thumb|upright=1.5|Położenie Polski i Francji

Stosunki polsko-francuskie – wzajemne relacje między państwem polskim a państwem francuskim.

Rys historyczny Nawiązanie stosunków dyplomatycznych między Polską a Francją nastąpiło w efekcie złożenia listów uwierzytelniających przez przedstawiciela Francji w Warszawie . Trzy tygodnie później Francja uznała Polskę w sensie międzynarodowoprawnym w depeszy ministra spraw zagranicznych do premiera i ministra spraw zagranicznych Ignacego Jana Paderewskiego. Stworzyło to podstawę do nawiązania pełnych bilateralnych stosunków dyplomatycznych. Poseł RP Maurycy Zamoyski złożył w Paryżu listy uwierzytelniające prezydentowi Francji Raymondowi Poincaré w sierpniu 1919 r.

Polska i Francja były w okresie międzywojennym naturalnymi i bliskimi sojusznikami. Wskazywała na to zarówno zgoda prezydenta R. Poincaré na utworzenie we Francji w 1917 r. tzw. Błękitnej Armii pod dowództwem gen. Józefa Hallera, jak i wsparcie francuskiej misji wojskowej w szkoleniu i wyposażeniu sił zbrojnych II Rzeczypospolitej od 1919 r. Znalazło to potwierdzenie w podpisanej w lutym 1921 r. w Paryżu deklaracji o przyjaźni i układzie politycznym wraz z protokołem wojskowym, zgodnie z którym państwa zobowiązywały się do udzielenia pomocy w razie napaści Niemiec na jedną ze stron.

Oba kraje utrzymywały relacje dyplomatyczne do września 1940 roku.

Współpraca polityczna w okresie III RP thumb|Spotkanie prezydenta Francji Emmanuela Macrona i premiera Polski Donalda Tuska w Nancy, 2025

Podstawowym dokumentem regulującym stosunki między Polską a Francją jest podpisany w 2025 roku traktat o wzmocnionej współpracy i przyjaźni, który zastąpił wcześniejszy traktat z 1991 roku. Traktat z Nancy przewiduje rozbudowaną współpracę w sferze obronności, gospodarki, nauki i techniki.

Oba kraje zawarły także szereg innych umów i porozumień. Obowiązujące umowy dwustronne dotyczą spraw związanych m.in. ze współpracą w dziedzinie: spraw wewnętrznych (1996 r.), obronności (2002), kultury i edukacji (2004), nauki i technologii (2008), wzajemnej ochrony informacji niejawnych (2008) oraz koprodukcji filmowej (2012).

W 2008 roku przyjęto deklarację o polsko-francuskim partnerstwie strategicznym, a w 2020 roku podpisano deklarację o jego odnowieniu.

Uzupełnieniem współpracy dwustronnej jest dialog w ramach Trójkąta Weimarskiego.

+ Wizyty prezydentów Francji w Polsce Prezydent Data Miasto Program François Mitterrand 14–16 czerwca 1989 Warszawa Kraków Oświęcim Wizyta oficjalna. 21 września 1993 Gdańsk Udział w szczycie Trójkąta Weimarskiego. Jacques Chirac 11–13 września 1996 Warszawa Kraków Wizyta państwowa. 21–22 lutego 1998 Poznań Udział w szczycie Trójkąta Weimarskiego. 9 maja 2003 Wrocław Udział w szczycie Trójkąta Weimarskiego. 27 stycznia 2005 Oświęcim Udział w uroczystościach 60. rocznicy wyzwolenia obozu zagłady Auschwitz–Birkenau. Nicolas Sarkozy 14 czerwca 2007 Warszawa Spotkanie z prezydentem Lechem Kaczyńskim i premierem Jarosławem Kaczyńskim. 28 maja 2008 Warszawa Udział w II szczycie francusko–polskim. Spotkanie z prezydentem Lechem Kaczyńskim i premierem Donaldem Tuskiem. Przemówienie w parlamencie. 6 grudnia 2008 Gdańsk Spotkanie z premierem Donaldem Tuskiem oraz premierami państw bałtyckich, V4, Bułgarii i Rumunii. Udział w konferencji „Solidarność dla przyszłości”. Spotkania z Lechem Wałęsą i Dalajlamą. 7 lutego 2011 Warszawa Udział w szczycie Trójkąta WeimarskiegoFrançois Hollande 16 listopada 2012 Warszawa Spotkanie z prezydentem Bronisławem Komorowskim, premierem Donaldem Tuskiem oraz marszałkami Sejmu i Senatu. Przemówienie w parlamencie. Spotkanie z przedsiębiorcami i społecznością francuską w Polsce 6 marca 2013 Warszawa Udział w spotkaniu w formacie przywódców państw V4, Niemiec i Francji. 29 listopada 2013 Warszawa Polsko-francuskie konsultacje międzyrządowe. Spotkanie z premierem Donaldem Tuskiem i prezydentem Bronisławem Komorowskim. 4 czerwca 2014 Warszawa Udział w uroczystościach 25-lecia wyborów 1989 roku. 27 stycznia 2015 Oświęcim Udział w uroczystościach 70-lecia wyzwolenia obozu zagłady Auschwitz-Birkenau. 8–9 lipca 2016 Warszawa Udział w szczycie NATO. Emmanuel Macron 3–4 lutego 2020 Warszawa Kraków Spotkanie z prezydentem Andrzejem Dudą, premierem Mateuszem Morawieckim oraz marszałkami Sejmu i Senatu. Spotkanie z przedstawicielami społeczności francuskiej mieszkającej w Polsce. Przemówienie na Uniwersytecie Jagiellońskim. 12 grudnia 2024 Warszawa Spotkanie z premierem Donaldem Tuskiem i prezydentem Andrzejem Dudą. 27 stycznia 2025 Oświęcim Udział w uroczystościach rocznicowych w Oświęcimiu. 20 kwietnia 2026 Gdańsk Polsko-francuski szczyt międzyrządowy

