kaliningradzkiego (Государственный архив Калининградской области)..
Prezesi/dyrektorzy 1907-1908 – dr inż. Fritz Rimrott (1849-1923) 1908-1916 – Alfred Goepell 1916-1918 – Georg Bodenstein (1860-1941) 1918–1922 – dr Erik Platho 1922-1938 – dr Bruno Moeller (1875-1952) 1938-1945 – dr inż. Adalbert Baumann
Siedziba Mieściła się przy Schleusenstraße 1 (1878)Adreßbuch der Haupt- und Residenzstadt Königsberg i. Pr. und der Vororte 1878., po II w.św. Шлюзный проезд, ob. nie istnieje, przy Vorstädtische Langgasse 117/121, obecnie Ленинский проспект 111–117 (1895-1945), w 1946 przy ul. Towarnej (ул. Товарная), obecnie w budynku z 1995 przy ul. Kijewskiej (ул. Киевская) 1.
Przypisy
Linki zewnętrzne Mapa połączeń kolejowych RBD Königsberg (1938) Architektura Dyrekcji Kolei w Królewcu
Kategoria:Historia kolei w Niemczech Kategoria:Królestwo Prus Kategoria:Królewiec