Lotnicza Akademia Wojskowa (LAW; Szkoła Orląt) – polska uczelnia wojskowa z siedzibą w Dęblinie, wchodząca w skład Sił Powietrznych i kształcąca żołnierzy zawodowych oraz kandydatów na żołnierzy zawodowych dla potrzeb polskich Sił Zbrojnych oraz personel lotniczy dla służb cywilnych.
Historia Początki thumb|left|Wręczenie sztandaru szkole lotniczej w Dęblinie, październik 1937 r. thumb|Podchorążowie SPL przed lotem, maj 1937 r. thumb|Samoloty PWS-26 w CWL thumb|Zbombardowane lotnisko w Dęblinie, wrzesień 1939 r. Wojskowe kształcenie lotnicze w Polsce datuje się od 1925, kiedy to 1 listopada w Grudziądzu utworzono Oficerską Szkołę Lotnictwa. Szkoła miała dwuletni system szkolenia. Podchorążowie szkolili się w dwóch eskadrach: pilotów i obserwatorów. Przechodzili szkolenie teoretyczne i praktyczne ćwiczenie pilotażu w Szkole, a następnie praktykę w jednostkach lotniczych. Dwa lata później, 14 kwietnia 1927, została ona przeniesiona do Dęblina i od tej chwili stał się on lotniczą stolicą Polski. Prymusem promocji został starszy sierżant podchorąży obserwator Walenty AzarewiczZginął w katastrofie lotniczej 27 sierpnia 1930 roku..
Pierwszym komendantem OSL, pełniącym obowiązki zarówno w Grudziądzu, jak i w Dęblinie, był ppłk pil. Roman Florer. Pierwsza promocja oficerska w Dęblinie odbyła się 15 sierpnia 1928 i objęła podchorążych, którzy rozpoczęli szkolenie teoretyczne jeszcze w Grudziądzu. Prymusem pierwszej promocji został podporucznik obserwator Bronisław BoguckiZginął w katastrofie lotniczej 17 sierpnia 1929 roku.. Od samego początku istnienia szkoły starano się dostosować jej strukturę, organizację i programy szkolenia do wymogów nowoczesnego procesu kształcenia, szkolenia i wychowania wojskowego.
Głównym zadaniem uczelni było szkolenie pilotów i obserwatorów w technice pilotażu i zastosowaniu bojowym, umożliwiającym dalszą ich specjalizację podczas służby w pułkach lotniczych. Decyzją Departamentu Aeronautyki Ministerstwa Spraw Wojskowych w latach 1926–1933 zaniechano szkolenia pilotów, kontynuowano jedynie szkolenie obserwatorów.
W tym czasie roczne, unitarne szkolenie przygotowawcze kandydatów do szkół oficerskich prowadzone było w Szkole Podchorążych w Warszawie, którą w 1926 przeniesiono do Ostrowi Mazowieckiej. Okres kształcenia w OSL trwał dwa lata. W 1928 wszystkie szkoły oficerskie zostały przemianowane na szkoły podchorążych danej broni. OSL nazwano Szkołą Podchorążych Lotnictwa, a dotychczasową Szkołę Podchorążych, która przygotowywała kandydatów do specjalistycznych szkół oficerskich, przemianowano na kurs unitarny przy Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej. Absolwenci tego kursu, po rocznym szkoleniu ogólnowojskowym przygotowującym do szczebla dowódcy drużyny, uzyskiwali tytuł podchorążego i prawo przystąpienia do egzaminów wstępnych do specjalistycznych szkół podchorążych, kształcących kandydatów na oficerów.
W wyniku kolejnych zmian w Dęblinie w 1929 powstało Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa, w skład którego wchodziły: Szkoła Podchorążych Lotnictwa (SPL), Szkoła Podchorążych Rezerwy Lotnictwa (SPRL), Kurs Pilotażu dla Oficerów Młodszych, dywizjon ćwiczebny, Baza Lotnicza CWOL, Eskadra treningowa.
W 1935 wznowiony został, przerwany na dwa lata, nabór kandydatów do SPL w Dęblinie. Okres szkolenia przedłużono do 3 lat, co pozwoliło na gruntowniejsze przygotowanie teoretyczne i praktyczne podchorążych, a przede wszystkim na wyszkolenie bojowe. Ponadto wprowadzono równoległe kształcenie podchorążych na pilotów (2/3 stanu podchorążych) i obserwatorów (1/3 stanu). Umożliwiło to wyeliminowanie dotychczasowych dysproporcji w strukturze personelu latającego i przypadkowości w doborze kandydatów. Pierwsza promocja wszechstronnie wykształconych absolwentów trzyletniego kursu SPL odbyła się 15 października 1937 roku.
