Jurij Wsiewołodowicz Kiełdysz, (ur. w Petersburgu, zm. 11 grudnia 1995 w Moskwie) – rosyjski muzykolog.

Życiorys Pochodził z rodziny naukowców, był bratem matematyka i mechanika Mstisława Kiełdysza. W latach 1926–1932 był działaczem organizacji Rossijskaja Assocyjacyja Proletarskich Muzykantow, przejmując jej ideę sztuki dla mas poświęcił się działaniom na rzecz upowszechniania wiedzy o muzyce. Od 1927 do 1930 roku studiował w Konserwatorium Moskiewskim u Michaiła Iwanowa-Borieckiego, następnie w latach 1930–1950 był wykładowcą tej uczelni. W 1940 roku uzyskał stopień kandydata nauk na podstawie rozprawy Oczerki po istorii russkoj muzyki sieriediny XIX wieka, w 1947 roku obronił doktorat na podstawie dysertacji Chudożestwiennoje mirowozzrienije Stasowa. W 1948 roku został profesorem Konserwatorium Moskiewskiego. W latach 1950–1957 wykładał w Konserwatorium Leningradzkim, od 1955 do 1957 roku pełnił też funkcję dyrektora leningradzkiego instytutu teatru i muzyki. Od 1946 do 1950 roku był pracownikiem instytutu historii sztuki Akademii Nauk ZSRR. W latach 1961–1974 kierował wydziałem muzyki narodów ZSRR przy radzieckim ministerstwie kultury. Był redaktorem naczelnym czasopisma „Sowietskaja Muzyka” (1957–1960).

Należał do czołowych rosyjskich muzykologów czasów ZSRR, zasłużył się jako historyk muzyki i organizator przedsięwzięć naukowych. W latach 1973–1982 był redaktorem Muzykalnej encykłopiedii w 6 tomach – pierwszego w literaturze radzieckiej szeroko zakrojonego kompendium muzycznego, zawierającego hasła osobowe i rzeczowe. W swoich badaniach zajmował się historią muzyki rosyjskiej, szczególnie twórczością kompozytorów tzw. Potężnej Gromadki i publicystyką Władimira Stasowa, przygotował liczne edycje źródłowe zabytków rosyjskiej muzyki dawnej. W analizie historii muzyki zwracał uwagę na jej powiązanie z innymi dziedzinami sztuki i szerokim tłem społeczno-kulturalnym danej epoki, w procesie rozwojowym muzyki zgodnie z metodologią narzucaną przez marksizm-leninizm doszukiwał się „elementów postępowych”.

Pochowany na Cmentarzu Dońskim w MoskwieМосковский некрополь. КЕЛДЫШ Юрий (Георгий) Всеволодович (1907 – 1995).

Ważniejsze prace (na podstawie materiałów źródłowych)

Przypisy

Kategoria:Rosyjscy muzykolodzy Kategoria:Ludzie urodzeni w Petersburgu Kategoria:Absolwenci Konserwatorium Moskiewskiego Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Dońskim w Moskwie Kategoria:Redaktorzy naczelni Kategoria:Urodzeni w 1907 Kategoria:Zmarli w 1995