Kornelius Burgund (ur. 31 sierpnia 1771 we Wrocławiu, zm. 11 października 1825 w Braniewie) – niemiecki duchowny katolicki, norbertanin, pedagog, pierwszy i wieloletni dyrektor Seminarium Nauczycielskiego w Braniewie.
Życiorys
Kornelius Burgund urodził się w 1771 roku we Wrocławiu. W 1791 roku wstąpił do zakonu norbertanów, opartego na regule św. Augustyna z Hippony. W 1795 przyjął święcenia kapłańskie. Po wystąpieniu z zakonu, w 1801 roku rozpoczyna studia pedagogiczne w Berlinie. Podróżował po Europie w celu zapoznawania się z systemem nauczania w gimnazjach na Śląsku, w Saksonii i w Marchii.
W 1804 roku został dyrektorem seminarium nauczycielskiego w Łowiczu, który po drugim rozbiorze Polski znalazł się pod panowanie Prus. Jako rektor seminarium nauczycielskiego w Łowiczu przedstawił koncepcję szkoły niedzielnej oraz określił jej przeznaczeniePiotr Mazur Zarys historii szkoły, Kielce-Myślenice 2012. Początek zajęć szkoły niedzielnej dla uczniów wyznaczył już na godzinę 4.00 w semestrze letnim oraz na 5.00 w semestrze zimowym. Zajęcia trwały do godziny 21.00. Program zajęć przewidywał m.in. ok. 6-8 godzin lekcji, trzy godziny pracy własnej, prace w ogrodzie, zajęcia w „szkółce wzorowej”, posiłki, krótki odpoczynek i czas na higienę osobistą. Burgund był też autorem wielu projektów i memoriałów w sprawach organizacji szkolnictwa elementarnego oraz zawodowego na terenie Księstwa WarszawskiegoPiotr Mazur Zawód nauczyciela w ciągu dziejóww Skrypt dla studentów z historii wychowania Chełm 2015.
Kornelius Burgund w swoim wystąpieniem do Izby Edukacyjnej usiłował przekonać władze pruskie o potrzebie kształcenia dziewcząt w miastach, takie podejście służyć miało wychowaniu użytecznych dla społeczeństwa obywateli. 27 lutego 1808 przedstawił projekt wzorcowej szkoły miejskiej pt. Projekt względem urządzenia seminarium nauczycielskiego w Łowiczu. Nie uważał, żeby nauka prowadzona w systemie koedukacyjnym niosła ze sobą niebezpieczeństwo zepsucia moralnego.
Na prośbę Izby Edukacyjnej, Burgund przedstawił bardziej szczegółowe uwagi dotyczące urządzenia szkół miejskich. W jego projekcie szkoły niedzielne były przeznaczone dla młodzieży powyżej 14 roku życia, ponieważ był to wiek, w którym zwykle opuszczała ona szkołę i szła do pracyMałgorzata Janicka Edukacja kobiet na ziemiach polskich na przełomie XVIII i XIX wieku Rozprawa doktorska przygotowana pod kierunkiem prof. dr hab. Grażyny Szelągowskiej Warszawa, 2017.
Po przeniesieniu przez władze pruskie do Braniewa zorganizował braniewski oddział królewieckiej organizacji Tugendbund (Związek Cnoty), kładącej nacisk na rozwój fizyczny i szkolenie wojskowe. Gdy związek pod naciskiem Napoleona rozstał rozwiązany, został współzałożycielem i pierwszym dyrektorem Seminarium Nauczycielskiego w Braniewie, które zostało otwarte 2 lipca 1811 roku. Choć szkoła miała charakter katolicki, Burgund starał się w niej wcielać idee rozwiązanego TugendbunduJahres-Bericht über das Königliche Gymnasium zu Braunsberg, Ostern 1893.
Kornelius Burgund był również twórcą i redaktorem pierwszej gazety warmińskiej „Braunsberger Wochenblatt”, która była redagowana w duchu oświecenia. Pierwszy jej numer ukazał się 1 czerwca 1809 roku. Czasopismo to utrzymało się na rynku niestety tylko przez dwa lataStanisław Achremczyk, Alojzy Szorc, Braniewo, Olsztyn 1995, s. 226.
Kornelius Burgund zmarł w wieku 54 lat w Braniewie. Odmówiono mu jednak pochówku na cmentarzu kościelnym, gdyż mimo święceń kapłańskich po opuszczeniu życia zakonnego wstąpił w związek małżeńskiPiotr Gursztyn Braniewska fara Świętej Katarzyny (zarys historyczny). Rząd pruski wytoczył o to proces proboszczowi braniewskiego kościoła św. Katarzyny, ks. Schröterowi, oskarżając go o naruszenie pokoju religijnego. Proces ten ostatecznie wygrał proboszcz, co świadczyło o niezawisłości sądu od rządu w państwie pruskimStanisław Achremczyk, Alojzy Szorc, Braniewo, Olsztyn 1995, s. 198.
Przypisy
Kategoria:Niemieccy duchowni katoliccy Kategoria:Niemieccy norbertanie Kategoria:Niemieccy pedagodzy Kategoria:Ludzie urodzeni we Wrocławiu Kategoria:Ludzie związani z Braniewem Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Braniewie Kategoria:Urodzeni w 1771 Kategoria:Zmarli w 1825 Kategoria:Pochowani w Braniewie Kategoria:Byli duchowni katoliccy