15 października 1937 roku, z okazji 10-lecia istnienia, Szkoła otrzymała sztandar. W 1937 nastąpił wyraźny rozwój dęblińskiej uczelni. Zmieniono nazwę na Centrum Wyszkolenia Lotnictwa nr 1, w skład którego weszła dodatkowo Wyższa Szkoła Pilotażu. W tym okresie zarysował się jednolity system edukacji lotniczej, obejmujący popularyzatorsko-szkoleniową działalność aeroklubów, pracę wojskowych szkół lotniczych i profesjonalne doskonalenie ich absolwentów w pułkach lotniczych. System ten udoskonalił się w połowie lat trzydziestych. Eliminował on uprzednią przypadkowość w doborze kadr lotniczych, zapewniał naturalną selekcję personelu latającego, a przede wszystkim stworzył warunki do ukształtowania się zwartego korpusu kadry lotniczej. Duże znaczenie dla tego procesu miało powiązanie lotniczego szkolnictwa wojskowego z szeroką bazą cywilnych organizacji lotniczych (głównie z aeroklubami i Ligą Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej). Szkolnictwo lotnicze zaczęło wypracowywać własne metody nauczania i wychowania oraz dorabiać się wysoko kwalifikowanej kadry dydaktycznej i instruktorskiej, co szczególnie zaowocowało w okresie rozbudowy wojskowego szkolnictwa lotniczego po 1935 roku.
Istotne dla doskonalenia systemu szkolenia lotniczego było przejęcie w 1933 od aeroklubów szkolenia kandydatów do lotnictwa w ramach Przysposobienia Wojskowo-Lotniczego (PWL), a później Lotniczego Przysposobienia Wojskowego (LPW). W tym też czasie wprowadzono szkolenie szybowcowe dla kandydatów w Wojskowym Obozie Szybowcowym w Ustjanowej. Program oraz proces kształcenia i szkolenia, najpierw OSL, a później SPL, odpowiadały stawianym wówczas przed lotnictwem zadaniom i wynikającym stąd wymaganiom wobec personelu latającego. Model programowy uczelni tworzony był stopniowo.
Początkowo wykorzystywano dotychczasowe doświadczenia szkolnictwa lotniczego. Jednak programy te nie przystawały w pełni do zadań, jakie wypełniać miała nowo powstała szkoła. Musiała się zmienić również metodyka nauczania teoretycznego i praktycznego. System kształcenia lotniczego w SPL składał się ze szkolenia teoretycznego na przemian z praktycznym w powietrzu. Podstawowymi metodami nauczania w szkole dęblińskiej były wykłady, pokazy i ćwiczenia. Dużo czasu poświęcano również samokształceniu pod kierunkiem wykładowców i dowódców plutonów szkolnych. W 1929 program kształcenia teoretycznego SPL przewidywał: pierwszy rok nauki: 1155 godzin (618 godzin wykładów i 537 godzin ćwiczeń); drugi rok: 1045 godzin (524 godziny wykładów i 521 godzin ćwiczeń). Po przedłużeniu w 1935 nauki w SPL do trzech lat program został wzbogacony. Na pierwszym roku dominowało kształcenie teoretyczne, łączne dla obu kierunków, na drugim i trzecim prowadzono kształcenie w specjalnościach pilot i obserwator.
Kandydaci do SPL w Dęblinie w okresie międzywojennym wywodzili się głównie z warstw średniozamożnych: urzędniczych, wojskowych, inteligenckich i rzemieślniczych. Przedstawiciele tak zwanych sfer wyższych oraz chłopi i robotnicy stanowili w SPL nieznaczny odsetek. Głównie można ich było znaleźć w SPRL i korpusie oficerów rezerwy lotnictwa. Wymagania stawiane kandydatom do szkoły były wysokie. Musieli legitymować się wykształceniem średnim z maturą, ukończeniem kursu pilotażu w aeroklubie lub na obozach LPW (ci, którzy nie odbyli takiego kursu, kierowani byli na eliminacyjny kurs w Wojskowym Obozie Szybowcowym w Ustianowej), przejść pozytywnie uzupełniające badania lekarskie i psychologiczne oraz zdać egzaminy wstępne (testy z wiedzy ogólnej – pisemnie i ustnie z języka obcego oraz ze sprawności fizycznej).
Niezaprzeczalnym osiągnięciem okresu międzywojennego było ujednolicenie zasad szkoleniowych – zbudowanie spójnego modelu praktycznego szkolenia lotniczego. System kształcenia zapewniał gruntowne wykształcenie wojskowe, profesjonalne wyszkolenie, wychowanie obywatela i sprawnego sportowca. Opracowano również szereg nowoczesnych dokumentów prawodawczych (np. regulamin walki) oraz podręczników.
