Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Królestwie Niderlandów – lista znajdujących się w Królestwie Niderlandów miejsc wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, ustanowionej na mocy Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego, przyjętej przez UNESCO na 17. sesji w Paryżu 16 listopada 1972 i ratyfikowanej przez Królestwo Niderlandów 26 sierpnia 1992 roku.

Obecnie na liście znajduje się 13 obiektów: 12 dziedzictw kulturowych i 1 o charakterze przyrodniczym.

Na niderlandzkiej liście informacyjnej UNESCO – liście obiektów, które Królestwo Niderlandów zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa – znajdują się 2 obiekty.

Obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO

Poniższa tabela przedstawia niderlandzkie obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO:

Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście wraz z jej angielskim oryginałem; Położenie – miasto, prowincja, współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa: kulturowe (K), przyrodnicze (P), kulturowo–przyrodnicze (K,P); Rok wpisu – rok wpisu na listę; Opis – krótki opis wpisu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.

Nr ref.ObiektZdjęciePołożenieTypRokOpis739Schokland i okoliceSchokland and Surroundingscentruj|bezramki|150x150pxNoordoostpolder, FlevolandK (iii)(v)1995Schokland to wyspa w północnej części Holandii zamieszkała od średniowiecza. Wzrastający poziom wód zmusił mieszkańców do opuszczenia wyspy w 1859 roku. Dzięki wysuszeniu zalewu Zuiderzee udało się uratować charakterystyczną zabudowę wyspy.759Holenderskie linie obrony wodnejDutch Water Defence Linescentruj|bezramki|150x150pxAmsterdam, Holandia PółnocnaK (ii)(iv)(v)19962021Linia obronna Amsterdamu to pas fortyfikacji zbudowanych wokół miasta Amsterdam. Została wybudowana w latach 1883–1920, a jej długość wynosi 135 km. W 2021 roku wpis został rozszerzony o holenderskie linie wodne.818Wiatraki w Kinderdijk-ElshoutMill Network at Kinderdijk-Elshoutcentruj|bezramki|150x150pxKinderdijk, Holandia PołudniowaK (i)(ii)(iv)1997Grupa 19 zabytkowych wiatraków, które służyły do odprowadzania wody. Powstały one w latach 1738–1740. Wraz z postępem technologicznym zostały one zastąpione przez pompy parowe, a te z kolei przez pompy elektryczne i spalinowe. Ostatnie z wiatraków były wykorzystywane do końca lat 40. XX wieku.819Strefa zabytkowa w Willemstadt, centrum miasta i port (Antyle Holenderskie)Historic Area of Willemstad, Inner City and Harbour, Curaçaocentruj|bezramki|150x150pxWillemstad, CuraçaoK (ii)(iv)(v)1997Willemstad zostało założone jako osada handlowa przez kupców z Niderlandów w 1634 roku. Współczesne miasto składa się z kilku historycznych dzielnic, które odzwierciedlają mieszankę wpływów kultury niderlandzkiej, hiszpańskiej, portugalskiej oraz afro-karaibskiej. Wiele zabytkowych domów pomalowanych jest na jaskrawe kolory – to tradycja sięgająca początku XIX wieku.867Woudagemaal – stacja pomp parowychIr.D.F. Woudagemaal (D.F. Wouda Steam Pumping Station)centruj|bezramki|150x150pxLemmer, FryzjaK (i)(ii)(iv)1998Stacja pomp parowych Woudagemaal to instalacja zasilana parą, służąca do ochrony nisko położonych terenów Fryzji przed zalaniem. Rozpoczęła pracę w 1920 roku. W momencie powstania była największą i najbardziej zaawansowaną technologicznie stacją pomp parowych na świecie. W chwili wpisania na listę była wciąż w pełni sprawna i funkcjonująca.899Droogmakerij de Beemster(Polder Beemster)Droogmakerij de Beemster (Beemster Polder)centruj|bezramki|150x150pxBeemster, Holandia PółnocnaK (i)(ii)(iv)1999Polder Beemster to najstarszy obszar ziemi w Holandii utworzony poprzez osuszenie morza. Został odwodniony w 1612 roku dzięki postępowi w technologii młynów wiatrowych i do dziś jest wykorzystywany rolniczo.965Rietveld Schröderhuis(Dom Schrödera Rietvelda)Rietveld Schröderhuis (Rietveld Schröder House)centruj|bezramki|150x150pxUtrecht, Prowincja UtrechtK (i)(ii)2000Dom Schrödera Rietvelda został zbudowany w 1924 roku. Został zamówiony przez Truus Schröder-Schräder, a zaprojektował go Gerrit Thomas Rietveld. Jest to jedno z najbardziej znanych dzieł grupy De Stijl. Od lat 70. XX wieku pełni funkcję muzeum.1314Morze WattoweWadden Seacentruj|bezramki|150x150pxFryzja, Groningen oraz Holandia PółnocnaP (viii)(ix)(x)200920112014Akwen obejmujący Zatokę Niemiecką położony pomiędzy kontynentem a łańcuchem Wysp Fryzyjskich. Jest to największy na świecie system mułów i piasków odsłanianych podczas odpływu i zalewanych podczas przypływu. Wpis transgraniczny z Danią oraz Niemcami.1349Strefa siedemnastowiecznych kanałów koncentrycznych w rejonie Singelgracht w AmsterdamieSeventeenth-Century Canal Ring Area of Amsterdam inside the Singelgrachtcentruj|bezramki|150x150pxAmsterdam, Holandia PółnocnaK (i)(ii)(iv)2010System kanałów w Amsterdamie został zaprojektowany pod koniec XVI wieku, a jego budowa miała miejsce w XVII wieku. Większość zabudowy mieszkalnej w tym rejonie, powstałej w XVII i XVIII wieku, przetrwała do dziś. W tamtym okresie Amsterdam uchodził za wzorcowe miasto, stanowiące inspirację dla licznych projektów urbanistycznych na całym świecie.1441Zespół fabryczny Van NelleVan Nellefabriekcentruj|bezramki|150x150pxRotterdam, Holandia PołudniowaK (ii)(iv)2014Fabryka została zbudowana w latach 20. XX wieku jako zakład przetwórstwa i pakowania żywności, zajmujący się produkcją kawy, herbaty i tytoniu. Zaprojektował ją Leendert van der Vlugt. Działalność przemysłowa w fabryce zakończyła się w latach 90. XX wieku.1555Charytatywne kolonie rolniczeColonies of Benevolencecentruj|bezramki|150x150pxDrentheK (ii)(iv)20212023Kolonie rolnicze zostały założone w 1818 roku. Zatrudniano na nich osoby, które utraciły swój majątek w wyniku wojen napoleońskich, a także weteranów wojennych. W szczytowym momencie w połowie XIX wieku kolonie w Holandii zamieszkiwało ponad 11 000 osób. Wpis transgraniczny z Belgią.1631Granice Imperium Rzymskiego – limes w dolnej GermaniiFrontiers of the Roman Empire – The Lower German Limescentruj|bezramki|150x150pxGeldria, Holandia Południowa, UtrechtK (ii)(iii)(iv)2021Wpis obejmuje rzymskie umocnienia graniczne wzdłuż Renu. Ich długość wynosi ok. 400 km. Znajdują się one na terytorium Holandii oraz Niemiec.1683Planetarium Eisingi we FranekerEisinga Planetarium in Franekercentruj|bezramki|150x150pxFraneker, FryzjaK (iv)2023Planetarium Eisingi we Franeker jest najstarszym działającym planetarium na świecie. Zawiera ono mechaniczny model Układu Słonecznego, który został zbudowany przez Eise Eisingę w latach 1774–1781. Planetarium do dziś pozostaje w pełni sprawne.