+ Polsko-francuskie konsultacje i szczyty międzyrządowe Lp. Data Miejsce Przewodniczący delegacji polskiej Przewodniczący delegacji francuskiej 1 22 listopada 2004 Paryż premier Marek Belka premier Jean-Pierre Raffarin 2 28 maja 2008 Warszawa premier Donald Tusk prezydent Nicolas Sarkozy 3 5 listopada 2009 Paryż premier Donald Tusk prezydent Nicolas Sarkozy 4 29 listopada 2013 Warszawa premier Donald Tusk prezydent François Hollande 5 30 stycznia 2015 Paryż premier Ewa Kopacz prezydent François Hollande6 20 kwietnia 2026 Gdańsk premier Donald Tusk prezydent Emmanuel Macron

Współpraca gospodarcza Polsko-francuskie relacje handlowe W 2024 roku wartość obrotów handlowych między oboma państwami osiągnęła wartość ponad 33,4 mld euro. Podobnie jak w latach 2020-2023 Polska w wymianie handlowej z Francją notowała saldo dodatnie(ok. 9,1 mld euro). Według danych z 2024 roku Francja zajmowała trzecie miejsce wśród największych partnerów eksportowych Polski. Polski eksport do Francji obejmuje przede wszystkim: maszyny i urządzenia mechaniczne oraz sprzęt elektroniczny, pojazdy i statki, tworzywa sztuczne i artykuły spożywcze. Wśród głównych towarów importowych z Francji znajdują się: produkty przemysłu chemicznego, maszyny i urządzenia mechaniczne oraz sprzęt elektroniczny, pojazdy i statki, tworzywa sztuczne.

Wartość francuskich bezpośrednich inwestycji w Polsce na koniec 2024 roku wynosiła prawie 23,7 mld euro, zaś na koniec 2023 roku na rynku polskim funkcjonowało 1095 podmiotów z kapitałem francuskim.

Francuskie inwestycje w Polsce

Francja należy do najważniejszych inwestorów zagranicznych w Polsce. Jest czwartym (po Holandii, Niemczech i Luksemburgu) źródłem inwestycji zagranicznych w Polsce, z ok. 12-proc. udziałem w inwestycjach zagranicznych ogółem. Ponad 1300 firm francuskich działających w Polsce zatrudnia ok. 180 tys. pracowników. Główne sektory ich działalności to: handel i dystrybucja (Auchan, Carrefour, Leroy Merlin, Intermarché), produkcja przemysłowa (PSA, L’Oréal, Total), budownictwo (Bouygues, VINCI Construction, Lafarge), usługi finansowe i ubezpieczeniowe (BNP Paribas, Crédit Agricole, Société Générale), hotelarstwo i gastronomia (Accor, Sodexo Group), sektor spożywczy (Bonduelle, Danone, ), telekomunikacja (Orange), media (Canal Plus, Vivendi Universal).

