Gospodarstwo ekologiczne – jednostka produkcyjna stosująca systemem zarządzania gospodarstwem i produkcją żywności, łącząca najkorzystniejsze dla środowiska i klimatu praktyki, które zapewnia wysoki stopień różnorodności biologicznej. Gospodarstwa dokonują tego poprzez ochronę zasobów naturalnych i stosowanych metod produkcji, pozwalających na stworzenie zrównoważonego systemu zarządzania rolnictwem.
Powstawanie gospodarstwa ekologicznego Przystąpienie do systemu rolnictwa ekologicznego otwarte jest dla każdego producenta rolnego, pod warunkiem przestrzegania zasad, przepisów i wymogów określonych regulacjami Unii Europejskiej. Natomiast rolnik, który chce przystąpić do programu (działania) rolnictwo ekologiczne w ramach PROW oraz otrzymywać płatności ekologiczne, musi spełniać następujące warunki: posiadać numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, dysponować 1 ha użytków rolnych, uzyskać numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, spełniać warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu, spełniać odpowiednie minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi.
Zobowiązanie ekologiczne rolnika Rolnik realizujący zadania ekologiczne jest zobowiązany do: posiadania planu działalności ekologicznej, który sporządza przy udziale doradcy rolnośrodowiskowego, nie może przekształcać występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych, zachowania elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, tworzące ostoje przyrody, określone w planie działalności ekologicznej, prowadzenia rejestru działalności ekologicznej zawierającego wykaz działań agrotechnicznych, zaś w przypadku prowadzenia wypasu – rejestru wypasu zwierząt.
Występujące pakiety rolnictwa ekologicznego W rolnictwie ekologicznym wyodrębniono 12 następujących pakietów: uprawy rolnicze w okresie konwersji; uprawy warzywne w okresie konwersji; uprawy zielarskie w okresie konwersji; uprawy sadownicze w okresie konwersji: uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji; trwałe użytki zielone w okresie konwersji; uprawy rolnicze po okresie konwersji; prawy warzywne po okresie konwersji; uprawy zielarskie po okresie konwersji; uprawy sadownicze po okresie konwersji: uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji; trwałe użytki zielone po okresie konwersji.
Wysokość stawek płatności ekologicznej Wysokość stawek płatności ekologicznej uregulowana została rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z 2013 r. Stawki w przypadku upraw jednorocznych ustalono w wysokości 600 euro/ha, w przypadku upraw wieloletnich stawka wynosi 900 euro/ha oraz w przypadku innych gruntów użytkowanych rolniczo stawka wynosi 450 euro/ha.
W ramach działania rolnictwo ekologiczne płatności podlegają degresywności w zależności od powierzchni deklarowanej do płatności. Stosowane są następująca progi degresywność: 100% stawki podstawowej – za powierzchnię od 0,10 ha do 50 ha; 75% stawki podstawowej – za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha; 60% stawki podstawowej – za powierzchnię powyżej 100 ha.
System kontroli i certyfikacji gospodarstw ekologicznych Funkcjonowanie systemu kontroli i certyfikacji w rolnictwie ekologicznym jest podstawowym gwarantem dla konsumenta, że produkty znajdujące się na rynku wyprodukowane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego. Zgodnie z ustawą o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przekazuje zadania związane z certtyfikacją jednostkom certyfikacyjnym. Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych sprawuje państwowy nadzór nad upoważnionymi jednostkami certyfikującymi w rolnictwie ekologicznym.
W Polsce, podobnie jak w państwach UE, przyjęty został system kontroli oparty głównie na prywatnych jednostkach certyfikujących, uznawanych oraz nadzorowanych przez wyznaczone organy państwa. Następujące jednostki certyfikujące mają upoważnienie do przeprowadzenia kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów zgodności w zakresie rolnictwa ekologicznego:
Gospodarstwa ekologiczne podlegają kontroli ze strony inspektorów rolnictwa ekologicznego (lub organu kontrolnego), którzy reprezentują określoną jednostkę certyfikacyjną. Jednostka certyfikująca przeprowadza fizyczną kontrolę wszystkich podmiotów gospodarczych przynajmniej raz w roku.
Rozwój gospodarstw ekologicznych W 1999 r. zarejestrowano 282 gospodarstw ekologicznych, w ramach których powierzchnia upraw ekologicznych wynosiła 11,4 tys. użytków rolnych. W 2020 r. liczba gospodarstw ekologicznych wzrosła do , natomiast powierzchnia upraw ekologicznych obejmowała 509,3 tys. ha użytków rolnych.
Przypisy
Kategoria:Ekologia Kategoria:Rolnictwo