Obiekty na niderlandzkiej liście informacyjnej UNESCO

Poniższa tabela przedstawia niderlandzkie obiekty na liście informacyjnej UNESCO:

Nr ref. – numer referencyjny UNESCO Obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście informacyjnej wraz z jej angielskim oryginałem Położenie – miasto, prowincja, współrzędne geograficzne Typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa: kulturowe (K) przyrodnicze (P) kulturowo–przyrodnicze (K,P) Rok wpisu – roku wpisu na listę informacyjną Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.

Nr ref.ObiektZdjęciePołożenieTypRokOpis5627Park Morski BonaireBonaire Marine Parkcentruj|bezramki|150x150pxBonaire, Klein BonaireP (vii)(ix)2011Wpis na listę informacyjną obejmuje Park Narodowy Bonaire o powierzchni 27 km2. Jest to siedlisko ponad 50 gatunków koralowców oraz ponad 350 gatunków ryb rafowych, a także miejsce lęgowe dla żółwi morskich.5632Plantacje na zachodnim CuraçaoPlantations in West Curaçaocentruj|bezramki|150x150pxCuraçaoK (ii)(iv)(v)2011Wpis na listę informacyjną obejmuje cztery plantacje Ascencion, San Juan, Savonet oraz Knip zlokalizowane w zachodniej części wyspy Curaçao. Początkowo pracowali na niej wyłącznie niewolnicy. Zostały założone w XVII wieku i funkcjonowały aż XX wieku.

Przypisy

Holandia