Skumulowana wartość francuskich bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce na koniec 2016 r. wyniosła 17,8 mld euro (17,9 mld euro w 2015 r.). Francuskie inwestycje lokowane były głównie w sektorze informacji i komunikacji (48% ogółu kapitału francuskiego), przetwórstwie przemysłowym (16%) oraz handlu i naprawach pojazdów samochodowych (14,9%). Prawie 80% francuskiego kapitału skoncentrowane jest w województwie mazowieckim.

Polskie inwestycje we Francji Polskie inwestycje we Francji na koniec 2016 wynosiły 659,4 mln euro. Koncentrują się w: budownictwie (Fakro, Oknoplast), przemyśle i przetwórstwie przemysłowym (Canpack, Suempol, Sanok Rubber), IT (Comarch, MakoLab), transporcie (Wielton, Solaris Bus & Coach), produkcji AGD (Amica) i gastronomii (AmRest/Pizza Hut i KFC).

Gospodarcze umowy dwustronne Od momentu akcesji Polski do Unii Europejskiej stosunki gospodarcze między Polską i Francją wpisują się w ramy prawa wspólnotowego, głównie traktatu akcesyjnego, jaki Polska podpisała ze Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi 16 kwietnia 2003 r. w Atenach. 29 listopada 2013 r. w Warszawie w czasie IV konsultacji międzyrządowych, z udziałem prezydentów obu państw, zostało podpisane „Polsko-Francuskie Partnerstwo Strategiczne” obejmujące program współpracy na lata 2013–2018, odnawiając tym samym partnerstwo strategiczne ustanowione w maju 2008 r. Dokument szczegółowo omawia obszary współpracy gospodarczej, finansowej, przemysłowej, infrastrukturalnej i handlowej.

Dwustronne umowy gospodarcze to przede wszystkim: Umowa między Rządem PRL a Rządem Republiki Francuskiej w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisana w Warszawie 20 czerwca 1975 r. (weszła w życie 12 września 1976 r.), Protokół w sprawie pogłębienia i rozszerzenia współpracy polsko-francuskiej w dziedzinie gospodarki i przemysłu, podpisany w Paryżu 7 maja 1976 r. (wszedł w życie z dniem podpisania), Umowa między Rządem PRL a Rządem Republiki Francuskiej w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji, podpisana w Paryżu 14 lutego 1989 r. (weszła w życie 10 lutego 1990 r.), Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Francuskiej w sprawie przedterminowej spłaty zadłużenia wynikającego z Umowy o redukcji i restrukturyzacji długów między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Francuskiej z 30 października 1991 r., podpisana w Warszawie 28 maja 2008 r.

Współpraca kulturalna mały|Instytut Francuski w Krakowie

Silne związki kulturalne między Polską a Francją mają swoje korzenie w XIX i na początku XX wieku, kiedy to Francja stanowiła drugą ojczyznę dla licznego grona polskiej elity intelektualnej i artystycznej.

Współcześnie Polskę i Francję łączą liczne umowy dwustronne i wielostronne, w tym umowa między rządem RP a rządem RF o współpracy w dziedzinie kultury i edukacji z 22 listopada 2004 r. Współpraca kulturalna była też jednym z ważnych obszarów Programu Współpracy w ramach Polsko-Francuskiego Partnerstwa Strategicznego na lata 2014–2018.

Kontakty polsko-francuskie w zakresie kultury odbywają się przede wszystkim na poziomie poszczególnych instytucji kultury i cechują się dużą bezpośredniością.

Bazując na silnych więziach historycznych, zadaniem polskich placówek we Francji jest promocja kultury polskiej, kształtowanie wizerunku Polski poprzez prezentację jej świata artystycznego i kulturalnego, jej tożsamości i dziedzictwa, a także inicjowanie i rozwijanie współpracy kulturalnej z francuskimi instytucjami i organizacjami kulturalnymi. Oprócz Ambasady RP w Paryżu tego rodzaju działania prowadzi przede wszystkim Instytut Polski.

W kontekście rozwijania polsko-francuskiej współpracy kulturalnej ważnym aspektem były obchody setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Francja znalazła się wśród krajów priorytetowych, w których Polska realizowała projekty w ramach programu Niepodległa.

Zobacz też Ambasada Francji w Warszawie przedstawiciele dyplomatyczni Polski we Francji przedstawiciele dyplomatyczni Francji w Polsce

Przypisy