Okres powojenny Sytuacja Polski po II wojnie światowej zmieniła się diametralnie. W wyniku nowego podziału Europy Polska znalazła się w sferze wpływu Związku Radzieckiego, co przesądziło o dalszych jej losach. Olbrzymie zniszczenie spowodowane przez działania wojenne, brak wykształconej kadry, która została unicestwiona przez okupanta lub pozostała na Zachodzie, oraz polityka represji władz wobec inteligencji miały decydujący wpływ na kierunki i tempo rozwoju lotnictwa i wojskowego szkolnictwa lotniczego.
Szkolenie lotnicze przez cały okres powojenny realizowane było według rozwiązań radzieckich. Analizując jego rozwój, wyodrębnić można kilka głównych etapów: początki szkolnictwa lotniczego w ostatnim okresie wojny (wrzesień 1944–1945); organizacja i rozwój szkolnictwa lotniczego w czasie powojennej odbudowy (1945–1949); rozbudowa szkolnictwa lotniczego w warunkach rozwoju lotnictwa wojskowego (1950–1956); jakościowa przebudowa szkolnictwa lotniczego (1957–1967); reforma szkolnictwa lotniczego w ramach ogólnej reformy szkolnictwa wojskowego (1968–1995); dostosowanie szkolnictwa lotniczego do nowej sytuacji politycznej (1995–2004); reforma szkolnictwa w celu dostosowania do wymogów europejskich (od 2004). Każdy z powyższych etapów cechuje stały rozwój organizacyjny oraz doskonalenie i ogólny postęp procesu dydaktyczno-wychowawczego kadr lotnictwa polskiego.
Pierwszą uczelnią lotniczą sformowaną na wyzwolonych ziemiach polskich (w Zamościu) była Wojskowa Szkoła Lotnicza Wojska Polskiego (WSLWP), w której 2 stycznia 1945 nastąpiła pierwsza od 1939 inauguracja szkolenia lotniczego w Polsce. Realizowano je w dwóch pionach: personelu latającego (pilotów, nawigatorów, strzelców pokładowych oraz strzelców radiotelegrafistów); personelu technicznego (mechaników i pomocniczego personelu technicznego różnych specjalności).
Naczelny Dowódca Wojska Polskiego Rozkazem nr 89/Org. z 13 kwietnia 1945 rozwiązał WSLWP, a powołał: Wojskową Szkołę Pilotów (WSP) w Dęblinie; Wojskową Techniczną Szkołę Lotniczą w Zamościu. Reorganizacja szkoły zapoczątkowała nowy etap rozwoju polskiego szkolnictwa lotniczego po wojnie, którego profil i zakres działania ukształtowały się ostatecznie na przełomie lat 1945 i 1946. Organizacja dęblińskiej WSP odbywała się jednocześnie z normalną działalnością szkoleniową, w okresie intensywnego szkolenia praktycznego, a także prac związanych z odbudową i adaptacją obiektów. W maju 1945 zakończono reorganizację szkoły i zainaugurowano normalny proces szkolenia lotniczego. Dalszy rozwój dęblińskiej szkoły zdeterminowany został reorganizacją lotnictwa polskiego, związaną z zakończeniem wojny. Zgodnie z Rozkazem Dowódcy Lotnictwa Wojska Polskiego nr 61 z 17 maja 1946 WSP przemianowano na Oficerską Szkołę Lotniczą Wojska Polskiego, zmniejszono jej stan osobowy i zreorganizowano strukturę wewnętrzną. Podstawową jednostką szkoły stała się nowo utworzona kompania szkolno-przygotowawcza, kształcąca podchorążych pod względem ogólnowojskowym i teoretyczno-specjalistycznym. mały|Samoloty UT-2 na lotnisku Szkoły w Dęblinie w 1947 W początkowym okresie istnienia szkoły, kiedy potrzeby kadrowe lotnictwa były najpilniejsze, skrócono programy kształcenia i szkolenia lotniczego, a tym samym procesowi dydaktycznemu nadano dużą intensywność. Kształcenie pilotów trwało wówczas od 6 do 10 miesięcy, nawigatorów – rok. Główny nacisk kładziono na szkolenie praktyczne w powietrzu, któremu podporządkowane było kształcenie teoretyczne. W tym czasie zakres i kierunki pracy szkoły były niezwykle różnorodne. Do podstawowych zadań należało szkolenie pilotów, nawigatorów, strzelców pokładowych i strzelców radiotelegrafistów. Po zaspokojeniu pierwszych potrzeb kadrowych w zakresie przygotowania młodszej kadry oficerskiej i podoficerskiej powstała konieczność przygotowania średniej i wyższej kadry dowódczej jednostek lotniczych, dlatego w styczniu 1947 rozpoczęto kształcenie dowódców pułków i oficerów sztabu. W kolejnych latach rozszerzano działalność dydaktyczną. Jesienią 1948 przystąpiono do szkolenia podchorążych rezerwy, a wiosną następnego roku zaczęto szkolić pilotów dla lotnictwa cywilnego.